Geri Dön

Ergenlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve bilişsel kopma sendromu belirtilerinin internet kullanımı ve uyku kalitesi üzerine etkisi: Ebeveynlerin bilişsel kopma sendromu belirtileri, internet kullanımı ve sosyotelizm davranışının incelenmesi

Başlık çevirisi mevcut değil.

PDF İndir

  1. Tez No: 1012367
  2. Yazar: TUĞBA KAVRUK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU KARDAŞ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Amaç: Bilişsel Kopma Sendromu (BKS) ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) komorbiditesinin ergenlerde internet kullanım özellikleri, bağımlılık şiddeti ve uyku kalitesi üzerindeki etkilerini incelemek; ayrıca ebeveynlerin konsantrasyon güçlükleri, internet kullanımı ve sosyotelizm davranışlarını aile sistemleri bağlamında değerlendirmektir. Yöntem: Çalışma, Haziran-Aralık 2025 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'nde takipli 12-18 yaş arası 32 BKS+DEHB (Dikkat Eksikliği baskın tip) tanılı ergen, yaş ve cinsiyet eşleştirilmiş 32 DEHB-DE tanılı ergen ve 31 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 95 katılımcı ve ebeveynleriyle gerçekleştirilmiştir. Veriler; yarı yapılandırılmış klinik görüşmeler (ÇDŞG-ŞY-T), Sosyodemografik Veri Formu, ÇEDE-YBTÖ, DEYDB DSM-IV Ölçeği, Uyku Kalitesi Ölçeği, BAPİNT, Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği (Ergen ve Ebeveyn), Erişkin Konsantrasyon Envanteri (EKE) ve Genel Sosyotelist Olma Ölçeği (GSÖ) kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: BKS+DEHB-DE grubundaki ergenlerin internet bağımlılık şiddeti ve problemli internet kullanım oranları (oyun oynama, yabancılarla iletişim kurma) diğer gruplardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Bu grupta yatakta geçirilen süre en fazla olmasına rağmen, uyku kalitesi ve verimliliğinin en düşük seviyede olduğu saptanmıştır. Ayrıca, BKS+DEHB-DE grubundaki çocukların ebeveynlerinde de internet bağımlılığı, konsantrasyon güçlüğü (EKE dalgınlık ve psikomotor yavaşlık) ve sosyotelizm (sosyal izolasyon, nomofobi) puanları diğer gruplardan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Korelasyon analizlerinde, çocukların BKS şiddeti ile ebeveynlerin bilişsel yavaşlık ve sosyotelizm davranışları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuç: DEHB tablosuna eklenen BKS komorbiditesi, ergenlerde problemli internet kullanımı ve uyku bozukluğu riskini kümülatif olarak artıran, sosyal izolasyonu derinleştiren ağırlaştırıcı bir klinik faktördür. Bu riskli profilin, ebeveynlerin kendi bilişsel zorlukları ve sosyotelizm stratejileriyle karşılıklı bir etkileşim içinde modelleme yoluyla pekiştiği görülmüştür. Bu doğrultuda nörogelişimsel bozuklukların yönetiminde müdahalelerin yalnızca çocuk odaklı kalmayıp, ebeveynlerin dijital davranış paternlerini ve bilişsel profillerini de kapsayacak şekilde bütüncül planlanması klinik önem taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Objective: The aim of this study was to examine the effects of Cognitive Disengagement Syndrome (CDS) and Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) comorbidity on internet use characteristics, addiction severity, and sleep quality in adolescents; and to evaluate parents' concentration difficulties, internet use, and phubbing behaviors within the context of family systems. Methods: The study was conducted with a total of 95 participants and their parents, including 32 adolescents diagnosed with CDS + ADHD-PI (Predominantly Inattentive Presentation), 32 age- and gender-matched adolescents with ADHD-PI, and 31 healthy controls, who were followed up at the Kocaeli University Faculty of Medicine, Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic between June and December 2025. Data were collected using semi-structured clinical interviews (K-SADS-PL), Sociodemographic Data Form, Child and Adolescent Behavior Inventory-Sluggish Cognitive Tempo Scale (CABI-SCT), DSM-IV Based Screening and Assessment Scale for Disruptive Behavior Disorders, Sleep Quality Scale, Addiction Profile Index-Internet (API-INT), Young Internet Addiction Test (Adolescent and Parent versions), Adult Concentration Inventory (ACI), and Generic Scale of Phubbing (GSP). Results: The internet addiction severity and problematic internet use rates (gaming, communicating with strangers) of adolescents in the CDS+ADHD-PI group were found to be significantly higher than the other groups (p<0,05). Although the time spent in bed was the highest in this group, their sleep quality and efficiency were at the lowest level. Additionally, internet addiction, concentration difficulty (ACI inattention and psychomotor slowing), and phubbing (social isolation, nomophobia) scores in the parents of children in the CDS+ADHD-PI group were statistically significantly higher than the other groups. Correlation analyses revealed significant positive relationships between the severity of children's CDS and parents' cognitive slowing and phubbing behaviors. Conclusion: CDS comorbidity added to the ADHD clinical picture is an aggravating factor that cumulatively increases the risk of problematic internet use and sleep disturbance in adolescents, and deepens social isolation. It was observed that this risky profile is reinforced through modeling in a mutual interaction with parents' own cognitive difficulties and phubbing strategies. Accordingly, in the management of neurodevelopmental disorders, it is of clinical importance that interventions are planned holistically, encompassing not only the child but also the digital behavior patterns and cognitive profiles of the parents.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    910247

