Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde bilişsel kopma sendromu (yavaş bilişsel tempo) belirtileri, psikolojik esneklik düzeyleri ve yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi
Slow cognitive tempo symptoms, psychological flexibility levels andevaluation of executive functions in adolescents with attention deficit and hyperactivity disorder
- Tez No: 982981
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GONCA ÖZYURT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel Kopma Sendromu, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Psikolojik Esneklik, Bilişsel Esneklik, Stroop Testi, Yürütücü İşlevler, Ergen psikiyatrisi, Nöropsikiyatri, Çocuk psikiyatrisi, Slow Cognitive Tempo, Cognitive Disengagement Syndrom, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Psychological Flexibility, Cognitive Flexibility, Stroop Test, Executive Functions Contact Address: [email protected], Adolescent psychiatry, Neuropsychiatry, Child psychiatry
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: İzmir Bayraklı Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Bu çalışmada BKS'nin eşlik ettiği ve etmediği DEHB'li olgularda psikolojik esneklik , bilişsel esneklik düzeyleri ve yürütücü işlev özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya katılmaya gönüllü olan, DSM-5'e göre yapılan klinik görüşme ile DEHB tanı ölçütlerini ve çalışmaya dahil edilme ölçütlerini karşılayan toplam 101 olgu çalışmaya dahil edilmiştir. Sosyodemografik veri formu klinisyen tarafından gerçekleştirilen klinik görüşme ile doldurulmuştur. Otizm Spektrum Bozukluğu, Entellektüel Yeti Yitimi tanısı olan olgular çalışmaya dahil edilmemiştir. Ebeveynlerden Turgay Çocuk ve Ergenlerde Davranış Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (T-DSM-IV-Ö) anne-baba formu, Barkley Çocuk Dikkat Anketi (BÇDA)'ni doldurmaları istenmiştir. Barkley Çocuk Dikkat Anketi puanlarına göre BKS eşlik eden ve eşlik etmeyen DEHB olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Değerlendirmeye alınan ergenlerden Psikolojik Esneklik Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği doldurmaları istenmiş sonrasında klinisyen tarafından katılımcılara yürütücü işlevleri değerlendirmek amacıyla Stroop Testi T-Bag formu uygulanmıştır. Bulgular: Bilişsel Kopma Sendromu, bir kişinin bilgiyi işleme, tepki verme ve problem çözme hızının genellikle diğer bireylere kıyasla daha yavaş olduğu bir durumu ifade eder. Çalışmamızda BKS eşlik eden grup ve eşlik etmeyen grup arasında yaş , ve cinsiyet ve anne yaşı bakımından anlamlı farklılık saptanmazken baba yaşı açısından anlamlı olarak farklılık göstermiştir. BKS'nin eşlik ettiği grupta BKS'nin eşlik etmediği gruba göre psikolojik esneklik düzeyleri anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır. Yürütücü işlevler açısından incelendiğinde gruplar arası Stroop etkisi , Stroop test süreleri, hata ve düzeltme sayıları ve bilişsel esneklik ölçeği puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızın BKS tanısı olan DEHB'li çocuklarda psikolojik esneklik, bilişsel esneklik ve yürütücü işlevler ilişkisini değerlendiren ilk çalışma olması nedeniyle alanyazına katkı sunacağını düşünmekteyiz. Çalışmamızda BKS'nin eşlik ettiği DEHB'li grubun psikolojik esneklik düzeyinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Geçmişte yapılan araştırmalarda ; DEHB ve BKS gruplarında yürütücü işlevler ve bilişsel esneklik değerlendirildiğinde çelişkili sonuçlar elde edilmiş bazılarında BKS olan grupta yürütücü işlevler yüksek bulunurken; bazılarında BKS olmayan grupta ; yürütücü işlevler daha yüksek olarak saptanmıştır. Bizim çalışmamızda ise DEHB ve BKS grupları yürütücü işlevler ve bilişsel esneklik düzeyleri açısından incelendiğinde ; BKS eşlik eden DEHB grubu ve BKS eşlik etmeyen DEHB grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. DEHB'li ergenlerde Bilişsel Kopma Sendromu, bilişsel esneklik ve psikolojik esneklik arasındaki ilişki, bu bireylerin günlük yaşantılarında karşılaştıkları zorlukları daha iyi anlamamıza yardımcı olur. Bu üç faktör birbirini etkileyerek, DEHB'li bireylerin genel işlevselliğini belirleyebilir. Ancak uygun tedavi ve müdahalelerle, bilişsel ve psikolojik esneklik geliştirilerek, ergenlerin daha sağlıklı başa çıkma mekanizmaları ve daha uyumlu bir yaşam tarzı benimsemeleri sağlanabilir. İstatistiksel anlamı olan ve olmayan bu farklılıklar DEHB'nin tedavisinde bireyselleştirilmiş yaklaşımlar geliştirilmesi gerektiğini gösterir. Her bireyin bilişsel ve psikolojik süreçleri farklıdır ve tedavi süreci de bu farkları göz önünde bulundurarak yapılandırılmalıdır. Bilişsel Kopma Sendromu, psikolojik esneklik ve yürütücü işlevler ilişkisini inceleyen geniş örneklemli daha çok çalışma yapılmasının yazına katkı sağlayacağını öngörmekteyiz. Son zamanlarda psikiyatride önemli bir kavram olan esneklik kavramı ile ilgili daha çok araştırmaya ihtiyaç vardır. Bu alanda yapılacak farklı yaş grupları ve daha farklı örneklem grupları için deneysel çalışmaların sayısı artırılabilir.
