Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 3-6 yaş çocuğu olan ebeveynlerin, ebeveynlik stres düzeyinin çocuklarındaki yeme davranışları üzerine etkisi
The effect of parenting stress levels on eating behaviors of children aged 3–6 years registered at Çukurova University Family Health Center
- Tez No: 1012522
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELİHA YELDA ÖZER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Çocuklarda Yeme Davranışı, Ebeveyn Stresi, Okul Öncesi Dönem Çocuğu, Çocuk beslenmesi, Çocuk büyütmede ebeveynin rolü, Çocuk-okul öncesi, Children's Eating Behavior, Parenting Stress, Preschool Children, Child nutrition, Parenting
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine (EASM) kayıtlı, araştırmanın yürütüldüğü tarihler arasında herhangi bir nedenle EASM'ye başvuran, 3-6 yaş çocuğu olan ebeveynlerin, ebeveynlik stres düzeylerinin çocuklarındaki yeme davranışları üzerine etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Bu kesitsel tanımlayıcı çalışmanın evrenini Çukurova Üniversitesi EASM'ye kayıtlı 3-6 yaş çocuğu olan ebeveynler ve çocukları oluşturdu. Çalışma 230 ebeveyn ve çocuğu ile yürütüldü. Verilerin toplanması amacıyla Sosyodemografik Bilgi Formu ile birlikte, Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) ve Ebeveynlik Stres Ölçeği (ESÖ) kullanıldı. Ayrıca EASM' de çocukların antropometrik ölçümleri yapılıp kayıt edildi. Verilerin istatistiksel analizinde IBM SPSS 20 paket programı kullanıldı. p<0.05 olan sonuçlar anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Ebeveylerin yaş ortalaması 33,5±5,1'di ve %92,2'si kadındı. Çocukların yaş ortalaması 4,4 yıl (±0,8) ve %50,9'u erkekti. Ebeveynin eğitim durumu azaldıkça çocuklarda gıda heveslisi, içme tutkusu ve duygusal az yeme puanlarının arttığı bulundu. (p= 0,003 - p= <0,001- p= <0,001). Erkek çocuklarında gıda heveslisi puanları ve ağırlık persentil değerlerinin daha yüksek olduğu görüldü (sırasıyla p= 0,034 - p=0,005). Kardeş sayısı arttıkça duygusal aşırı yeme puanının azaldığı ve yemek seçiciliği puanının arttığı görüldü (p= 0,023 - p=0,003). Kadın ebeveynlerin ESÖ toplam puanlarının, erkek ebeveynlerden daha yüksek olduğu bulundu (p = 0,015). Erkek çocuğu olan ebeveynlerde ESÖ toplam skor ortalaması, kız çocuğu olan ebeveynlerden daha yüksek bulundu (p = 0,001). Tokluk heveslisi ile ESÖ arasında zayıf pozitif korelasyon bulundu (r=0,199; p=0,002). Yemek seçiciliği ile ESÖ arasında çok zayıf negatif korelasyon bulundu (r= -0,176; p=0,008). Sonuç: Çocukların yeme davranışları ebeveynlere ait faktörlerden; eğitim durumu, meslek, aile tipi, hastalık durumu ile ilişkili bulundu. Çocuğa ait faktörlerden ise cinsiyet, boy/ağırlık persentil değerleri, kardeş sayısı, anaokuluna gitme, ek takviye alma ve çevreden gelen yorum sıklığı ile ilişkili bulundu. Ebeveyn stresi arttıkça çocuklarda tokluk heveslisi puanının arttığı, yemek seçiciliği puanının azaldığı saptandı.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate the effect of parenting stress levels on the eating behaviors of children aged 3–6 years among parents registered at the Çukurova University Family Health Center(FHC) , who applied to the center for any reason during the study period. Materials and Methods: This cross-sectional descriptive study included parents of children aged 3–6 years registered at the FHC and their children. The study was conducted with 230 parent–child pairs. Data were collected using a Sociodemographic Information Form, the Children's Eating Behavior Questionnaire (CEBQ), and the Parenting Stress Scale (PSS). In addition, children's anthropometric measurements were recorded at the FHC. Statistical analyses were performed using IBM SPSS 20, and p<0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of the parents was 33.5±5.1 years, and 92.2% were female. The mean age of the children was 4.4±0.8 years, and 50.9% were male. As parental education level decreased, scores for food responsiveness, desire to drink, and emotional undereating increased in children (p=0.003, p<0.001, p<0.001, respectively). Boys had higher food responsiveness scores and weight percentiles (p=0.034 and p=0.005, respectively). As the number of siblings increased, emotional overeating scores decreased while food fussiness scores increased (p=0.023 and p=0.003, respectively). Total PSS scores were higher in female parents compared to males (p=0.015). Parents of boys had higher total PSS scores than parents of girls (p=0.001). A weak positive correlation was found between satiety responsiveness and PSS (r=0.199; p=0.002), while a very weak negative correlation was found between food fussiness and PSS (r=-0.176; p=0.008). Conclusion: Children's eating behaviors were associated with parental factors such as education level, occupation, family type, and health status. They were also associated with child-related factors including gender, height/weight percentiles, number of siblings, preschool attendance, use of nutritional supplements, and frequency of weight-related comments from others. As parenting stress increased, satiety responsiveness scores increased while food fussiness scores decreased.
Benzer Tezler
- Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı annelerin cinsel iletişim dillerinin ve danışmanlık gereksinimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of sexual communication languages and counselling needs of mothers registered in Çukurova Üniversity Education family health centre
MERVE KIRVAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ ÖZCAN
DR. AYŞE NUR TOPUZ
- Çukurova Üniversitesi eğitim aile sağlığı merkezine başvuran bireylerin hasta merkezlilik algıları ve memnuniyet düzeyleri
Patient-centeredness perceptions and satisfaction levels of the individuals who consulted to Cukurova University training-family practice centre
CANSEN AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE KURDAK
- Çukurova üniversitesi eğitim aile sağlığı merkezindeki COVID-19 tanılı bireylerin post-COVID ve coronavirus anksiyete durumları
Post-COVID and coronavirus anxiety status of individuals diagnosed with COVID-19 at Çukurova University training family health center
HATİCE BETÜL GÜNGÖR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE KURDAK
- Eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı 1-3 yaş çocuğu olan kadınlarda postpartum kilo durumu ve ilişkili sosyokültürel özellikler
Postpartum weight status and associated sociocultural characteristics in women with 1-3 year-old children enrolled in a family health center
LATİFE ÖZDEMİR BİÇEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE KURDAK
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELİHA YELDA ÖZER
- Çocukluk çağı ruhsal travmalarının problem çözme becerileri, aile işlevselliği ve yaşam kalitesi üzerindeki rolü
The role of the childhood abuse and neglect on the problem solving skills, family functioning and the quality of life
SENA NUR MİNEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TOPAL