    Psikiyatri servisi yatış öyküsü olan kız ergenlerin bilişsel kopma sendromu belirti düzeyleri ile kendine zarar verme davranışı arasında ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between cognitive disengagement syndrome symptom levels and non-suicidal self-injury in adolescent girls with a history of psychiatric inpatient treatment

    AIGIUN GUSEINOVA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Psikiyatriİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NURAN GÖZPINAR BADEMCİ

    DOÇ. DR. UĞUR TEKİN

  2. Tez No

    923564

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde bilişsel kopma sendromu (yavaş bilişsel tempo) komorbiditesinin problematik internet kullanımına etkisinin incelenmesi

    Investigation of the effect of cognitive disengagement syndrome (sluggish cognitive tempo) comorbidity on problematic internet use in adolescents diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder

    ÖZLEM NİDA ERBAŞI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ İLYAS KAYA

  3. Tez No

    982981

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde bilişsel kopma sendromu (yavaş bilişsel tempo) belirtileri, psikolojik esneklik düzeyleri ve yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi

    Slow cognitive tempo symptoms, psychological flexibility levels andevaluation of executive functions in adolescents with attention deficit and hyperactivity disorder

    GİZEM BUKET YAYLA COŞGUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriSağlık Bakanlığı

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GONCA ÖZYURT

  4. Tez No

    987748

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ve bilişsel kopma sendromu tanısı alan hastalarda Retinol Bağlayıcı Protein-4, Oreksin-A ve adipsin düzeyleri

    Retinol Binding Protein-4, Orexin-A, and adiponectin levels in patients diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder and cognitive dissociation syndrome

    EMİNE ESRA VARKAL TOPRAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriAkdeniz Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ARİF ÖNDER

  5. Tez No

    816651

    Bir eğitim ve araştırma hastanesinin çocuk psikiyatri kliniğine başvuran boşanmış ebeveynlere sahip çocuk ve ergenlerde akran zorbalığı rolleri ve ilişkili psikopatolojiler

    Peer bullying roles and related psychopathologies in children and adolescents with diverse parents attending the child psychiatry clinic of a training and research hospital

    BİLGE DİDEM TUNALI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. İBRAHİM ADAK

Geri Dön