Tip 2 diyabetes mellitus hastalarının tedavi uyumuna geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın etkileri
The effects of traditional and complementary medicine on treatment adherence in patients with Type 2 diabetes mellitus
- Tez No: 1012579
- Danışmanlar: PROF. DR. GALİP EKUKLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Tedaviye bağlılık ve uyum, Treatment adherence and compliance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tip 2 diabetes mellitus iyi yönetilmediğinde komplikasyonlara neden olabilen önemli bir halk sağlığı sorunudur ve tedaviye gösterilen uyum tedavinin başarısını etkileyen temel bir faktördür. Çalışmamızda, tedaviye uyumu etkileyen faktörlerin araştırılması, özellikle geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöntemlerine olan inanç ile tedaviye uyumu arasındaki ilişkinin ortaya konması hedeflenmiştir. Kesitsel tasarımda olan bu çalışma, 2 Temmuz ile 17 Eylül 2025 arasında Trakya Üniversitesi Hastanesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Polikliniklerine başvuran ve araştırmaya katılma kriterlerini karşılayan 402 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak anket formu, 'Tip 2 Diabetes Mellitus Hasta Uyum Ölçeği', 'Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Kısa Form 12' ve 'Yetişkinlerde Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp İnançları Ölçeği' kullanılmıştır. İkili analizlerde ileri yaş, yüksek eğitim düzeyi, diyabet eğitimi alma ve daha yüksek sağlık okuryazarlığı daha iyi tedavi uyumu ile; alkol kullanımı, damgalanma/dışlanmışlık hissi ve daha güçlü geleneksel ve tamamlayıcı tıp inancı ise daha düşük tedavi uyumu ile ilişkili bulunmuştur. Çoklu doğrusal regresyon analizinde yaş, eğitim düzeyi, alkol kullanımı, diyabet süresi, diyabet eğitimi alma, damgalanma, sağlık okuryazarlığı ve geleneksel ve tamamlayıcı tıp inancı tedavi uyumu puanının yordayıcıları olarak bulunmuştur. Model varyansın % 28,3'ünü açıklamıştır. Geleneksel ve tamamlayıcı tıp inancı hiyerarşik regresyon analizinde anlamlılığını korumuştur ve açıklanan varyansı % 2,8 artırmıştır. Sonuç olarak Tip 2 diabetes mellitus tedavisinde uyumu etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Özellikle sağlık okuryazarlığı en güçlü yordayıcı olarak bulunmuştur. Güçlü geleneksel ve tamamlayıcı tıp inançları ile kötü tedavi uyumu arasındaki ilişki göz önünde bulundurularak gelecekte tedavi uyumunu artırmaya yönelik çalışmalarda önemsenmelidir. Çalışmanın genellenebilirliği sınırlıdır; geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın tedavi uyumuna etkisine yönelik boylamsal çalışmaların yapılması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Type 2 diabetes mellitus is a significant public health problem that can lead to complications if not well managed. Adherence to treatment is a key factor affecting treatment success. In our study, we aimed to investigate the factors affecting adherence, particularly to reveal the relationship with traditional and complementary medicine beliefs. This cross-sectional study included 402 patients attending the Endocrinology and Metabolism Outpatient Clinics of Trakya University Hospital between July 2 and September 17, 2025, who met the participation criteria. The data collection tools used were a questionnaire, the Assessment Scale for Treatment Adherence in Type 2 Diabetes Mellitus, the Health Literacy Short Form 12, and the Complementary and Alternative Medicine Beliefs Inventory. In pairwise analyses, older age, higher education level, receiving diabetes education, and higher health literacy were associated with better treatment adherence; alcohol use, feelings of stigma/exclusion, and stronger belief in traditional and complementary medicine were found to be associated with lower treatment adherence. In multiple linear regression analysis, age, education level, alcohol use, duration of diabetes, receiving diabetes education, stigma, health literacy, and belief in traditional and complementary medicine were found to be predictors of treatment adherence scores. The model explained 28.3% of the variance. Belief in traditional and complementary medicine maintained its significance in hierarchical regression analysis and increased the explained variance by 2.8%. In conclusion, many factors affect adherence in the treatment of Type 2 diabetes mellitus. Health literacy, in particular, was found to be the strongest predictor. Considering the relationship between strong belief in traditional and complementary medicine and poor treatment adherence, it should be considered in future studies aimed at improving treatment adherence. The generalizability of the study is limited; longitudinal studies on the effect of traditional and complementary medicine on treatment adherence are needed.
Benzer Tezler
- Diyabetik ayağı olan ve olmayan hastaların anti-diyabetik ilaç uyumlarının karşılaştırılması
Comparison of anti-diabetic drug compliance between patients with and without diabetic foot
DİLARA ÖZTOPRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSamsun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ONUR ÖZTÜRK
- Diyabet tedavisinde hasta uyumu ile tamamlayıcı ve alternatif tedaviye ilişkin tutumların incelenmesi
Investigation of attitudes about patient compliance and complementary and alternative treatment in diabetes patients
ELİF DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikEge ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ZAYBAK
- Edirne il merkezinde 46 yaş ve üzeri tip 2 diyabetes mellitus hastalarının öz yönetim ve tedavi uyumunun değerlendirilmesi
Evaluation of self-management and treatment compliance of type 2 diabetes mellitus patients aged 46 and over in the provincial center of Edirne
SEMİH BİLİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER SEZER
- Cerrahi (endarterektomi) ya da girişimsel tedavi (stentleme) yapılmamış geçici iskemik atak ve inme hastalarının izlem sonuçları
A retrospective study on clinical follow-up of transient ischemic attacks ( TİA ) and stroke patients without surgery (endarterectomy) or interventional treatment (stenting)
NAZANIN HASSANZADEH
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
NörolojiDokuz Eylül ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VESİLE OZTURK
- Tip 2 diabetes mellitus hastalarında öz yeterliliğin tedavi uyumuna etkisi
The effect of self-efficacy on treatment compliance in TYPE 2 diabetes mellitus patients
SELİN ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAİLE ALANKAYA