Sosyal medyada yanlış bilgi yayılımında duygulanımın rolü: İklim değişikliği örneği
The role of affect in the spread of misinformation on social media: The case of climate change
- Tez No: 1012357
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEMİLE TOKGÖZ ŞAHOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Duygulanım, Sosyal medya, Affective, Social media
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilişim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Güncel problemler arasında öne çıkan iklim değişikliği ve yanlış bilgi yayılımlarının etkileri, ekolojik ve toplumsal olarak her geçen gün daha fazla hissedilmektedir. Çağımızın değişen dünya düzeninde ve hakikatin öneminin kalmadığı bu dönemde, her iki konunun da mevcut tanımlarının dışında kalan değişkenlerin yeniden düşünülmesi gereksinimi ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle çalışma, sosyal medyada yanlış bilgi yayılımlarında duygulanımın rolüne iklim değişikliği bağlamında ışık tutmayı amaçlamaktadır. Duygulanım kavramı, güncel literatürde son yıllarda hak ettiği önemi kazanan, psikoloji, nörobilim ve iletişim çalışmalarıyla kesişen çok disiplinli bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Araştırma bu disiplinler arası literatürden beslenerek, farklı enformasyon ortamlarının sahip olduğu duygulanımsal etkileşim potansiyelleri ile bireylerin iklim değişikliğiyle ilgili yanlış bilgilere inanma eğilimi arasında bir araştırma sorusu ortaya atmakta ve bu yöntemle duygulanımın rolünü açıklamaya çalışmaktadır. Bireylerin zihinsel süreçlerinin sosyal medya ekosistemiyle karşılıklı etkileşim süreçleri içerisinde nasıl uyumlandığı araştırma nesnesi olarak konumlandırılmaktadır. Elde edilen bulgular, duygulanımsal enformasyon hattından beslenen sosyal medya ortamlarının bireylerin yanlış bilgiye inanma eğilimleri ile pozitif bir ilişki kurduğunu göstermektedir. Bu ortamlardaki kullanım arttıkça özellikle iklim değişikliğinin insan kaynaklılığına/nedenselliğine yönelik kuşku da artmaktadır. Buna karşılık, duygulanımsal uyarımın daha düşük olduğu, sosyal medya ortamlarının ise yanlış bilgi eğilimleriyle negatif, doğru iklim bilgisiyle ise pozitif bir ilişki kurduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
The impacts of climate change and the spread of misinformation, which stand out among contemporary problems, are being felt increasingly more on an ecological and societal level. In the changing world order of our age and this post-truth era, a need arises to rethink the variables that fall outside the current definitions of both issues. Therefore, this study aims to shed light on the role of affect in the spread of misinformation on social media within the context of climate change. The concept of affect has emerged in contemporary literature as a multidisciplinary field intersecting with psychology, neuroscience, and communication studies, gaining its well-deserved prominence in recent years. Drawing upon this interdisciplinary literature, the research poses a question regarding the relationship between the affective interaction potentials of different information environments and individuals' tendencies to believe in climate change misinformation, thereby attempting to explain the role of affect. The mutual interaction processes through which individuals' cognitive processes adapt to the social media ecosystem are positioned as the object of research. The findings indicate that social media environments fed by the affective information pipeline correlate positively with individuals' tendencies to believe in misinformation. As usage in these environments increases, skepticism, particularly toward the anthropogenic causes/causality of climate change, also rises. Conversely, social media environments with lower affective arousal were found to correlate negatively with misinformation tendencies and positively with accurate climate information.
Benzer Tezler
- Sosyal medyada dezenformasyon: Yaşlı bireyler üzerinden bir araştırma“Facebook örneği”
Disinformation on social media: A study through the elderly,“Facebook case”
EBRU GÖNCÜ
Doktora
Türkçe
2025
İletişim BilimleriBaşkent ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN YAĞCI
- Dynamic analysis of false information spread over social media: 5G-COVID 19 conspiracy theory
Sosyal medyada yanlış bilgi yayılımının dinamik incelenmesi: 5G-COVID 19 komplo teorisi
ORKUN İRSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖNENÇ YÜCEL
PROF. DR. YAMAN BARLAS
- Towards modeling and mitigating misinformation propagation in online social networks
Çevrimiçi sosyal ağlarda yanlış bilgi yayılımının modellenmesi ve azaltılması üzerine
TOLGA YILMAZ
Doktora
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR ULUSOY
- Sosyal Medyada Dezenformasyon ve Bilgi Güvenirliği: Dijital Medya Okuryazarlığının Aracılık Rolü Üzerine Bir Araştırma
Disinformation and Information Credibility on Social Media: A Study on the Mediating Role of Digital Media Literacy
RASİM GÜRGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Gazetecilikİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİNÇ KOÇAK
- Bilgi ve belge yönetimi bölümü öğrencilerinin sosyal medya haberlerine güven ve teyit alışkanlıkları
Trust and fact-checking habits of social media news among information and records management department students
ELİF GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgi ve Belge YönetimiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET SOYLU