Çocuk acil servislerinde kullanılan önceliklendirme sistemlerinin karşılaştırmalı analizi: Etkinlik, güvenilirlik ve uygulama kolaylığı açısından bir değerlendirme
Comparative analysis of triage systems used in pediatric emergency departments: An evaluation in terms of effectiveness, reliability, and ease of use
- Tez No: 1012695
- Danışmanlar: PROF. DR. HAYRİ LEVENT YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Çocuk acil servis, hasta güvenliği, önceliklendirme, pediatrik triyaj, tanısal performans, Diagnostic performance, patient safety, pediatric emergency department, pediatric triage, triage
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Acil Pediatri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Çocuk Acil Servislerinde Kullanılan Önceliklendirme Sistemlerinin Karşılaştırmalı Analizi: Etkinlik, Güvenilirlik ve Uygulama Kolaylığı Açısından Bir Değerlendirme Amaç: Çocuk acil servislerinde triyaj, hasta güvenliği ile kaynakların etkin kullanımını doğrudan etkileyen kritik bir süreçtir. Literatürde farklı önceliklendirme sistemlerini karşılaştıran çalışmalar çoğunlukla iki ya da üç sistemle sınırlı kalmıştır. Bu çalışmanın amacı, çocuk acil serviste kullanılan altı önceliklendirme sisteminin (PAT, ESI, CTAS, ATS, MTS ve TTS) hastaneye yatışı öngörme performansı, hasta güvenliği, kaynak kullanımı, yapı geçerliliği ve hekim değerlendirmeleri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, tek merkezli ve çok sistemli çalışma, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Servisi'nde Nisan-Eylül 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmaya 0-18 yaş aralığında toplam 2056 pediatrik hasta dahil edilmiştir. Tanımlayıcı analizler tüm örneklem üzerinden gerçekleştirilmiş; nihai klinik sonlanımı doğrulanamayan 53 hasta (% 2,58) performans analizlerinden çıkarılarak sonlanım temelli değerlendirmeler 2003 hasta üzerinden yapılmıştır. Mevsimsel etkilerin azaltılması amacıyla altı sistem ikişer haftalık döngülerle dönüşümlü uygulanmış ve her sistem toplam bir ay süreyle kullanılmıştır. Referans standart olarak hastaneye yatış gereksinimi (servis veya yoğun bakım yatışı) kabul edilmiştir. Birincil sonlanım noktaları yetersiz önceliklendirme ve aşırı önceliklendirme oranlarıdır. İkincil sonlanım noktaları; duyarlılık, özgüllük, pozitif ve negatif öngörü değerleri, ROC eğrisi altında kalan alan (AUC), yapı geçerliliği kapsamında triyaj seviyesi ile Pediatrik Erken Uyarı Skoru (PEUS) arasındaki ilişki, düşük aciliyetli hastalarda kaynak kullanımı oranları ve hekim değerlendirmeleri (1-5 Likert ölçeği) olarak tanımlanmıştır. Ayrıca yaş, cinsiyet, PEUS, başvuru nedeni, triyaj sistemini temsil eden değişkenler ve normalize triyaj skorunu içeren risk-ayarlı lojistik regresyon modeli kurulmuştur. PEUS dağılımındaki belirgin taban etkisi nedeniyle yapı geçerliliği bulguları temkinli yorumlanmıştır. Bulgular: Çalışma popülasyonunda hastaların % 93,97'si taburcu edilmiş, % 3,02'si servise ve % 0,44'ü yoğun bakıma yatırılmıştır. Gruplar arasında yaş (p=0,275) ve cinsiyet (p=0,913) dağılımları açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Hastaneye yatışı öngörmede AUC değerleri CTAS için 0,941; ESI için 0,842; MTS için 0,784; ATS için 0,771; TTS için 0,734 ve PAT için 0,540 olarak hesaplanmıştır. Birincil eşikte duyarlılık/özgüllük değerleri sırasıyla ESI'de % 100/% 65,4; CTAS'ta % 100/% 77,5; TTS'de % 81,8/% 65,2; MTS'de % 62,5/% 92,1; ATS'de % 60,0/% 89,2 ve PAT'ta % 10,5/% 97,5 olarak bulunmuştur. Negatif öngörü değerleri tüm sistemlerde yüksek düzeyde saptanmıştır (% 96,2-100). Yetersiz önceliklendirme oranları PAT'ta % 89,5; ATS'de % 40,0; MTS'de % 37,5; TTS'de % 18,2; ESI ve CTAS'ta % 0,0 olarak hesaplanmış; aşırı önceliklendirme oranları ise ESI'de % 34,6; TTS'de % 34,8; CTAS'ta % 22,5; ATS'de % 10,8; MTS'de % 7,9 ve PAT'ta % 2,5 olarak bulunmuştur. Düşük aciliyetli hastalarda kaynak kullanımı oranları sistemler arasında anlamlı farklılık göstermiştir (χ2=45,670; p<0,001); en yüksek oranlar MTS (% 63,4) ve PAT'ta (% 63,3), en düşük oranlar ise TTS (% 43,8) ve ESI'de (% 45,6) saptanmıştır. Triyaj