Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde uyarlanmış metinlerin öğrenicilerin okuduğunu anlama başarısına etkisi: Mevlana Celaleddin Rumî'nin Mesnevisi
The effect of adapted texts on learners' reading comprehension achievement in teaching Turkish as a foreing language: Mevlana Celaleddin Rumî's Mesnevi
- Tez No: 1012147
- Danışmanlar: PROF. DR. MAHMUT ABDULLAH ARSLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metin uyarlama teknikleriyle sadeleştirilen edebî metinlerin öğrenicilerin okuduğunu anlama başarısına etkisini incelemektir. Çalışma kapsamında, Türk edebiyatının önemli isimlerinden Mevlâna Celaleddin Rumî'nin Mesnevi adlı eserinde yer alan hikâyeler, metin uyarlama teknikleri kullanılarak A2 düzeyine uygun biçimde yeniden düzenlenmiştir. Uyarlama sürecinde ölçüt olarak Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni (CEFR) ve Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı esas alınmıştır. Araştırmada karma yöntem desenlerinden“keşfedici sıralı desen”kullanılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında özgün metinlerin seçimi, incelenmesi ve dilsel açıdan uyarlanması sürecinde nitel araştırma yöntemlerinden biri olan“doküman incelemesi”kullanılmıştır. İkinci aşamada ise uyarlanmış metinlerin öğrenicilerin okuduğunu anlama başarısına etkisini belirlemek amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden“Tek Gruplu Öntest-Sontest Zayıf Deneysel Desen”uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 akademik yılında İnönü Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde öğrenim gören 18 uluslararası öğrenici oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında beş farklı ölçme aracı kullanılmış; elde edilen nicel veriler SPSS 22.0 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Özgün ve uyarlanmış metinlere ilişkin okuduğunu anlama başarı puanlarının karşılaştırılmasında bağımlı gruplar t testi kullanılmış, anlamlı farklılık tespit edilen durumlar için etki büyüklüğü Cohen's d katsayısı ile hesaplanmıştır. Demografik değişkenlere ilişkin karşılaştırmalarda ise örneklem büyüklüğünün sınırlı olması nedeniyle parametrik olmayan istatistiksel testler tercih edilmiştir. Araştırma bulguları, öğrenicilerin uyarlanmış metinlere ilişkin okuduğunu anlama başarı puanlarının özgün metinlere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, dil düzeyine uygun olarak uyarlanan edebî metinlerin yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerin okuma becerilerinin gelişimine olumlu ve güçlü bir katkı sağladığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of literary texts simplified through text adaptation techniques on learners' reading comprehension achievement in teaching Turkish as a foreign language. Within the scope of the study, stories from Mesnevi, written by one of the prominent figures of Turkish literature, Mevlana Celaleddin Rumî, were adapted to the A2 proficiency level based on the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR) and the Curriculum for Teaching Turkish as a Foreign Language. An exploratory sequential mixed-methods design was employed. In the qualitative phase, document analysis was used to select, examine, and linguistically adapt the original texts. In the quantitative phase, One-Group Pretest-Posttest Weak Experimental Design was implemented with 18 international learners studying at the Turkish Teaching Application and Research Center of İnönü University during the 2023-2024 academic year to determine the effect of the adapted texts on learners' reading comprehension achievement. Data collected through five instruments were analyzed using SPSS 22.0. A paired samples t-test was conducted to compare achievement scores between the original and adapted texts, and Cohen's d was calculated to determine effect sizes for statistically significant differences. Due to the limited sample size, non-parametric tests were used for comparisons based on demographic variables. The findings indicate that learners' reading comprehension scores for the adapted texts were statistically significantly higher than those for the original texts. The results suggest that proficiency-level adaptation of literary texts contributes positively and substantially to reading skill development in teaching Turkish as a foreign language.
Benzer Tezler
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde uyarlanmış metinlerin okuduğunu anlama başarısına etkisi
the effect of adapted texts on reading comprehension achievement in teaching Turkish as a foreing language
İBRAHİM FATİH DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiYabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YALÇIN YILMAZ
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metin değiştirim teknikleri çerçevesinde Tarık Buğra'nın 'Hayat Böyledir İşte' adlı hikâyesinin A2 düzeyine uyarlanması
The adaptation of the story named 'Hayat Böyledir İşte' by Tarık Buğra to the A2 level within the framework of text modification techniques in teaching Turkish as a foreign language
BESTE BİLGİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DilbilimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TALAT AYTAN
- Yabancılara Türkçe öğretiminde Muallim Naci'nin“Ömer'in Çocukluğu”adlı anısının b1 seviyesine uyarlanması ve okuduğunu anlama becerisine etkisi
Adaptation of Muallim Naci's memoir called“Ömer's Childhood”to b1 level in teaching turkish to foreigners and its effect on reading comprehension skills
NİDA DİLARA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ARİF BOZAN
- Yabancılara Türkçe öğretiminde dil yeterliliklerine uygun edebî metin uyarlama
Literature text adaptation for language proficiency in teaching Turkish to foreigners
ROGHAYYEH GHAFFARI
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARA
- Ortak söz varlığı ile oluşturulan metinlerin zihinsel hazırlık süreçleri ve öğrenme motivasyonuna etkisine ilişkin bir inceleme: Bosna Hersek örneği
A study on the effect of texts created with shared vocabulary on mental preparation processes and learning motivation: The case of Bosnia and Herzegovina
LEJLA TURSUM ARU
Doktora
Türkçe
2026
DilbilimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEZİR TEMUR