Okul öncesi eğitim kurumlarında din eğitimi verilmesine yönelik okul yöneticileri, okul öncesi öğretmenleri ve ebeveynlerin görüşlerinin belirlenmesinazmiye özgülyüksek lisans tezi
Determining the views of school administrators, preschool teachers and parents on providing religious education in preschool education institutions
- Tez No: 1013197
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ARİF ÖZERBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, Din Eğitimi, Değerler Eğitimi, Fenomenoloji, Tematik Analiz, Paydaş Görüşleri, Okul öncesi dönem, Preschool Education, Religious Education, Values Education, Phenomenology, Thematic Analysis, Stakeholder Views, Preschool period
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARINDA DİN EĞİTİMİ VERİLMESİNE YÖNELİK OKUL YÖNETİCİLERİ, OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİ VE EBEVEYNLERİN GÖRÜŞLERİNİN BELİRLENMESİ Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumlarinda din eğitimi verilmesine yönelik okul yöneticileri, okul öncesi öğretmenleri ve ebeveynlerin görüşlerini belirlemektir. Çalışmada nitel araştırma yönteminin modellerinden biri olan olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 5 okul yöneticisi, 5 okul öncesi öğretmeni ve 6 ebeveyn olmak üzere toplam 16 katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmış; görüşme sürecinde katılımcıların yanıtları doğrultusunda konuyu derinleştirmek amacıyla ek sorular da yöneltilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA 2022 nitel veri analizi yazılımı kullanılarak Braun ve Clarke'ın (2006) altı aşamalı tematik analiz süreci izlenerek çözümlenmiş; analiz sonucunda altı ana tema ve bir ek tema belirlenmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde, paydaşların büyük çoğunluğunun okul öncesi dönemde din eğitiminin yer alması gerektiği görüşünü taşıdığı; ancak bu desteğin büyük ölçüde koşullu olduğu ve eğitimin değerler eğitimi çerçevesinde sunulması gerektiği vurgusuyla şekillendiği görülmektedir. Din eğitimine karşı çıkan katılımcılar ise bu tutumlarını çocukların gelişimsel özellikleri ve soyut kavramların bu yaş grubunda yaratabileceği riskler üzerinden temellendirmiştir. Pedagojik uygunluk açısından tüm paydaş grupları, din eğitiminin uygulanabilirliğini büyük ölçüde yönteme bağlamış; oyun, drama ve sanat etkinlikleri aracılığıyla somutlaştırılmış, sevgi ve güven temelli bir yaklaşımın esas alınması gerektiğini vurgulamıştır. Korkuya dayalı uygulamalar ise tüm gruplar tarafından açıkça reddedilmiştir. Gelişime etkisi bağlamında sosyal ve duygusal gelişim üzerindeki olumlu etkiler geniş bir paydaş kesimi tarafından paylaşılırken bilişsel gelişime katkı konusunda görüşler belirgin biçimde ayrışmıştır. Yanlış yöntemlerle uygulanan din eğitiminin korku ve kaygıya yol açabileceğine ilişkin kaygılar ise tüm paydaş gruplarında ortak bir endişe olarak öne çıkmıştır. Kurum ve eğitici sorumluluğu açısından Millî Eğitim Bakanlığı bünyesindeki resmi kurumların tercih edilen birincil ortam olduğu görülmüş; pedagojik formasyon şartı tüm paydaşlar tarafından paylaşılan 2 ortak bir beklenti olarak belirginleşmiştir. Mevcut uygulamalar incelendiğinde, resmi bir din eğitimi programının bulunmadığı konusunda tam bir paydaş uzlaşısının mevcut olduğu; bununla birlikte dini bayram etkinlikleri ve değerler eğitimi kapsamındaki örtük program uygulamalarının yaygın biçimde sürdürüldüğü ortaya çıkmıştır. Bu uygulamaların büyük ölçüde öğretmen inisiyatifine bırakıldığı ve kurumlar arasında tutarsızlıklara yol açtığı da dikkat çeken önemli bir bulgu olarak öne çıkmıştır. Sorunlar ve çözüm önerileri temasında müfredat belirsizliği, öğretmen yetersizliği ve aile-okul görüş farklılıkları temel sorun alanları olarak tanımlanmış; MEB'in bu alanda açık ve uygulanabilir bir program çerçevesi geliştirmesi, öğretmenlere hizmet içi eğitim verilmesi ve ebeveynlerle iş birliğinin güçlendirilmesi ortak çözüm önerileri olarak öne çıkmıştır. Araştırmanın özgün bulgularından biri, katılımcıların kişisel din eğitimi geçmişlerinin görüşlerini doğrudan belirlemediğidir. Din eğitimi alan katılımcılar arasında dahi birbirinden belirgin biçimde ayrışan tutumların gözlemlenmesi, görüşlerin mesleki deneyim, pedagojik bilgi birikimi ve bireysel anlam dünyası gibi çok boyutlu etkenlerle şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgu, fenomenolojik araştırmanın öznel anlam dünyasının çok katmanlı yapısına ilişkin temel varsayımını bir kez daha doğrulamaktadır. Sonuç olarak bu araştırma, okul öncesi dönemde din eğitiminin paydaşlar tarafından meşru ve gerekli bir alan olarak görüldüğünü; ancak bu alanın sistematik, pedagojik temelli ve denetimli bir yapıya kavuşturulmasının zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulguların politika yapıcılara, eğitim uygulayıcılarına ve bu alanda çalışacak araştırmacılara önemli katkılar sunacağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
