Kültürel aktarımda tefsir yazımının önemi: Bursevî'nin Rûhu'l-Beyân örneği
The importance of tafsir writing in cultural transmission: Example of Bursawī's Rūhu'l-Bayān
- Tez No: 1012442
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Tefsir, Bursevî, Rûhu'l-Beyân, Kültür, Kültürel Aktarım, Cami, Tafsir, Bursawī, Rūhu'l-Bayān, Culture, cultural transmission, Mosque
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tefsir Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada İsmâil Hakkı Bursevî'nin Rûhu'l-Beyân adlı tefsiri, kültürel aktarım bağlamında incelenmiştir. Çalışmada tefsir metinlerinin âyetlerin anlamını açıklamaya ek olarak toplumun dinî algılarını, kültürel hâfızasını aktaran metinler olduğu kabulünden hareket edilmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, cami ve cami merkezli ibadet kültürü teması üzerinden tefsirde yer alan açıklamaların, muhatabı hangi dinî ve kültürel anlayışa, nasıl teşvik ettiği ve yönlendirdiği kültürel aktarım perspektifiyle ortaya koymaktır. Araştırma sürecinde Rûhu'l-Beyân'daki ilgili âyetlerin tefsiri; klasik tefsir ve hadis kaynakları ile Osmanlı dinî, sosyal ve kültürel hayatına dair literatürle birlikte değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda Rûhu'l-Beyân'ın, genel anlamıyla dinî kültürün yanı sıra kültürel hâfızayı ve toplumsal pratikleri sonraki nesillere taşıyan bir kültürel aktarım aracı olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines İsmâil Hakkı Bursevî's Qur'anic commentary Rûhu'l-Beyân in the context of cultural transmission. It is based on the idea that tafsir texts do more than explain the meanings of Qur'anic verses; they also convey a society's religious perceptions and cultural memory. From this perspective, the study focuses on the theme of mosque and mosque-centered worship culture, and seeks to show how the explanations in the commentary guide and encourage the reader toward particular religious and cultural understandings. In doing so, the relevant interpretations in Rûhu'l-Beyân are considered alongside classical tafsir and hadith sources, as well as studies on Ottoman religious, social, and cultural life. The study concludes that Rûhu'l-Beyân served as a means of cultural transmission, carrying religious culture, cultural memory, and social practices to later generations.
Benzer Tezler
- Erken dönem tefsir geleneğinde nakil anlayışı
The concept of transmission in early tafsir tradition
ÖMER DİNÇ
- Said Havva'nın el-Esâs fi't-tefsîr'inde ahkâm ayetlerinin yorumlanması
Verses of the ahkam in Said Havva's el-Esâs fi't-tefsîr interpretation
YAKUP ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARSLAN KARAOĞLAN
- Câhiliye'den Emevîlerin sonuna kadar Yemen
The yemen: From jahiliya to the end of Umayyads
HALİL ORTAKCI
Doktora
Türkçe
2019
Tarihİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MAHFUZ SÖYLEMEZ
- Mustafa (Muslihiddin) bin Muhammed'in İhlas Suresi Tefsiri adlı eserinin günümüz Türkçesine aktarılması ve kaynaklarının tespiti
Translation of Mustafa (Muslihiddin) bin Muhammed's work called commentary of Surah İhlas into today's turkish and determination of its sources
ESRA TUĞBA DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinManisa Celal Bayar ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ERGÜN
- İsmail Hakkı Bursevi'nin Ruh'ul-beyân tefsirinde insan eğitimi
Human education in the interpretarion of“Spiritual declaration”(Ruhu'l Beyan) of İsmail Hakkı Bursevi
HATİCE YEŞİLBEKMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAN DÖNER