Sağlıklı gönüllülerde point shear wave ve 2D shear wave elastografi ile dalak sertliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of splenic stiffness using point shear wave and two-dimensional shear wave elastography in healthy volunteers
- Tez No: 1011856
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MAHİNUR CERİT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Dalak, dalak sertliği, shear wave elastografi (SWE), pSWE, 2D-SWE, sağlıklı gönüllüler, Spleen, spleen stiffness, shear wave elastography (SWE), pSWE, 2D-SWE, healthy volunteers
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Shear wave elastografi (SWE), dokuda oluşturulan shear dalgalarının yayılım hızını ölçerek doku sertliğini kantitatif olarak değerlendiren non-invaziv bir ultrasonografi tekniğidir. Point SWE (pSWE) ve two-dimensional SWE (2D-SWE) yöntemleri ise günümüzde doku sertliğinin değerlendirilmesinde kullanılan en yeni elastografi teknikleri olup başta karaciğer olmak üzere birçok organda yaygın olarak kullanılmaktadır. Dalak vücuttaki en büyük lenfoid organdır ve splenik ven aracılığıyla doğrudan portal ven ile bağlantılıdır. Dalak sertliğinin portal ven basıncını karaciğer sertliğine daha iyi yansıtabileceği düşünülmektedir; dolayısıyla dalak elastografi incelemeleri özellikle kronik karaciğer hastalıklarında çalışmaların odak alanı haline gelmiştir. Ancak sağlıklı bireylerde normal dalak sertliği değerlerinin incelendiği çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bununla birlikte SWE ölçümleri hem cihazlar arasında hem de kullanılan tekniklere göre belirgin farklılıklar göstermektedir. Bu nedenle dalak sertliği için cihaz ve yöntem spesifik referans değerlerin belirlenmesi klinik uygulamalar açısından önem taşımaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif çalışmada Aralık 2024–Mart 2025 tarihleri arasında 121 sağlıklı gönüllü (62 kadın, 59 erkek; ortalama yaş 34,1±9,5 yıl) değerlendirilmiştir. Ölçümler iki radyolog tarafından aynı ultrasonografi sistemi (RS85 Prestige, Samsung Medison Co. Ltd.) ve aynı problar kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İncelemeler en az 3 saat açlık sonrası, supin pozisyonda ve interkostal yaklaşımla gerçekleştirilmiş; derin inspirasyon ve ekspirasyondan kaçınılmıştır. Ölçüm geçerliliği için EFSUMB ve WFUMB kılavuzlarında karaciğer elastografisi için belirlenmiş kriterler dikkate alınmış olup hem pSWE ve hem de 2D-SWE yöntemleri ile 10 geçerli ölçüm 81 gerçekleştirilmiştir. Referans değerler, ölçüm varyasyonunu azaltmak amacıyla daha deneyimli olan Gözlemci 1'in birinci ve ikinci ölçümlerinin ortalaması kullanılarak oluşturulmuştur. Bulgular: Başarılı ölçümler esas alınarak dalak pSWE referans değeri 17,30±3,01 kPa (n=62), 2D-SWE referans değeri 13,14±1,43 kPa olarak belirlenmiştir. Ölçümlerde genel olarak gözlemciler içi ve gözlemciler arası orta- iyi düzeyde uyum saptanmıştır. PSWE ölçümlerinde ICC değerlerinin daha yüksek, 2D-SWE ölçümlerinde ise IQR/M oranlarının daha düşük olduğu görülmüştür. Gözlemci 1'in pSWE ölçüm başarısı oranı, gözlemci 2'ye oranla anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Erkek cinsiyet 2D-SWE ölçümlerinde daha yüksek dalak sertliği ile ilişkili bulunmuş ve çoklu regresyon analizinde her iki yöntem için de bağımsız belirleyici olarak saptanmıştır. Yaş, vücut kitle indeksi ve dalak–cilt mesafesi ile dalak sertliği arasında anlamlı ilişki gösterilememiştir. Portal ven çapı ve karaciğer elastografi değerleri ile zayıf korelasyonlar izlenmiş ancak çoklu karşılaştırma düzeltmesi sonrası anlamlılık korunmamıştır. Sonuç: Dalak pSWE ve 2D-SWE yöntemleri ile kullanılan ultrasonografi sistemine bağlı farklı sonuçlar elde edilebilse bile her iki yöntemde de gözlemciler arası ve gözlemciler içi uyumun orta-iyi düzeyde olması bu yöntemlerin güvenilir ve tekrarlanabilir olduğunu göstermektedir. Çalışmamızda pSWE ölçümlerinde ICC değerlerinin daha yüksek, 2D-SWE ölçümlerinde ise IQR/M oranlarının daha düşük bulunması iki yöntemin güvenilirliği değerlendiren farklı parametrelerde farklı performans sergileyebileceğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte pSWE 82 ölçümlerinde operatör deneyiminin teknik başarı ve ölçüm sonuçları üzerinde etkili olabileceği göz ardı edilmemelidir. Sağlıklı gönüllülerde normal dalak sertliği değerlerinin cihaz ve yöntem bazlı belirlenmesi klinik uygulamalarda standardizasyon ve hastalıkların tanı-takip süreçleri açısından önemlidir.