3 ABSTRACT DETERMINING THE VIEWS OF SCHOOL ADMINISTRATORS, PRESCHOOL TEACHERS AND PARENTS ON PROVIDING RELIGIOUS EDUCATION IN PRESCHOOL EDUCATION INSTITUTIONS The aim of this research is to determine the views of school administrators, preschool teachers, and parents regarding the provision of religious education in preschool institutions. The study utilizes phenomenological design, a qualitative research method. The study group consisted of 16 participants determined through purposive sampling, including 5 school administrators, 5 preschool teachers, and 6 parents. Data were collected through face-to-face interviews using a semi-structured interview form developed by the researcher. During the interview process, additional probing questions were directed to participants in order to deepen the topics discussed. The collected data were analyzed using Braun and Clarke's (2006) six-phase thematic analysis process, resulting in the identification of six main themes and one additional theme. An examination of the research findings reveals that the majority of stakeholders hold the view that religious education should be included in the preschool period; however, this support is largely conditional and shaped by the emphasis that such education should be presented within the framework of values education. Participants who opposed religious education grounded their stance in the developmental characteristics of young children and the risks that abstract concepts may pose for this age group. In terms of pedagogical appropriateness, all stakeholder groups largely linked the feasibility of religious education to methodology, emphasizing that a love and trust-based approach should be adopted through concrete activities such as play, drama, and art. Fear-based practices were explicitly rejected by all groups. Regarding developmental impact, positive effects on social and emotional development were widely shared across stakeholder groups, while opinions on contributions to cognitive development diverged considerably. Concerns that religious education delivered through inappropriate methods could lead to fear and anxiety emerged as a common worry across all stakeholder groups. In terms of institutional and educator responsibility, public institutions affiliated with the Ministry of National Education were identified as the preferred primary setting, and the requirement for pedagogical competence emerged as a shared expectation among all stakeholders. An examination of current practices revealed complete consensus among stakeholders that 4 no formal religious education program exists; however, informal practices within the hidden curriculum, such as religious holiday activities and values education, were found to be widely maintained. The fact that these practices are largely left to teacher initiative and lead to inconsistencies across institutions emerged as a significant finding. Within the theme of problems and solution proposals, curriculum ambiguity, insufficient teacher training, and differences in family-school perspectives were identified as core problem areas. The development of a clear and applicable program framework by the Ministry of National Education, the provision of in-service training for teachers, and the strengthening of parental cooperation emerged as common solution proposals. One of the original findings of the study is that participants' personal religious education backgrounds did not directly determine their views. The observation of markedly divergent attitudes even among participants who had received religious education reveals that views are shaped by multidimensional factors such as professional experience, pedagogical knowledge, and individual meaning-making. This finding reaffirms the fundamental phenomenological assumption regarding the multi-layered nature of subjective meaning-making. In conclusion, this study demonstrates that religious education in the preschool period is regarded by stakeholders as a legitimate and necessary domain; however, it underscores the imperative of establishing a systematic, pedagogically grounded, and supervised framework for this field. The findings are considered to offer significant contributions to policymakers, educational practitioners, and researchers who will conduct future studies in this area.
Benzer Tezler
- Educational reforms in Ethiopia: From the imperial era to the present
Etiyopya'da eğitim reformları: Emperyal dönemden günümüze
SALİH AHMED MAHAMMODA
Doktora
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA KORKMAZ
- İstanbul'da eğitim donatımlarının planlanmasına ve uygulanmasına yönelik model araştırması
Model research on planning and application of education infrastructures in Istanbul
SUAT ÇABUK
Doktora
Türkçe
2003
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ÜNAL
- Öğretmenlere göre ilköğretim 1. kademe (4. ve 5. sınıf) din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin problemleri
By teachers; the problems of primary school (fourth & fifth classes) religious culture & moral knowledge lesson
YUSUF KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. M. ŞEVKİ AYDIN
- Planlı dönemde yükseköğretim politikaları ve uygulamaları
Başlık çevirisi yok
TANER ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİYA BURSALIOĞLU
- Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era
11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü
CANAN BAYRAM ÇUBUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL