İntestinal stomalı bireylerde beden imajı algısı ile öz etkililik ilişkisi
Relationship between body image perception and self-efficacy in patients with intestinal stoma
- Tez No: 1012227
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HİLAL TÜRKBEN POLAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: İntestinal stoma, Beden imajı, Öz etkililik, Hemşirelik, Benlik imajı, Cerrahi stomalar, Intestinal stoma, Body image, Self-efficacy, Nursing, Self image, Surgical stomas
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İntestinal stoma bireylerin yaşamlarında büyük değişikliklere sebep olarak bakım gereksinimini artırabilir. Stoma öncesi ve sonrası hemşirelik bakımı bireyin bağımsız ve etkili bakımını gerçekleştirebilmesi, olumlu beden imajı algısı, öz etkililiğinin güçlendirilmesi ve stoma komplikasyonlarının farkında olması için önemlidir. Bu araştırma intestinal stomalı bireylerde beden imajı algısı ile öz etkililik ilişkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılmıştır. Araştırma Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde, dahil edilme kriterlerini karşılayan 18-65 yaş arasında olan 78 intestinal stomalı bireyin katılımı ile yapılmıştır. Araştırmanın verileri Mart-Haziran 2025 tarihleri arasında yatış yaparak tedavi alan stomalı bireyler ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız iki örnek t testi, Mann Whitney U testi, Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk, tek yönlü varyans analizi, Bonferroni testi, Kruskal Wallis H testi, Dunn testi, Pearson korelasyon, Spearman's rho korelasyon ve lineer regresyon analizi kullanılmıştır. Veriler, yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Beden İmajı Ölçeği, Stoma Öz Etkililik Ölçeği ile toplanmıştır. Bulgular: Bireylerin yaş ortalaması 58,5'tir ve %51,3'ü stoma bakımını kendisi yapamamaktadır. %53,8'i stoma açılmadan önce, %93,6'sı stoma açıldıktan sonra stoma bakımı hakkında eğitim almıştır. %75,6'sı evlidir, %50'si çalışmamaktadır. Bireylerin büyük bir kısmı (%70,5) kolostomilidir. Bireylerin tamamına kolorektal kanser tedavisi amacıyla intestinal stoma açılmıştır. Stoma Öz Etkililik Ölçeği toplam puanı 70,78 ± 12,37 bulunmuştur ve bireylerin stoma öz etkililikleri orta düzeydedir. Beden İmajı Ölçeği ortalama puanı 7,54 ± 7,57 bulunmuştur ve bireylerin beden imajı algıları ortalamanın üstündedir. Stoma Öz Etkililik ile Beden İmajı Ölçeği arasındaki istatistiksel olarak anlamlı negatif orta şiddette bir ilişki vardır (r=-0,403; p<0,001). Sonuç: İntestinal stomalı bireylerin beden imajı algısı arttıkça stoma öz etkililik düzeyi de artmıştır. Bakımına katılan, bakımının sorumluluklarını üstlenen bireylerin beden imajındaki değişimi daha olumlu algıladıkları görülmektedir. Bu nedenle bireyi bakıma dahil etmek ve öz etkililiklerini arttırmak beden imajı algılarını yükseltebilir.
Özet (Çeviri)
Objective: An intestinal stoma can lead to significant changes in an individual's life and may increase the need for care. Pre- and post-stoma nursing care is essential for enabling the individual to manage their care independently and effectively, fostering a positive body image, strengthening self-efficacy, and ensuring awareness of stoma complications. This study was conducted to determine the relationship between body image perception and self-efficacy in individuals with an intestinal stoma. Materials and Methods: This study was designed as a descriptive and exploratory study. The study was conducted at Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine Hospital with the participation of 78 individuals aged 18–65 with intestinal stomas who met the inclusion criteria. Data were collected from individuals with stomas who were hospitalized for treatment between March and June 2025. Data analysis utilized the independent two-sample t-test, Mann-Whitney U test, Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests, one-way analysis of variance (ANOVA), Bonferroni test, Kruskal-Wallis H test, Dunn test, Pearson correlation, Spearman's rho correlation, and linear regression analysis. Data were collected using the face-to-face interview method via the Demographic Information Form, the Body Image Scale, and the Stoma Self-Efficacy Scale. Findings: The average age of the participants is 58.5, and 51.3% are unable to perform their own stoma care. 53.8% received training on stoma care before the stoma was created, and 93.6% received training after the stoma was created. 75.6% are married, and 50% are not employed. A large proportion of the participants (70.5%) have a colostomy. All participants underwent intestinal stoma creation as part of colorectal cancer treatment. The total score on the Stoma Self-Efficacy Scale was 70.78 ± 12.37, indicating that participants' stoma self-efficacy is at a moderate level. The mean score on the Body Image Scale was 7.54 ± 7.57, and the participants' body image perceptions were above average. There is a statistically significant negative moderate correlation between the Stoma Self-Efficacy Scale and the Body Image Scale (r = -0.403; p < 0.001). Conclusion: As body image perception increases among individuals with intestinal stomas, their level of stoma self-efficacy also increases. It has been observed that individuals who participate in their own care and take on the responsibilities of their care perceive changes in their body image more positively. Therefore, involving the individual in their care and enhancing their self-efficacy can improve their body image perception.
Benzer Tezler
- Ostomili bireylerde beden imajı ve stomaya uyum arasındaki ilişki
Investigation of relationship between body image and adaptation of stoma in patients with ostomy
ÖYKÜ ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikEge ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. AYTEN ZAYBAK
- Bağırsak stoması açılması planlanan hastalarda ameliyat öncesi roy adaptasyon modeline göre verilen hemşirelik eğitiminin ameliyat sonrası kaygı düzeyine, beden imajına ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of preoperative nursing education according to the roy adaptation model on the postoperative anxiety level, body image and quality of life in patients planned to open intestinal stoma
FEYZA ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikYeditepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM ŞEN OLGAY
- Stomalı bireylerde sağlık okuryazarlık düzeyi ile stomaya uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between health literacy level and adaptation to stoma in individuals with stoma
GÜLBAHAR SÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM BİLİK
- Bağırsak stoması olan bireylerin eşlerinin yaşadıkları sorunların belirlenmesi
Determining of the problems of intestinal stoma patients' spouses
GÖZDE TÜRKMENOĞLU
- Abdominoperineal rezeksiyon uygulanmış hastalarda parastomal herninin saptanmasında fizik muayene ile bilgisayarlı tomografinin karşılaştırılması
The patients that abdominoperineal resections comparison of the specificity physical examination with computed tomographic for diagnosis parastomal hernia
BİLGEHAN ÇAĞDAŞ SONBAHAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Genel CerrahiAnkara ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AYHAN KUZU