Tüketicilerin gıda ürünleri tüketiminde sıfır atık eğilimleri ve tutum ölçeğinin belirlenmesi: TR90 bölgesi örneği
Determining attitude scale and zero waste trends on consumers' food products consumption: The case of TR90 region
- Tez No: 1012162
- Danışmanlar: PROF. DR. YAVUZ TOPCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Sıfır atık, gıda israfı, tüketici davranışı, sürdürülebilirlik, TR90 Bölgesi, Zero waste, food waste, consumer attitudes, sustainability, TR90 Region
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: TR90 Bölgesi'nde yaşayan tüketicilerin gıda ürünleri tüketiminde sıfır atık eğilimlerini belirlemek ve bu eğilimleri ölçmeye yönelik bir tutum ölçeği geliştirmek, amacıyla bu araştırma planlanmıştır. Araştırma, bölgesel ölçekte bireylerin çevresel sorumluluk, farkındalık, etik inanç ve davranışsal niyet bileşenlerinin sıfır atık tutumları üzerindeki etkilerini incelemeyi hedeflemiştir. Materyal ve metot: Araştırma verileri, TR90 Bölgesi illerinde yaşayan hanehalklarından anket yöntemiyle elde edilmiştir. Veriler; Açımlayıcı Faktör Analizi (EFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA) için kullanılmış ve sıfır atık tutum ölçeği geliştirilmiştir. Sıfır atık tutumlarının yapısal bileşenleri tanımlanarak, tutum ölçeğinin geçerliliği ve güvenilirliği test edilmiştir. Bulgular: Sıfır atık davranışının çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ve çevresel sorumluluk, bilişsel farkındalık, normatif-etik duyarlılığı, planlı tüketim alışkanlığı ve davranışsal kontrol bileşenleriyle şekillendiğini göstermiştir. Katılımcıların sıfır atık farkındalığı yüksek olmasına rağmen, bu farkındalığın davranışa dönüşme düzeyinin sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular, sıfır atık eğilimlerinin yalnızca bilgi düzeyiyle değil, bireylerin öz-yeterlilik, normatif inanç ve etik sorumluluk algılarıyla da ilişkili olduğunu göstermektedir. Geliştirilen tutum ölçeği, sıfır atık tutumlarını ölçmede kullanılabilecek güvenilir bir araç niteliğindedir. Bu doğrultuda elde edilen sonuçlar, hem yerel yönetim politikalarına hem de sürdürülebilir tüketim davranışlarının teşvikine katkı sunabilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study was conducted to determine consumers' zero-waste tendencies in food product consumption in the TR90 Region and to develop an attitude scale to measure these tendencies. The research aimed to examine, on a regional scale, the effects of individuals' environmental responsibility, awareness, ethical beliefs, and behavioral intention components on their zero-waste attitudes. Material and method: The research data were obtained from households residing in the TR90 Region through a questionnaire. The data were analyzed using Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) to develop a zero-waste attitude scale. The structural components of zero-waste attitudes were identified, and the validity and reliability of the scale were tested. Findings: The findings revealed that zero-waste behavior was of a multidimensional structure shaped by environmental responsibility, cognitive awareness, normative-ethical sensitivity, planned consumption habits, and behavioral control. Although participants demonstrated a high level of zero-waste awareness, the transformation of this awareness into actual behavioral practices was found to be limited. Results: The results indicate that zero-waste tendencies are not only related to the level of knowledge but also closely associated with individuals' self-efficacy, normative beliefs, and sense of ethical responsibility. The developed attitude scale is a reliable instrument for measuring zero-waste attitudes. Accordingly, the findings provide valuable insights that can contribute both to local government policies and to promoting sustainable consumption behaviors.
Benzer Tezler
- Market markalı gıda ürünlerine ilişkin tüketici davranışlarının analizi: İzmir ili örneği
The analysis of consumer behavior towards store brand food products: The case of İzmi̇r province
KADRİYE SAPMAZ
- Somali tüketicilerin sığır ve deve etleri tüketim tercihleri: Mogadishu örneği
Somali consumers' beef and camel meat consumption preferences: The case of Mogadishu
HASSAN AHMED ELMI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatAtatürk ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ TOPCU
- İstanbul ili Avrupa yakası halkının kırmızı et ve ürünleri tüketim alışkanlıkları ve bilincinin belirlenmesi
Determination of red meat and products consumption habits and awareness of the People of the European side of Istanbul province
YAKEFUJİANG MOMİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Gıda Mühendisliğiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT NAZLI
- Stevia (Stevia rebaudiana B.) bitkisi ekstraktı kullanılarak enerjisi düşürülmüş yumuşak şeker üretimi
Production of energy reduced soft candy by using stevia (Stevia rebaudiana B.) plant extract
AHMET HACIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Gıda MühendisliğiAkdeniz ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KARHAN
- Kahramanmaraş ili kentsel alanda süt ve süt ürünlerine ilişkin tüketici davranışlarının belirlenmesi
Determınation of consumers? behavior related milk and milk products in the urban areas of Kahramanmaras province
EBRU AYBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MÜCAHİT PAKSOY