D vitamini eksikliği olan hastalarda D vitamini takviyesinin uygulanma saatinin uyku kalitesine etkisi
Impact of vitamin D supplementation timing on sleep quality in vitamin D-deficient patients
- Tez No: 1012488
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM HALİLOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: D vitamini, bilinen kemik metabolizması etkilerinin yanı sıra beyinde sirkadiyen ritmi, serotonin ve melatonin sentezini düzenleyerek uyku-uyanıklık döngüsünde kritik bir nöroendokrin rol oynamaktadır. Eksikliği çeşitli uyku bozukluklarıyla (kısa uyku süresi, gündüz uykululuğu, kötü uyku kalitesi vb.) ilişkilendirilmiş olsa da, klinik pratikte D vitamini takviyesi için en uygun alım saatinin uyku üzerindeki etkisine dair literatürde bir veri bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, D vitamini eksikliği olan bireylerde 6000 IU/gün oral D vitamini takviyesinin sabah veya akşam saatlerinde uygulanmasının, uyku kalitesi ve plazma 25(OH)D seviyeleri üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Yeditepe Üniversitesi hastanelerinde yürütülen 3 kollu, açık etiketli ve randomize kontrollü bir pilot çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışmaya serum 25(OH)D düzeyi 30 ng/mL'nin altında olan 18-65 yaş arası toplam 81 hastane çalışanı (68 kadın, 13 erkek) dahil edilmiştir. Katılımcılar üç gruba ayrılmıştır: İlacını sabah 09:00'da alanlar (n=33), akşam 16:00'da alanlar (n=32) ve D vitamini eksikliği olmayan kontrol grubu (n=16). Eksikliği olan katılımcılara 60 gün boyunca günlük 6000 IU kolekalsiferol verilmiştir. Katılımcıların başlangıçta ve 60. günün sonunda plazma 25(OH)D ve kalsiyum düzeyleri ölçülmüş, Epworth Uykululuk Ölçeği (ESS) ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PSQI) ile uyku parametreleri değerlendirilmiştir. Bulgular: 60 günlük replasman sonucunda, takviye alan grupta ortalama 25(OH)D düzeyi 17,71 ng/mL'den 40,01 ng/mL'ye yükselmiş, hiperkalsemi gibi bir yan etki izlenmemiştir. Uygulanma saati gözetilmeden yapılan analizlerde, eksiklik grubundaki hastaların ortalama ESS skoru istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmış (p=0,033), PSQI skorunda ise istatistiksel olarak anlamlı olmayan (p=0,24) bir gerileme saptanmıştır. Uygulama saatine göre yapılan karşılaştırmalarda, akşam takviye alan gruptaki serum 25(OH)D artışı (25,20 ng/mL), sabah alanlara (19,48 ng/mL) göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p=0,035). Buna rağmen, sabah ve akşam grupları arasında ESS (p=0,91) ve PSQI (p=0,132) skorlarındaki değişim açısından istatistiksel bir fark saptanmamıştır. Sonuç: D vitamini eksikliği saptanan bireylerde 6000 IU/gün dozunda uygulanan tedavi, serum düzeylerini güvenli bir şekilde optimum seviyelere ulaştırmakta ve gündüz uykululuğunu azaltarak uyku parametrelerinde olumlu klinik eğilimler sağlamaktadır. Çalışmanın literatüre kattığı en önemli yenilik, takviyenin akşam saatlerinde alınmasının serum vitamin seviyelerinde daha yüksek bir artış sağlamasıdır. Uygulama saatinin uyku anketleri üzerinde klinik olarak istatistiksel bir fark yaratmamış olması, bu bulguların daha geniş örneklemli çalışmalarla desteklenmesi ihtiyacını doğurmaktadır.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: In addition to its known effects on bone metabolism, vitamin D plays a critical neuroendocrine role in the sleep-wake cycle by regulating the circadian rhythm and the synthesis of serotonin and melatonin in the brain. Although its deficiency has been associated with various sleep disorders (short sleep duration, daytime sleepiness, poor sleep quality, etc.), there is no data in the literature regarding the effect of the optimal intake time for vitamin D supplementation on sleep in clinical practice. The aim of this study is to investigate the effects of administering 6000 IU/day oral vitamin D supplementation in the morning or evening hours on sleep quality and plasma 25(OH)D levels in individuals with vitamin D deficiency. Materials and Methods: The research was