Duygusal zekanın yöneticiler arasında çatışma çözümüne etkisi
The impact of emotional intelligence on conflict resolution among managers
- Tez No: 1012105
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE GÜNSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Belirtilmemiş.
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, örgütsel ortamlarda yöneticiler arasında duygusal zekâ (DZ) ile çatışma çözüm stratejileri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Liderlikte DZ'nin önemine yönelik artan farkındalığa rağmen, duygusal yetkinliklerin çatışma yönetimi süreçlerini ve sonuçlarını hangi özgül mekanizmalar aracılığıyla etkilediği liderlik bağlamında yeterince anlaşılamamıştır. Bu çalışma, Goleman'ın duygusal zekâ yetkinlikleri çerçevesi ve Thomas-Kilmann çatışma modu modeli temelinde gerçekleştirilen ampirik bir inceleme yoluyla bu boşluğu ele almaktadır. Nicel kesitsel anket tasarımı kullanılarak, farklı sektörlerden, yönetim düzeylerinden ve coğrafi bağlamlardan 213 yöneticiden veri toplanmıştır. Üç temel hipotez test edilmiştir: (1) duygusal zekâ düzeyinin yöneticilerin çatışma çözüm stratejisi tercihleriyle anlamlı biçimde ilişkili olduğu; (2) farklı duygusal zekâ düzeylerine sahip yöneticilerin öz-bildirime dayalı çatışma çatışma çözüm sonuçlarının anlamlı biçimde farklılaştığı; ve (3) empati, duygusal düzenleme ve sosyal farkındalık gibi belirli duygusal zekâ yetkinliklerinin, bu örneklemde çatışma yönetimindeki etkililik en güçlü yordayıcıları arasında yer aldığı. Bulgular, her üç hipotez için de tutarlı ampirik destek sağlamaktadır. Duygusal zekâ, iş birliğine dayalı strateji kullanımı ile güçlü pozitif bir korelasyon (r = .72) ve kaçınma ile güçlü negatif bir korelasyon (r = -.63) göstermiştir; tüm ilişkiler demografik değişkenler kontrol edildikten sonra da anlamlı kalmıştır. Bu örneklemde, yüksek DZ düzeyine sahip yöneticiler, düşük DZ'ye sahip yöneticilere kıyasla üç kattan fazla oranda çatışmaları başarıyla çözdüklerini bildirmiştir (%68'e karşı %21) ve çözülen çatışmaların ekip atmosferini iyileştirdiğini belirtme olasılıkları önemli ölçüde daha yüksektir — kesitsel tasarım altında öz-bildirimli sonuçlara dayanmaktadır. Regresyon analizi, DZ'nin demografik kontrollerin ötesinde çatışma çözümü başarısındaki varyansın %33'ünü açıkladığını göstermiştir. Çoklu regresyon analizi, empatii (β = .40), duygusal düzenlemeyi (β = .25–.32) ve sosyal farkındalığı (β = .24–.25) üç kritik yetkinlik olarak tanımlamış; bu yetkinlikler birlikte DZ'nin çatışma yönetimindeki etkililik üzerindeki toplam etkisinin yaklaşık üçte ikisini açıklamaktadır. Bu bulgular, olasılığa dayalı örneklemlerle tekrar edilmesi kaydıyla, yönetici seçimi, liderlik gelişimi ve örgüt kültürü açısından ön bulgu niteliğinde pratik çıkarımlar taşımaktadır. Çalışma, DZ ve çatışma yönetimini birleşik bir ampirik çerçevede inceleyerek ve bu örneklemde kişilerarası çatışma durumlarında yönetsel etkinlikle en güçlü ilişkiyi gösteren duygusal yetkinlikleri belirleyerek sınırlı ancak anlamlı bir kuramsal katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the relationship between emotional intelligence (DZ) and conflict resolution strategies among managers in organizational settings. Despite growing recognition of DZ's importance in leadership, the specific mechanisms through which emotional competencies influence conflict management processes and outcomes remain insufficiently understood. This study addresses that gap through empirical investigation grounded in Goleman's DZ competency framework and the Thomas-Kilmann conflict mode model. Using a quantitative cross-sectional survey design, data were collected from 213 managers across diverse sectors, management levels, and geographic contexts. Three primary hypotheses were tested: (1) that DZ predicts conflict resolution strategy selection; (2) that varying DZ levels produce differential conflict outcomes; and (3) that specific DZ competencies—empathy, emotional regulation, and social awareness—are the most consistently associated predictors of conflict management effectiveness within this sample. The findings provide consistent empirical support for all three hypotheses. Emotional intelligence showed a strong positive correlation with collaborative strategy use (r = .72) and a strong negative correlation with avoidance (r = -.63), with all relationships remaining significant after controlling for demographic variables. Within this sample, high-DZ managers reported achieving successful conflict resolutions at more than three times the rate of low-DZ managers (68% vs. 21%), and were substantially more likely to report that resolved conflicts improved team atmosphere and productivity — based on self-reported outcomes under a cross-sectional design. Regression analysis showed that DZ explained 33% of variance in conflict resolution success beyond demographic controls. Multiple regression analysis identified empathy (β = .40), emotional regulation (β = .25–.32), and social awareness (β = .24–.25) as the three critical competencies, collectively accounting for approximately two-thirds of DZ's total influence on conflict management effectiveness. These findings carry preliminary practical implications for managerial selection, leadership development, and organizational culture, pending replication with probability-based samples. The study makes a modest theoretical contribution by examining DZ and conflict management within a unified empirical framework and by identifying emotional competencies that showed the strongest associations with managerial effectiveness in interpersonal conflict situations within this sample.
Benzer Tezler
- Çalışanların duygusal zekâ düzeyleriyle çatışma yönetimi stratejileri arasındaki ilişki: Kastamonu örneği
The relationship between employees' emotional intelligence levels and conflict management strategies: Kastamonu case
YUSUF YILMAZ
- Örgüt çalışanlarının duygusal zeka düzeyleri ve çatışma algıları (Erzurum Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik bir uygulama)
Levels of emotional intelligence of employees of organization and perceptions of conflict(An application for Erzurum Metropolitan Municipality)
TUBA GÖNÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Halkla İlişkilerAtatürk ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA GEÇİKLİ
- İşletmelerde duygusal zekanın üst kademe yöneticiler ile astları arasındaki çatışmalar üzerindeki etkileri
The effects of emotional intelligence on conflicts between managers amd subordinates in business
MAHMUT AKIN
- Yönetcilerin duygusal zekaları ile astların tükenmişliği ilişkisi: Mersin bölgesi sağlık sektöründe bir araştırma
The relationship between emotional intelligence of managers and burnout of their subordinates: A research at health sector in Mersin
HİLAL SULUKAYA
- Zaman yönetiminde duygusal zekanın kullanımı ve yöneticiler üzerinde bir uygulama
An Application on the experiment of emotional intelligence in time management and managers
SAİT YALINBAŞ