Bir aile sağlığı merkezine son beş yılda yapılan başvuruların klinik ve sosyodemografik özellikler bakımından incelenmesi
Investigation of admissions to a family health center in the last five years in terms of clinical and sociodemographic characteristics
- Tez No: 1012637
- Danışmanlar: PROF. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, COVİD-19 Pandemisi, Temel Sağlık Hizmeti, Tarama, Kronik Hastalık, Sosyodemografik Özellikler, Family Medicine, COVID-19 Pandemic, Patient Admission, Primary Health Care, Clinical Characteristics, Sociodemographic Characteristics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızda; bir aile sağlığı merkezine (ASM) son beş yılda yapılan başvurulardaki dağılımlar, meydana gelen değişimler ve ilişkili klinik ve sosyodemografik faktörler değerlendirilerek birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesine katkı sunulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Gerekli izinler alınarak İstanbul Ümraniye 5 No'lu ASM'ye 01.03.2020 ve 01.03.2025 tarihleri arasında yapılmış başvurular, Aile Hekimliği Bilgi Sistemi üzerinden retrospektif incelenmiştir. Başvuru sayıları, bireylerin sosyodemografik özellikleri, başvuru sebepleri, en sık girilen tanılar, tetkik istem ve kronik hastalık bilgileri kaydedilmiştir. Başvuruların dağılımı, yıllar içindeki değişimi ve ilişkili faktörler değerlendirilmiştir. MS Office ve IBM SPSS 20 programı kullanılmış ve istatistik anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: İlgili dönemde ASM'ye toplam 171.494 başvuru yapılmıştır. Başvuruların 2022'den itibaren arttığı ve 2024'teki başvuru sayısının 2020 yılının yaklaşık 1,5 katına ulaştığı saptanmıştır. Poliklinik muayene oranı 2020'de %73,6 (n=20.783) iken 2024'te %86,1(n=36.587)'e yükselmiştir ve izlemlere göre tüm başvurular içindeki oranları göreceli olarak artmıştır. Kadınların muayene başvuruları tüm yıllarda erkeklerden yüksek bulunmuştur. Hipertansiyon (%17), miyalji (%10), gastro-özofajial reflü (%9), alerjik rinit (%7) ve ağrı (%6) tüm yıllarda en sık karşılaşılan tanılar arasında yer almıştır. Tetkik istem oranları 2020 yılında %8,9 iken 2024 yılında %27,1'e yükselmiştir. Kronik hastalık tanısı sayıları 2020-2021 yıllarında düşük seyrederken (%21,1-%16,9), 2022 yılından itibaren artışa geçmiş ve 2024 yılında en yüksek seviyesine (%31,5) ulaşmıştır. Belirli viral hastalıklara karşı aşılama ihtiyacı tanısı yalnızca 2020–2022 yılları arasında görülmüştür. Başvuru sayıları mevsimlere göre anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,001); en düşük başvuru yaz aylarında, en yüksek başvurular sonbahar ve kış aylarında saptanmıştır. Sonuç: İlgili beş yıllık süreçte; ASM poliklinik sayısının ve diğer hizmetler içindeki ağırlığının artış gösterdiği, COVİD-19 pandemi döneminde bağışıklama tanısının yüksek olduğu görülmektedir. Yıllar içinde kronik hastalık tanı oranları ve tetkik isteme oranları kademeli bir şekilde artmıştır. Pandemi sürecinin; kronik hastalık yönetimi, taramalar ve performans ile ilgili mevzuat değişikliklerinin başvuru sayısını ve niteliğini etkilediği düşünülmektedir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde muayene yükü artarken koruyucu sağlık hizmetlerinin olumsuz etkilenmemesi, (aşılama, izlem) kayıtlarının düzenli işlenmesi ve takibi önemlidir. Kronik hastalık yönetiminde multidisipliner desteğe ve bireylerin sağlık sorumluluğunu artırmaya yönelik uygulamalar güçlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to contribute to the strengthening of primary health care services by evaluating the distribution, temporal trends, and associated clinical and sociodemographic factors of admissions to a Family Health Center (FHC) over the last five years. Materials and Methods: Following the acquisition of necessary institutional approvals, admissions to the Istanbul Ümraniye No. 5 FHC between March 1, 2020, and March 1, 2025, were retrospectively analyzed using the Family Medicine Information System. Data regarding the number of admissions, sociodemographic characteristics, reasons for admission, the most frequent diagnoses, laboratory test requests, and chronic disease status were recorded. The distribution of admissions, annual variations, and related factors were evaluated. MS Office and IBM SPSS 20 software were utilized for analysis, and the level of statistical significance was set at p < 0.05. Results: A total of 171,494 admissions were recorded during the study period. Admissions showed an upward trend starting from 2022, with the number of visits in 2024 reaching approximately 1.5 times that of 2020. The outpatient examination rate rose from 73.6% (n=20,783) in 2020 to 86.1% (n=36,587) in 2024, and its proportion within total admissions increased relatively compared to follow-ups. Examination visits by women were higher than those by men across all years. Hypertension (17%), myalgia (10%), gastroesophageal reflux (9%), allergic rhinitis (7%), and pain (6%) were identified as the most frequent diagnoses throughout the study period. Laboratory test request rates increased from 8.9% in 2020 to 27.1% in 2024. While chronic disease diagnosis rates remained low in 2020–2021 (21.1%–16.9%), they began to rise in 2022 and reached the peak level (31.5%) in 2024. The diagnosis of“need for immunization against certain viral diseases”was only observed between 2020 and 2022. Admission numbers showed significant seasonal variation (p <0.001); the lowest admission rates were recorded in the summer months, while the highest were observed in autumn and winter. Conclusion: During the relevant five-year period, it was observed that the number of family health center (FHC) outpatient visits and their proportional weight among other services increased, and immunization-related diagnoses were high during the COVID-19 pandemic. Over the years, chronic disease diagnosis rates and diagnostic test ordering rates increased gradually. It is considered that the pandemic period, alongside regulatory changes regarding chronic disease management, screenings, and performance metrics, influenced both the volume and the nature of patient applications. While the examination burden in primary care increases, it is crucial to ensure that preventive healthcare services are not adversely affected, and that immunization and follow-up records are systematically documented and tracked. In chronic disease management, multidisciplinary support and practices aimed at increasing individuals' health responsibility should be strengthened.
Benzer Tezler
- Akut sinüzit hastalarında tanı ve tedavi: birinci ve üçüncü basamağın karşılaştırmalı maliyet analizi
Diagnosis and treatment in acute sinusitis patients: comparative cost analysis of primary care and tertiary hosptial
EBRU ATICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKMAN
- Türkiye'de göçmen sağlığı hizmetleri & bir merkez örneği
Immigrant health services in Turkey & example of a center
TUĞBA BABACAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK EREN YILMAZ
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Erzurum ilinde, aile hekimliğinde hizmetin sürekliliğinin ölçülmesi
Measurement of continuity of care in family practice in Erzurum
AMİNE ÖNER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKERİYA AKTÜRK
- Analysis of the effects of air pollution on respiratorysystem diseases in İtanbul
İstanbul'da hava kirliliğinin solunum sistemi hastalıklarıüzerindeki etkilerinin analizi
ÖZKAN ÇAPRAZ
Doktora
İngilizce
2021
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ DENİZ