Metaphysical elements in John Donne and Sezai Karakoç: A comparison
John Donne ve Sezai Karakoç'un şiirlerinde metafizik öğeler: Bir mukayese
- Tez No: 1012794
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KENAN KOÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, Karşılaştırmalı Edebiyat, Türk Dili ve Edebiyatı, English Language and Literature, Comparative Literature, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, metafizik şiirin ortak çerçevesi üzerinden John Donne ve Sezai Karakoç'un karşılaştırmalı bir okumasını sunmaktadır. İki şair, yüzyıllar, diller, dinî aidiyetler ve edebî gelenekler ile birbirinden ayrılmış olsalar da, her ikisi de deneyimin yüzeyini gerçekliğin bütünü olarak ele almayı reddetmekte ve şiiri lirik bir süslemeden ziyade metafizik bir sorgulama aracı olarak kullanmaktadır. Rönesans hümanizmi, Anglikan teolojisi ve erken modern bilimin çalkantılı kozmolojisi bağlamında eserler veren Donne; geometri, simya, siyaset ve litürjiden devşirdiği kavramsal imgeler (conceit) aracılığıyla erotik aşk, ayrılık ve ölümlülük gibi mahrem deneyimleri, ruhsal birlik ve diriliş üzerine kesintisiz argümanlara dönüştürür. Türkiye'nin Kemalist sekülerleşme süreci ile İslam dünyasının yirminci yüzyılda yaşadığı geniş çaplı krizin şekillendirdiği İslami ve tasavvufi bir tahayyülün içinden yazan Karakoç ise; gül, Leyla, Hızır, sürgün ve eşik gibi arketipik semboller vasıtasıyla bireysel deneyimi metafizik ve medeniyete dair bir vizyona taşır; aşkı ve ölümü, ilahi hakikate ve kolektif yenilenmeye doğru çıkılan mistik bir yolculuğun aşamaları olarak çerçeveler. Bu tez, her iki şairde de sevgilinin, benlik ile onu aşan boyut arasında bir aracı işlevi gördüğünü—bu durumun Donne'da benliği sabitleyerek, Karakoç'ta ise benliği kendi ötesine taşıyarak gerçekleştiğini—ve ölümün bir yok oluştan ziyade bir geçiş veya dönüşüm olarak her ikisinde de yeniden tahayyül edildiğini öne sürmektedir. Yüzeysel benzerliklerden ziyade işlevleri karşılaştıran bu çalışma; bedenin statüsü, birey ile toplum/topluluk arasındaki denge ve yoksunluktan çözüme uzanan zamansal eğri bağlamındaki köklü ayrışmaları da eşit derecede dikkate alarak bir dizi yapısal yakınsamayı ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis offers a comparative reading of John Donne and Sezai Karakoç through the shared framework of metaphysical poetry. Although the two poets are separated by centuries, languages, confessional commitments, and literary traditions, both refuse to treat the surface of experience as the whole of reality, and both employ poetry as an instrument of metaphysical inquiry rather than as lyrical ornament. Donne, writing within Renaissance humanism, Anglican theology, and the unsettled cosmology of early modern science, transforms intimate experiences—erotic love, separation, and mortality—into sustained arguments about spiritual unity and resurrection by means of conceits drawn from geometry, alchemy, politics, and liturgy. Karakoç, writing from within an Islamic and Sufi imagination shaped by the Kemalist secularisation of Türkiye and by the wider twentieth-century crisis of the Islamic world, raises individual experience to a metaphysical and civilisational vision through archetypal symbols such as the rose, Leyla, Hızır, exile, and the threshold, framing love and death as stages in a mystical journey towards divine truth and collective renewal. The thesis argues that, in both poets, the beloved functions as a mediator between the self and what surpasses it—anchoring the self in Donne and drawing it past itself in Karakoç—and that death is reimagined in both as passage or transformation rather than as annihilation. By comparing functions rather than surface similarities, the study identifies a series of structural convergences while taking equal account of substantial divergences in the status of the body, in the balance between individual and community, and in the temporal arc that runs from privation to resolution.
Benzer Tezler
- John Donne's contribution to the metaphysical poetry
John Donne'in metafizik şiire katkısı
SELÇUK ÖZCAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
İngiliz Dili ve EdebiyatıKafkas Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GENCER ELKILIÇ
- The transcendental experience in John Donne's poetry
John Donne şiirinde aşkınlık deneyimi
CANSU ÇİPRUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Batı Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERAH İNCESU
- Ralph Barton Perry'nin bilim, siyaset ve felsefe anlayışı
Ralph Barton Perry's understanding of science, political and philosophy
MUHAMMED KARAMOLLA
- John Dewey'in pragmatik ahlak anlayışı
John Dewey's pragmatic ethics
İLHAMİ ÇITIR
Doktora
Türkçe
2023
FelsefeHitit ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİT USLU