Yeni Osmanlılar'dan Cumhuriyete: Devlet anlayışında süreklilik ve değişim
From the Young Ottomans to the Republic continuity and challenge in understanding of the state
- Tez No: 1011877
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KORHAN MÜHÜRCÜOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atılım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı İmparatorluğu'nun çok milliyetli ve farklı idari yönetim modelleriyle inşa ettiği siyasal sistem 18. Yüzyılın sonlarından itibaren çöküş evresine girdi. Batı'da gelişen ekonomik ve siyasal gelişmeler toplumsal düzenleri yenileşmeye zorladı. Monarşiler yıkılırken, kilisenin toplumsal düzen üzerindeki düzenleyici etkisi sarsılmaya başladı. Ulus-devlet sistemlerinin inşası, özellikle toplumsal iktidarın şekillenişine farklı açılardan bakılmasını sağladı. Batı'da özellikle aristokrasinin eksisiyle parlamenter sistem inşa süreci başlarken Amerika'da ise, parlamenter sistemi aşan başkanlık sistemi inşa edildi. Batı'da kilise egemenliğine karşı gelişen aydınlanma İngiltere'de sanayi devrimini, Fransa'da ise burjuva devriminin gerçekleşmesine zemin oluşturdu. Bu süreçte toplumbilim bir disiplin olarak tanımlanmaya başladı. Toplumbilim alanındaki gelişmelerin etkisi Batı ile sınırlı kalmadı. Kısa sürede Batı dışı toplumlarda da toplumbilim alanındaki tartışmalar ve eğilimler ektili olmaya başladı. Osmanlı İmparatorluğu da bu tartışmalardan azade olmadı. 19. Yüzyılın başından itibaren Osmanlı bünyesinde filizlenen aydınlanma süreci Batı'daki gelişmelerin etkisiyle Saray iktidarını ıslahatlara zorladı. Yaklaşık bir asrı aşan bir süreçte Osmanlı bünyesindeki tartışmalar, değişimler ve ayrışmalar Batı'daki gelişmelerin izlerini taşıdı. Özellikle toplumbilim alanındaki pozitivist yaklaşımlar çok milliyetli, çok kültürlü ve çok inançlı imparatorluğu ulus-devlet paradigmasına yöneltti. Bu yolla imparatorluğun varlığının sürdürebileceğine inanıldı. Bu çalışma kapsamında 19. Yüzyılın başından itibaren Osmanlı devlet bürokrasisinin öncülük ettiği idari mekanizmadaki değişmeleri ve Batı'yla ilişkilenen Osmanlı“aydın”larının katalizör oldukları Batı toplumbilim anlayışlarının Cumhuriyet'in kurucu aklına etkisi üzerinde durulacaktır. Özellikle Cumhuriyetin fikri esaslarını oluşturan merkeziyetçi, tikelci, parlamentarist siyasal sistemin toplumbilim kaynaklarına bakılacaktır
Özet (Çeviri)
The political system that the Ottoman Empire built with multinational and different administrative models entered a phase of collapse from the end of the 18th century onwards. Economic and political developments in the West forced social orders to renew. As monarchies collapsed, the regulatory effect of the church on social order began to shake. The construction of nation-state systems enabled the formation of social power in particular to be viewed from different perspectives. While the process of building a parliamentary system began in the West, especially with the absence of aristocracy, a presidential system that surpassed the parliamentary system was built in America. The enlightenment that developed against church domination in the West paved the way for the industrial revolution in England and the bourgeois revolution in France. During this process, sociology began to be defined as a discipline. The impact of developments in the field of sociology was not limited to the West. In a short time, discussions and trends in the field of sociology began to be influential in non-Western societies as well. The Ottoman Empire was not exempt from these discussions either. The enlightenment process that sprouted within the Ottoman Empire from the beginning of the 19th century forced the Palace government to reform under the influence of developments in the West. In a process that lasted more than a century, the discussions, changes and divisions within the Ottoman Empire bore the traces of developments in the West. In particular, positivist approaches in the field of sociology directed the multi-national, multi-cultural and multi-faith empire towards the nation-state paradigm. It was believed that the empire could continue its existence in this way. Within the scope of this study, the changes in the administrative mechanism pioneered by the Ottoman state bureaucracy from the beginning of the 19th century and the influence of Western sociological understandings, catalyzed by Ottoman“intellectuals”who had relations with the West, on the founding mind of the Republic will be emphasized. In particular, the sociological sources of the centralist, particularist and parliamentarian political system that constituted the intellectual foundations of the Republic will be examined.
Benzer Tezler
- Şevket Süreyya Aydemir tarih ve devlet anlayışı
Başlık çevirisi yok
ERAY YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk İnkılap TarihiYıldız Teknik ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANER TİMUR
- İslam Hukukun`da ve Osmanlı Devleti`nde egemenlik anlayışı
The Concept of sovereignty in Islamic Law and Ottoman Empire
AYBARS PAMİR
- Liberal düşüncenin gelişiminde iktisat politikasının evrimi ve Türk örneği
The Evolution of economic policy in the development of liberal thought and the Turkish case
KIVANÇ ACAR