seviyesi ile PEUS arasındaki korelasyon analizinde CTAS (ρ=−0,238; p=0,002), MTS (ρ=−0,186; p=0,001) ve TTS'de (ρ=−0,141; p=0,008) anlamlı negatif ilişki; PAT'ta ise pozitif korelasyon (ρ=0,370; p<0,001) saptanmıştır. Risk-ayarlı lojistik regresyon modelinde normalize triyaj skoru hastaneye yatış ile güçlü ilişki göstermiştir (OR=36,35; % 95 güven aralığı: 11,87-111,34; p<0,001). Hekim değerlendirmelerinde pratiklik, kullanım kolaylığı ve tekrar kullanım isteği boyutlarının tamamında sistemler arasında anlamlı fark saptanmış (p<0,001) ve MTS tüm boyutlarda en düşük puanlara sahip bulunmuştur. Sonuç: Çocuk acil serviste kullanılan altı önceliklendirme sistemi klinik performans, hasta güvenliği ve kaynak yönetimi açısından anlamlı biçimde farklılaşmaktadır. CTAS ve ESI, yüksek duyarlılık, sıfır yetersiz önceliklendirme oranı ve güçlü ayırt edicilik performansı ile hasta güvenliği açısından öne çıkmıştır; ancak CTAS grubundaki düşük olay sayısı nedeniyle bu sistemin bulguları geniş güven aralıkları çerçevesinde değerlendirilmelidir. PAT ise yüksek özgüllüğüne karşın düşük duyarlılık ve yüksek yetersiz önceliklendirme oranı nedeniyle sınırlı performans göstermiştir. Hekim değerlendirmeleri, klinik başarının yalnızca tanısal doğrulukla değil, kullanım kolaylığı ve kullanıcı kabulü ile de ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Sistem seçiminin yerel hasta yükü, kaynak olanakları ve güvenlik öncelikleri doğrultusunda yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Comparative Analysis of Triage Systems Used in Pediatric Emergency Departments: An Evaluation in Terms of Effectiveness, Reliability, and Ease of Use Objective: In pediatric emergency departments, triage is a critical process that directly affects patient safety and efficient use of resources. Studies comparing different triage systems in the literature have mostly been limited to two or three systems. The aim of this study was to comparatively evaluate six triage systems used in pediatric emergency care (PAT, ESI, CTAS, ATS, MTS, and TTS) in terms of hospital admission prediction, patient safety, resource utilization, construct validity, and physician evaluations. Materials and Methods: This prospective, single-center, multi-system study was conducted at the Cukurova University Faculty of Medicine Pediatric Emergency Department between April and September 2025. A total of 2056 pediatric patients aged 0-18 years were included. Descriptive analyses were performed on the entire sample; 53 patients (2.58%) with unverified final clinical outcomes were excluded from performance analyses, and outcome-based evaluations were conducted on 2003 patients. To minimize seasonal effects, the six systems were applied in alternating two-week cycles, with each system used for a total of one month. Hospital admission requirement (ward or intensive care unit admission) was accepted as the reference standard. The primary endpoints were undertriage and overtriage rates. Secondary endpoints included sensitivity, specificity, positive and negative predictive values, area under the ROC curve (AUC), the relationship between triage level and Pediatric Early Warning Score (PEUS) as an indicator of construct validity, resource utilization rates among low-acuity patients, and physician evaluations using a 1-5 Likert scale. In addition, a risk-adjusted logistic regression model including age, sex, PEUS, chief complaint, system indicator variables, and normalized triage score was constructed. Given the marked floor effect in PEUS distribution, construct validity findings were interpreted cautiously. Results: In the study population, 93.97% of patients were discharged, 3.02% were admitted to wards, and 0.44% to the intensive care unit. No significant differences were observed between groups in terms of age (p=0.275) or sex (p=0.913) distribution. The AUC values for predicting hospital admission were 0.941 for CTAS, 0.842 for ESI, 0.784 for MTS, 0.771 for ATS, 0.734 for TTS, and 0.540 for PAT. At the primary threshold, sensitivity/specificity values were 100% /65.4% for ESI, 100% /77.5% for