Özet (Çeviri)
Objective: Shear wave elastography (SWE) is a non-invasive ultrasound technique that quantitatively evaluates tissue stiffness by measuring the propagation velocity of shear waves generated within the tissue. Point SWE (pSWE) and two-dimensional SWE (2D-SWE) are among the most recent elastography techniques used for the assessment of tissue stiffness and are widely applied in many organs, particularly the liver. The spleen is the largest lymphoid organ in the body and is directly connected to the portal vein via the splenic vein. It is thought that spleen stiffness may reflect portal venous pressure more accurately than liver stiffness; therefore, spleen elastography has become an area of growing interest, especially in studies on chronic liver diseases. However, studies evaluating normal spleen stiffness values in healthy individuals are limited. Moreover, SWE measurements may show significant variability depending on both the ultrasound system and the technique used. Therefore, establishing device- and method-specific reference values for spleen stiffness is important for clinical practice. Materials and Methods: In this prospective study, 121 healthy volunteers (62 females, 59 males; mean age 34.1±9.5 years) were evaluated between December 2024 and March 2025. Measurements were performed by two radiologists using the same ultrasound system (RS85 Prestige, Samsung Medison Co. Ltd.) and the same probes. Examinations were conducted after at least 3 hours of fasting, in the supine position, via an intercostal approach, while avoiding deep inspiration and expiration. For measurement validity, the criteria defined in the EFSUMB and WFUMB guidelines for liver elastography were applied, and ten 84 valid measurements were obtained using both pSWE and 2D-SWE techniques. Reference values were calculated using the mean of the first and second measurements of the more experienced observer (Observer 1) to reduce measurement variability. Results: Based on successful measurements, the reference spleen stiffness value was determined as 17.30 ± 3.01 kPa (n=62) for pSWE and 13.14 ± 1.43 kPa for 2D-SWE. Overall, moderate-to-good intraobserver and interobserver agreement was observed in the measurements. ICC values were higher in pSWE measurements, whereas IQR/M ratios were lower in 2D-SWE measurements. The measurement success rate of Observer 1 in pSWE was significantly higher compared to Observer 2. Male sex was associated with higher spleen stiffness values in 2D-SWE measurements and was identified as an independent determinant for both methods in the multiple regression analysis. No significant association was found between spleen stiffness and age, body mass index, or spleen–skin distance. Weak correlations were observed between portal vein diameter and liver elastography values, but these associations did not remain significant after multiple comparison correction. Conclusion: Although different results may be obtained depending on the ultrasound system used for spleen pSWE and 2D-SWE measurements, the moderate-to-good interobserver and intraobserver agreement observed for both methods indicates that these techniques are reliable and reproducible. Higher ICC values in pSWE measurements and lower IQR/M ratios in 2D-SWE 85 measurements suggest that the two methods may demonstrate different performance characteristics across different reliability parameters. In addition, the potential impact of operator experience on technical success and measurement results in pSWE should not be overlooked. Determining normal spleen stiffness values in healthy individuals according to device and method is important for standardization in clinical practice and for the diagnosis and follow-up of diseases.
Benzer Tezler
- Kronik bel ağrısı olan olgularda multifidus kasının shear-wave elastografi ve zıt faz MRG tekniği ile değerlendirilmesi
Evaluation of multifidus muscle by shear-wave elastography and opposed phase MRI technique in patients with chronic back pain
FATİH KIRÇIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Radyoloji ve Nükleer TıpBalıkesir ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHAR YANİK KEYİK
- Lomber disk hernili hastalarda siyatik sinirin us elastografi ile değerlendirilmesi
Evalution of sciatic nerve by us elastography in lomber disc herniated patients
UMUT ORKUN ÇELEBİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Radyoloji ve Nükleer TıpKırıkkale ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. VEYSEL BURULDAY
- Karaciğer sirozu tanılı hastalarda sarkopeni gelişiminin ultrasonografik superb mikrovasküler görüntüleme yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the development of sarcopenia in patients diagnosed with liver cirrhosis using ultrasonographic superb microvascular imaging metho
SEÇİL KILBASANLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSelçuk Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN GÜNGÖR
- Juvenil Myoklonik Epilepsili hastalarda MR Spektroskopi ve kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi
Evaluation of MR Spectroscopy and cognitive functions in Juvenile Myoclonic Epilepsy Patients
NESRİN ÇEVİK
- Keçiboynuzu pekmez posası unu ve rüşeym ile zenginleştirilmiş tam buğday ekmeğinin sağlıklı gönüllülerde glisemik yanıt ve antioksidan kapasite üzerine etkisi
Effect of wheat bread fortified with carob molasses pulp flour and germ on glycemic response and antioxidant capacity in healthy volunteers
EBRAR TUŞAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikToros ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA PARLAK