Gazetecilikte etik tartışmalara felsefi yaklaşım
A philosophical approach to ethical debates in journalism
- Tez No: 1012010
- Danışmanlar: PROF. DR. AYTEKİN DEMİRCİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Dezenformasyon, Felsefe, Gazetecilik, Medya, Disinformation, Philosophy, Journalism, Media
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, dijitalleşmenin hızla dönüştürdüğü medya ortamında gazetecilikte ortaya çıkan etik sorunları felsefi etik kuramları çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Gazetecilik, demokratik toplumlarda kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi ve kamusal alanın sürdürülebilmesi açısından temel bir işlev üstlenmektedir. Ancak sosyal medya, algoritmalar ve hız odaklı haber üretimi, doğruluk, tarafsızlık ve kamu yararı gibi temel etik ilkelerin ihlal edilme riskini artırmıştır. Bu bağlamda çalışmanın temel problemi, gazetecilikte yaşanan etik ihlallerin yalnızca mesleki kurallarla değil, aynı zamanda felsefi etik temellerle nasıl açıklanabileceği ve bu ihlallerin nasıl önlenebileceğidir. Araştırmada Kantçı etik, faydacı etik ve erdem etiği yaklaşımları temel alınarak gazetecilerin karşılaştığı etik ikilemler analiz edilmiştir. Kantçı etik, gazeteciliği koşulsuz doğruluk ve görev bilinci üzerinden değerlendirirken; faydacı etik, haberlerin toplumsal fayda ve zarar dengesini esas almaktadır. Erdem etiği ise gazetecinin karakteri, vicdanı ve mesleki erdemlerini etik karar alma süreçlerinin merkezine yerleştirmektedir. Çalışma, nitel araştırma yöntemi kapsamında literatür taraması ve felsefi çözümleme yaklaşımıyla yürütülmüştür. Elde edilen bulgular, gazetecilikte etik sorunların yalnızca bireysel hatalardan değil, aynı zamanda kurumsal yapıdan ve dijital medya dinamiklerinden kaynaklandığını göstermektedir. Sonuç olarak tez, gazetecilikte etik anlayışın güçlendirilmesi için felsefi etik kuramlarının bütüncül biçimde ele alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the ethical problems that arise in journalism within the framework of philosophical ethical theories in the media environment that has been rapidly transformed by digitalization. Journalism plays a fundamental role in democratic societies in terms of informing the public accurately and sustaining the public sphere. However, social media, algorithms, and speed-oriented news production have increased the risk of violating fundamental ethical principles such as accuracy, impartiality, and public interest. In this context, the main problem of the study is how ethical violations in journalism can be explained not only through professional rules but also through philosophical ethical foundations, and how these violations can be prevented. In the research, the ethical dilemmas faced by journalists are analyzed based on the approaches of Kantian ethics, utilitarian ethics, and virtue ethics. While Kantian ethics evaluates journalism through unconditional truthfulness and a sense of duty, utilitarian ethics is based on the balance of social benefit and harm of news. Virtue ethics, on the other hand, places the journalist's character, conscience, and professional virtues at the center of ethical decision-making processes. The study was conducted through a literature review and philosophical analysis within the scope of the qualitative research method. The findings indicate that ethical problems in journalism stem not only from individual mistakes but also from institutional structures and the dynamics of digital media. As a result, the thesis reveals the necessity of addressing philosophical ethical theories in a holistic manner in order to strengthen the understanding of ethics in journalism.
Benzer Tezler
- Yeni medya haberciliğinde etik sorunların eleştirel ekonomi politik bağlamı
The critical political economy context of ethical issues in new media journalism
EZGİ AÇIKALIN AVCI
Doktora
Türkçe
2025
Radyo-TelevizyonAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAKİR AVŞAR
- Medya etiğinin temel problemleri: Kırgızistan'da Erkin Too gazetesi örneği
Медиа-этиканын негизги көйгөйлөрү: кыргызстандын“эркин тоо”гезитинин мисалында
BEDİR EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
FelsefeKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAMGIRBEK BÖKÖŞOV
DR. ABDİRAĢİT BABATAEV
- Biyoteknolojinin transhümanizm ve evrim bağlamındaki yeri: İnsan genom projesi ve etik tartışmalar
The place of biotechnology in the context of transhumanism and evolution: The human genome project and ethical discussions
ELİF AKÇAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
BiyoteknolojiMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZHAN TİNGÖY
- Dijital ekosistem içerisinde metaverse ve yapay zekânın yeri ve gazetecilik/habercilik pratiklerine etkisi
The place of metaverse and artificial intelligence in the digital ecosystem and its effect on journalism practices
BÜLENT İSTANBULLU
Doktora
Türkçe
2025
GazetecilikMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP YELDA KADIOĞLU
- Medya etik ilkelerinin izlenmesinde gazetecilik sendikalarının rolü
The role of journalists' unions in monitoring media ethics
EMRE TANSU KETEN
Doktora
Türkçe
2023
GazetecilikMarmara ÜniversitesiGazetecilik Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN BARIŞ DOSTER