Net, yavaş ve yüksek şiddette konuşma modalitelerinin Parkinson hastalığındaki dizartrik konuşma anlaşılırlığına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of clear, slow and loud speech modalities on dysarthric speech intelligibility in Parkinson's disease
- Tez No: 1012599
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM ÇEVİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Parkinson Hastalığına (PH) bağlı gelişen hipokinetik dizartri (HD), konuşma bileşenlerinde kısıtlılığa yol açarak anlaşılırlığı ve yaşam kalitesini düşürmektedir. Bu çalışma; Türkçe konuşan PH'li bireylerde kullanılan net, yavaş ve yüksek şiddette konuşma modalitelerinin anlaşılırlık üzerindeki anlık etkilerini algısal, akustik ve yapay zekâ boyutlarıyla incelemiştir. 2 (grup) x 4 (modalite) karışık faktöriyel desen olarak kurgulanan çalışmaya 32 PH'li birey ve 32 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Bulgular, kullanılan tüm yöntemlerin grupları anlamlı düzeyde ayırt ettiğini göstermiştir. Deney grubunda en yüksek algısal puanlar, en geniş ünlü alanı ve en yüksek otomatik konuşma tanıma başarısı ile en yüksek öz-değerlendirme puanları net konuşma modalitesinde elde edilmiştir. Yavaş konuşma ise mikro düzeyde akustik iyileşmeler sağlasa da, prozodik doğallığı bozması nedeniyle anlaşılırlık skorlarını her iki grupta da düşürmüştür. Akustik analizlerde; oransal metriklerin patolojik ayrımda daha duyarlı olduğu, ünlü dörtgen alanının ise tüm modaliteler boyunca anlaşılırlık değişimini yordayan en istikrarlı parametre olduğu saptanmıştır. Üç farklı değerlendirme yöntemi arasında paralellik saptanmış ve yapay zekâ destekli otomatik konuşma tanıma sistemlerinin anlaşılırlık takibinde nesnel ve ümit verici bir araç olabileceği öngörülmüştür. Sonuç olarak net konuşma, HD müdahalelerinde anlaşılırlığı artıran strateji olarak öne çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
Hypokinetic dysarthria (HD) in Parkinson's Disease (PD) limits speech components, reducing intelligibility and quality of life. This study investigated the effects of clear, slow, and loud speech modalities on intelligibility in Turkish-speaking individuals with PD through perceptual, acoustic, and AI dimensions. A 2x4 mixed-factorial design was used, involving 32 patients and 32 controls. Results showed that all assessment methods significantly differentiated the groups. In the PD group, clear speech yielded the highest perceptual scores, largest vowel space area (VSA), best automatic speech recognition (ASR) success, and superior self-assessment ratings. Although slow speech provided micro-level acoustic improvements, it reduced intelligibility in both groups by disrupting prosodic naturalness. Proportional acoustic metrics were more sensitive for pathological differentiation, while VSA remained the most stable parameter for predicting intelligibility changes. The parallelism among methods suggests that artificial intelligence based ASR systems are objective and promising tools for monitoring intelligibility. Consequently, clear speech emerges as the ideal strategy for enhancing intelligibility in HD interventions.
Benzer Tezler
- Autolanding control system design with deep learning based fault estimation
Derin öğrenme tabanlı hasar tespitli gürbüz otomatik iniş kontrol sistemi
BATUHAN EROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZIM KEMAL ÜRE
- Eğitim öğretim sistemimizin otorite ve sorumluluk açısından değerlendirilmesi (ilk ve orta dereceli okullarda)
Başlık çevirisi yok
AHMET YAYLA
- Bazı kobalt esaslı alaşımlarda mikroyapı ve faz analizi
Microstructure and phase analysis in some cobalt-base alloys
ALEV OSMA
- Ankilozan spondilit hastalarında radyografik hasar ile hastalık aktivitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between radiographic severity and disease activity in ankylosing spondylitis
ADİL NİĞDELİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
RomatolojiMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PAMİR ATAGÜNDÜZ