İklim değişikliğine duyarlı kentsel dayanım yaklaşımlarının konut alanları için geliştirilmesi: Bursa örneği
Developing climate change-sensitive urban resilience for housing areas: the case of Bursa
- Tez No: 1012611
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜLİN VURAL ARSLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanayi Devrimi sonrasında artan insan faaliyetleri, fosil yakıt kullanımı, sanayileşme ve kentleşme iklim sistemi üzerinde ciddi baskılar oluşturarak küresel ölçekte iklim değişikliğine yol açmıştır. İklim değişikliğinin hem nedenlerinin hem de etkilerinin yoğunlaştığı alanlar olan kentler, çözüm üretme potansiyelleriyle de öne çıkmaktadır. İklim değişikliğinin büyük ölçüde insan faaliyetlerinden kaynaklandığının kabul edilmesi, iklim değişikliğine karşı kentsel dayanım yaklaşımlarının benimsenmesi gerekliliğini de ortaya koymaktadır. Bu tez çalışması, iklim değişikliği ile kentsel dayanıklılık arasındaki ilişkiyi, kentsel ısı adası etkisi üzerinden Bursa ili özelinde ele alarak, morfolojik ve mikroklimatik parametreler üzerinden dayanım bileşenleri ile ilişkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak QGIS ortamında 2022–2024 yıllarına ait yaz mevsimi verilerinden yüzey sıcaklığı haritaları oluşturulmuş, sıcaklığın yoğunlaştığı alanlar belirlenerek Nilüfer ilçesinde yer alan Ertuğrul bölgesi çalışma alanı olarak seçilmiştir. Yerel İklim Bölgeleri sınıflandırmasına göre belirlenen altı alan SketchUp programında modellenmiş ve Bursa Meteoroloji Müdürlüğü Nilüfer istasyonuna ait saatlik hava verileri kullanılarak, en sıcak gün olan 26 Temmuz 2023 için ENVI-met programında ağaçlı ve ağaçsız senaryolar üzerinden simülasyonlar gerçekleştirilmiştir. Simülasyonda mikroklimatik göstergeler olarak hava sıcaklığı, ortalama radyant sıcaklık, bağıl nem ve rüzgâr hızı dikkate alınmıştır. Morfolojik parametreler ile ağaçlı–ağaçsız senaryolar arasındaki mikroklimatik farklar korelasyon analizleriyle incelenmiş ve bulgular Feliciotti'nin kentsel dayanım kriterleri ile ilişkilendirilmiştir. Gündüz döneminde bağlantılılık, çeşitlilik, verimlilik ve yedeklilik, gün batımı döneminde ise bunlara ek olarak modülerlik ilkesinin mikroklimatik dayanımı belirlemede öne çıktığı saptanmıştır. Çalışma, gelecekte yapılacak olan yeni konut alanlarına yönelik, iklime değişikliğine duyarlı kentsel dayanıklılık stratejilerine bilimsel bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Following the Industrial Revolution, increased human activities, fossil fuel use, industrialization, and urbanization have exerted significant pressure on the climate system, leading to global climate change. Cities, where both the causes and impacts of climate change are concentrated, also possess strong potential to generate solutions. Recognizing the anthropogenic origin of climate change highlights the necessity of adopting urban resilience approaches. This thesis examines the relationship between climate change and urban resilience through the urban heat island effect in Bursa, focusing on morphological and microclimatic parameters. Using Geographic Information Systems, land surface temperature maps were generated in QGIS from summer season satellite data for 2022–2024, and zones of intensified surface temperature were identified, leading to the selection of the Ertuğrul area in the Nilüfer district as the study area. Six areas defined according to the Local Climate Zone classification were modeled in SketchUp, and ENVI-met simulations were conducted for the hottest day (26 July 2023) under tree-covered and non-tree scenarios using hourly meteorological data from the Bursa Nilüfer station. Air temperature, mean radiant temperature, relative humidity, and wind speed were evaluated as microclimatic indicators. Microclimatic differences between scenarios were analyzed through correlation analyses with morphological parameters and interpreted within Feliciotti's urban resilience criteria. Results indicate that connectivity, diversity, efficiency, and redundancy are most influential for microclimatic resilience during the daytime, while modularity additionally becomes prominent during the sunset period. The study contributes scientifically to climate change–sensitive urban resilience strategies for future residential developments.
Benzer Tezler
- An experimental study on small-sized specimens made of load bearing timber-glass composites
Ahşap-cam kompozit yapı elemanlarının küçük ölçekli numuneler düzeyinde deneysel bir inceleme
MORVARID DILMAGHANI
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALET ALMILA BÜYÜKTAŞKIN
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- İklim değişikliğine dirençli kentlerin tasarımında stratejik bir kentsel su yönetimi yaklaşımı: Edremit/Zeytinli Mahallesi suya duyarlı kentsel tasarım rehberi
A strategic urban water management approach in design of resilient cities to climate change: Edremit/Zeytinli District water-sensitive urban design guide
LEYLA BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaDokuz Eylül ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM GÖKÇEN
- İklim değişikliğine uyum sürecinde suya duyarlı kent yaklaşımları: Malatya kent vizyonu
Water-sensitive urban design approaches in the context of adaptation to climate change: Malatya urban vision
MERVE FEYZA ERGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Peyzaj Mimarlığıİnönü ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ GÖRMÜŞ CENGİZ
- Kentsel ısı adası etkisinin azaltılmasında iklim duyarlı tasarım yaklaşımları: Elazığ kent örneği
Climate sensitive design approaches in reducing urban heat island effect: The Elâzığ city case
YAŞAR MENTEŞ
Doktora
Türkçe
2025
Peyzaj MimarlığıAtatürk ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ YILMAZ