Şâir Nev'î'nin fusûs şerhçiliği
The fusûs commentatorshi̇p of poet Nev'î
- Tez No: 1012174
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DERYA BAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tasavvuf Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, XVI. yüzyılın büyük şâir ve mütefekkirlerinden Nev'î'nin ilk Türkçe Fusûsu'l-Hikem şerhi olan Keşfü'l-Hicâb min Vechi'l-Kitâb esas alınarak onun Fusûs yorumculuğu ve şerh geleneğindeki özgün yönleri incelenmiştir. Bu bağlamda Nev'î'nin varlık, bilgi ve nefs tasavvurunda vahdet-i vücûd geleneğinin, ayrıca İşrâkî ve Meşşâî ekollerinin belirleyici isim ve kaynaklarından beslenerek şekillendirdiği felsefi ve tasavvufi yaklaşımı değerlendirilmiştir. Giriş ve üç bölümden oluşan çalışmanın giriş kısmında; tezin konu, amaç, yöntem ve literatür değerlendirmesi ile Nev'î'nin hayatı ve eserleri ele alınmıştır. Birinci bölümde, Keşfü'l-Hicâb'ın Fusûs şerh geleneğindeki yeri ve özgünlüğü, diğer şârihlerin etkisi ve eserin yazılmasını emreden Sultan III. Murad'ın şerhteki etkisi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, Keşfü'l-Hicâb'daki varlık nazariyesindeki İşrâkî eğilimler vahdet-i vücûd ve İşrâkîliğin başat kavramları üzerinden mukayeseli bir yöntemle incelenmiş, dairesel varlık anlayışı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Nev'î'nin bilgi, nefs, insân-ı kâmil ve tabiat düşüncesinin özgün tarafları mukayeseli bir yöntemle ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the Fusûs commentary of Nev'î, one of the prominent poets and thinkers of the 16th century, and his unique place within the commentary tradition, based on his work Kashf al-Hijâb min Wajh al-Kitâb, which constitutes the first Turkish commentary on Fusûs al-Hikam. Within this framework, Nev'î's philosophical and mystical approach to the concepts of existence, knowledge, and the soul is evaluated through the lens of the Wahdat al-Wujûd tradition, as well as the influential figures and texts of the Ishrâqî (Illuminationist) and Mashshâ'î (Peripatetic) schools. Consisting of an introduction and three chapters, the introductory part of the study covers the subject, objective, methodology, and literature review of the thesis, alongside Nev'î's life and works. The first chapter focuses on the position and originality of Kashf al-Hijâb within the tradition of Fusûs commentaries, the influence of other commentators, and the impact of Sultan Murad III, who commissioned the writing of the work, on the commentary itself. The second chapter examines the Illuminationist tendencies within the theory of existence in Kashf al-Hijâb through a comparative method based on the primary concepts of Wahdat al-Wujûd and Ishrâqîism, while also highlighting the circular concept of existence. The third chapter addresses the original aspects of Nev'î's thoughts on knowledge, the soul, the perfect human (al-insân al-kâmil), and nature through a comparative methodology.
Benzer Tezler
- Malkaralı Nev'i Yahya'nın“Keşfü'l-Hicab an Vechi'l-Kitab”adlı eserinin metin ve incelenmesi 1a-219b yaprakları arası
Analysing part 1a to 219b of ?Keşfü?l-Hicab an Vechi?l-Kitab? which is the work of Nev?i Yahya from Malkara
SERAP TELEK
- Nev'î-zâde Atâyî Divanı'nda poetik unsurlar
Poetic elements in the divan of Nev'îzâde Atâyî
ŞURA CEREN ÇEŞTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıKarabük ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ZAFER TOPAK
- Nev'î'nin şiirinde ilim:“Netâyicü'l-Fünûn”merkezli bir inceleme
Science in the poetry of Nev'î: An analysis based“Netâyicü'l-Fünûn”
OLCAY KOCATÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıUludağ Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLAL KEMİKLİ
- Nev'î-zâde Atâyî: Hadâ'iku'l-Hakâ'ik fî Tekmileti'ş-Şakâ'ik; inceleme-metin
Nev'î-zâde Atâyî: Hadâ'iku'l-Hakâ'ik fî Tekmileti'ş-Şakâ'ik; analysis-text
SUAT DONUK
Doktora
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıCelal Bayar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM CEYHAN
- Nev'î Dîvânı'nda soyut kavramlar
Abstract concepts in Dîvân of Nev'î
TUĞÇE SERTTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıPamukkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMAL BAYAK