Özet (Çeviri)
Introduction: This study aimed to evaluate psychological flexibility, cognitive flexibility levels and executive function characteristics in ADHD cases with and without BKS. Method: A total of 101 cases who volunteered to participate in the study and met the ADHD diagnostic criteria and inclusion criteria according to the clinical interview conducted according to DSM-5 were included in the study. The sociodemographic data form was filled out by the clinical interview conducted by the clinician. Cases diagnosed with Autism Spectrum Disorder and Intellectual Disability were not included in the study. Parents were asked to fill out the Turgay Child and Adolescent Behavior Disorders Screening and Assessment Scale (T-DSM-IV-Ö) Parent Form and the Barkley Child Attention Questionnaire (BCQQ). According to the Barkley Child Attention Questionnaire scores, CDS was divided into two groups as comorbid and uncomorbid ADHD. The adolescents who were evaluated were asked to fill out the Psychological Flexibility Scale and the Cognitive Flexibility Scale, and then the Stroop Test T-Bag form was applied to the participants by the clinician to assess executive functions. Results: Cognitive Disengagement Syndrome refers to a condition in which a person's speed of processing information, responding and problem solving is generally slower than other individuals. In our study, no significant difference was found between the CDS comorbid and uncomorbid groups in terms of age, gender and maternal age, while it showed a significant difference in terms of paternal age. Psychological flexibility levels were found to be significantly lower in the group with CDS compared to the group without CDS. When examined in terms of executive functions, no statistically significant difference was found between the groups in terms of Stroop effect, Stroop test times, error and correction numbers, and cognitive flexibility scale scores. Discussion and Conclusion: We believe that our study will contribute to the literature because it is the first study to evaluate the relationship between psychological flexibility, cognitive flexibility, and executive functions in children with ADHD diagnosed with CDS. In our study, it was found that the psychological flexibility level of the ADHD group with CDS was lower. In previous studies; when executive functions and cognitive flexibility were evaluated in the ADHD and CDS groups, contradictory results were obtained; while executive functions were found to be high in the CDS group in some cases, executive functions were found to be higher in the non-CDS group in others. In our study, when the ADHD and CDS groups were examined in terms of executive functions and cognitive flexibility levels; No statistically significant difference was found between the ADHD group with CDS and the ADHD groups without CDS. The relationship between slow cognitive tempo, cognitive flexibility and psychological flexibility in adolescents with ADHD helps us better understand the difficulties these individuals face in their daily lives. These three factors affect each other and can determine the general functionality of individuals with ADHD. However, with appropriate treatment and interventions, cognitive and psychological flexibility can be developed, allowing adolescents to adopt healthier coping mechanisms and a more harmonious lifestyle. These differences, which are statistically significant and insignificant, indicate that individualized approaches should be developed in the treatment of ADHD. Each individual's cognitive and psychological processes are different, and the treatment process should be structured by taking these differences into account. We anticipate that conducting more studies with large samples examining the relationship between slow cognitive tempo, psychological flexibility and executive functions will contribute to the literature. More research is needed on the concept of flexibility, which has recently become an important concept in psychiatry. The number of experimental studies to be conducted in this field for different age groups and different sample groups can be increased.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde bilişsel kopma sendromu (yavaş bilişsel tempo) komorbiditesinin problematik internet kullanımına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of cognitive disengagement syndrome (sluggish cognitive tempo) comorbidity on problematic internet use in adolescents diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder
ÖZLEM NİDA ERBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLYAS KAYA
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ve bilişsel kopma sendromu tanısı alan hastalarda Retinol Bağlayıcı Protein-4, Oreksin-A ve adipsin düzeyleri
Retinol Binding Protein-4, Orexin-A, and adiponectin levels in patients diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder and cognitive dissociation syndrome
EMİNE ESRA VARKAL TOPRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriAkdeniz ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARİF ÖNDER
- Psikiyatri servisi yatış öyküsü olan kız ergenlerin bilişsel kopma sendromu belirti düzeyleri ile kendine zarar verme davranışı arasında ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between cognitive disengagement syndrome symptom levels and non-suicidal self-injury in adolescent girls with a history of psychiatric inpatient treatment
AIGIUN GUSEINOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAN GÖZPINAR BADEMCİ
DOÇ. DR. UĞUR TEKİN
- Bir eğitim ve araştırma hastanesinin çocuk psikiyatri kliniğine başvuran boşanmış ebeveynlere sahip çocuk ve ergenlerde akran zorbalığı rolleri ve ilişkili psikopatolojiler
Peer bullying roles and related psychopathologies in children and adolescents with diverse parents attending the child psychiatry clinic of a training and research hospital
BİLGE DİDEM TUNALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. İBRAHİM ADAK
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı olan ergenlerde yavaş bilişsel tempo, internet bağımlılığı ve emosyonel disregülasyonun uyku bozuklukları ile ilişkisi
The relationship of sluggish cognitive tempo, internet addiction and emotional dysregulation with sleep disorders in adolescents with attention defisit/hyperactivity disorder
DAVUT AKBALIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriDicle ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MASUM ÖZTÜRK
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA SUBAŞI TURGUT