CTAS, 81.8% /65.2% for TTS, 62.5% /92.1% for MTS, 60.0% /89.2% for ATS, and 10.5% /97.5% for PAT. Negative predictive values were high across all systems (96.2- 100% ). Undertriage rates were 89.5% for PAT, 40.0% for ATS, 37.5% for MTS, 18.2% for TTS, and 0.0% for both ESI and CTAS. Overtriage rates were 34.6% for ESI, 34.8% for TTS, 22.5% for CTAS, 10.8% for ATS, 7.9% for MTS, and 2.5% for PAT. Resource utilization rates among low-acuity patients differed significantly across systems (χ2=45.670; p<0.001); the highest rates were observed in MTS (63.4% ) and PAT (63.3% ), whereas the lowest were found in TTS (43.8% ) and ESI (45.6% ). Correlation analysis between triage level and PEUS revealed significant negative associations in CTAS (ρ=−0.238; p=0.002), MTS (ρ=−0.186; p=0.001), and TTS (ρ=−0.141; p=0.008), while PAT showed a positive correlation (ρ=0.370; p<0.001). In the risk-adjusted logistic regression model, normalized triage score showed a strong association with hospital admission (OR=36.35; 95% GA: 11.87-111.34; p<0.001). Physician evaluations demonstrated significant differences across systems in practicality, ease of use, and intention to reuse (all p<0.001), with MTS receiving the lowest scores in all domains. Conclusion: The six triage systems used in the pediatric emergency department differ significantly in terms of clinical performance, patient safety, and resource management. CTAS and ESI stood out with high sensitivity, zero undertriage rates, and strong discriminative performance, indicating a favorable profile in terms of patient safety; however, the small number of positive events in the CTAS group warrants cautious interpretation of these findings given the wide confidence intervals. In contrast, PAT showed limited performance despite high specificity, owing to its low sensitivity and high undertriage rate. Physician evaluations also indicated that clinical success is associated not only with diagnostic accuracy but also with usability and user acceptance. Selection of the triage system should therefore be guided by local patient volume, available resources, and safety priorities.
Benzer Tezler
- Hastanemiz çocuk acil servisi, çocuk servisi ve cerrahi servislerdeki pediyatrik transfüzyon uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of pediatric transfusion applications in pediatric emergency, child service and surgical service in OUR hospital
TUNÇ AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM TÜFEKÇİ
- Çocuk acil servisimize başvuran akut nörolojik sorunlu hastalarda bilgisayarlı beyin tomografisinin kullanımı
The use of cranial computed tomography in children who presented to our pediatric emergency department with acute neurological complaints
BANU KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı Bölümü
PROF. DR. KÜRŞAD AYDIN
- İntravenöz kateter uygulaması sırasında kullanılan sanal gerçeklik gözlüğünün çocuğun duygusal yanıtlarına etkisi
The effect of the virtual reality glasses used during intravenous catheter implementation on the child's emotional response
TÜRKAN ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıPamukkale ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENGÜ ÇETİNKAYA
- Geleneksel laringoskopi ile video destekli laringoskopi yöntemlerinin, normal ve zor havayolu çocuk simülasyon maketinde karşılaştırılması
Comparison of conventional laryngoscopy and video supported laryngoscopy techniques in pediatric simulation manikin with normal and difficult airway scenarios
HASAN MURAT AKDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
İlk ve Acil YardımAkdeniz ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIRAY ÇETE
- Çocuk yoğun bakım servisinde solunum sıkıntısı ve yetmezliği nedeniyle yüksek akışlı nazal kanül ile oksijen tedavisi alan olgularda tedavi başarısızlığına neden olan faktörlerin belirlenmesi
In the pediatric intensive care unit, determination of factors causing therapy failure in patients who treated with high flow nasal cannula for respiratory distress and failure
DERŞAN ONUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RANA İŞGÜDER