designed as a three-arm, open-label, randomized controlled pilot study conducted at Yeditepe University hospitals. A total of 81 hospital employees (68 females, 13 males) between the ages of 18–65 with serum 25(OH)D levels below 30 ng/mL were included in the study. Participants were divided into three groups: those taking their medication at 09:00 AM (n=33), those taking it at 04:00 PM (n=32), and a control group without vitamin D deficiency (n=16). Participants with deficiency were given 6000 IU of cholecalciferol daily for 60 days. Plasma 25(OH)D and calcium levels were measured at baseline and at the end of day 60, and sleep parameters were evaluated using the Epworth Sleepiness Scale (ESS) and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Results: As a result of the 60-day replacement, the average 25(OH)D level in the supplemented group increased from 17.71 ng/mL to 40.01 ng/mL, and no side effects such as hypercalcemia were observed. In analyses conducted regardless of the administration time, the mean ESS score of the patients in the deficiency group decreased significantly (p=0.033), while a non-significant decrease (p=0.24) was found in the PSQI score. In comparisons based on administration time, the increase in serum 25(OH)D in the evening group (25.20 ng/mL) was found to be statistically significantly higher than in the morning group (19.48 ng/mL) (p=0.035). Despite this, no statistical difference was found between the morning and evening groups in terms of changes in ESS (p=0.91) and PSQI (p=0.132) scores. Conclusion: Treatment administered at a dose of 6000 IU/day in individuals with vitamin D deficiency safely brings serum levels to optimum ranges and provides positive clinical trends in sleep parameters by reducing daytime sleepiness. The most significant novelty this study contributes to the literature is that taking the supplement in the evening hours leads to a higher increase in serum vitamin levels. The fact that the time of administration did not create a statistically significant clinical difference in sleep surveys necessitates the support of these findings with studies involving larger sample sizes.
Benzer Tezler
- Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesine başvuran esansiyel hipertansiyon hastalarının D vitamini düzeyleri
The vitamin D levels of patients applied to Trakya University hospital with essential hypertension
YASİN DÜŞER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÇAYLAN
- Evaluation of coronary stenosis levels in patients with stable angina pectoris with low vitamin d levels
Düşük D vitamin düzeyli stabil angina pektorisli hastalarda koroner darlik düzeylerinin değerlendirilmesi
BANAZ RAMADHAN QAHRAMAN QAHRAMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
BiyokimyaTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZELİHA CANSEL ÖZMEN
- Obezite nedeni ile tüp mide ve by-pass ameliyatı uygulanan hastalarda D vitamini, kalsiyum, fosfor, PTH eksikliği ve buna bağlı olarak osteoporoz gelişme riski
The effects of bariatric surgical procedures on the levels of calcium, phosphore, PTH and vitamin D
MELİHA ÖZYALVAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
- D vitamini eksikliği olan atopik dermatitli hastalarda mevcut tedaviye ek olarak uygulanan D vitamini takviyesinin SCORAD skoruna etkisi
The effect of vitamin D supplementation added to standard treatment on SCORAD scores in patients with atopic dermatitis and vitamin D deficiency
HATİCE FEYZA AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
DermatolojiSağlık BakanlığıDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUNUS SARAL
- Ailesel akdeniz ateşi hastalarında d vitamini düzeylerinin antioksidan ve antiinflamatuar etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of antioxidant and antiinflammatory effects of vitamin d levels in familial mediterranean fever patients
MHD BOSHR ALESH
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BiyokimyaErciyes ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM BARLAK KETİ