Amaca ulaşma kuramına göre çocuklarda görülen erken süt dişi çürüklerinin önlenmesi konusunda ebeveynlere verilen eğitimin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of parent education in preventing early childhood caries in children according to goal attainment theory
- Tez No: 1013227
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKNUR KAHRİMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Diş çürükleri, Ebeveynler, Eğitim, Farkındalık, Süt dişleri, Çocuklar, Dental caries, Parents, Education, Awareness, Tooth deciduous, Children
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuklarda erken yaşta görülen çocukluk çağı diş çürükleri (EÇÇ), kalıcı dişlerde de çürük oluşumu riskini artırmaktadır. Dişlerde çürümenin ve buna bağlı olarak gelişen problemlerin önlenebilmesi için çocuklarının hayatlarının ilk yıllarında rol model aldıkları ebeveynlerinin ağız-diş sağlığı uygulamaları konusunda bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, King'in amaca ulaşma kuramı çerçevesinde EÇÇ'nin önlenmesi konusunda ebeveynlere verilen eğitimin etkinliğinin ortaya konulmasıdır. Bu araştırma, ön ve son test randomize kontrollü deneysel desende yürütüldü. Araştırma, Mayıs 2024-Nisan 2026 tarihleri arasında Karadeniz Bölgesi'nde bir ilin Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti bölümüne tedavi amacıyla başvuran 0-3 yaş çocuğu olan toplam 100 ebeveynle yürütüldü. Araştırma verileri, anket yöntemiyle ebeveynlerle yüz yüze görüşülerek toplandı. Araştırmaya katılan ebeveynlere EÇÇ'yi önlemeye yönelik eğitim rehberi, broşür ve video yardımıyla eğitim verildi. Ebeveynlere, verilen ilk eğitimden 1 ay sonra video, 3 ay sonra broşür gönderildi ve sonraki aylarda da mobil destekli hatırlatma yapıldı. Altıncı ay sonunda da verilen eğitimin etkinliği değerlendirildi. Araştırma verileri IBM SPSS v23, Jamovi 2.7.6. ve R v4.4.1 programı ile analiz edildi. Kategorik değişkenler arasındaki bağlantının incelenmesinde Yates düzeltmesi ve Monte Carlo düzeltmeli Fisher Exact testi kullanıldı. Çoklu karşılaştırmalar Bonferroni düzeltmeli Z testi ile incelendi. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkileri MASS paketi kullanılarak robust regresyon analizi ile incelendi. İstatistiksel önem düzeyi p<0.05 olarak sunuldu. Araştırma sonucunda kategorik değişkenler bakımından deney ve kontrol grupları arasında ön test ve son test sonuçlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu (p<0.05). Ebeveynlerin EÇÇ konusundaki bilgi ve davranış puanlarının, eğitim müdahalesi sonrasında anlamlı düzeyde arttığı görüldü (p<0.001). Robust regresyon analizi sonuçlarına göre de uygulanan eğitim modeli istatistiksel olarak anlamlı bulundu (F=3.640; p<0.001). Bu bulgular doğrultusunda, ebeveynlerin EÇÇ'ye yönelik bilgi ve davranış düzeylerinin eğitim müdahalesi sonrasında belirgin şekilde iyileştiği sonucuna varıldı.
Özet (Çeviri)
Early childhood caries (ECC) observed at an early age in children increase the risk of caries development in permanent teeth. In order to prevent dental caries and related problems, it is necessary to raise awareness of parents who are role models about oral and dental health practices during the early years of their children's lives. The aim of this study was to evaluate the effectiveness of an educational intervention provided to parents within the nursing discipline for the prevention of ECC, based on King's Theory of Goal Attainment. This study was conducted using a randomized controlled experimental design with a pretest-posttest structure. The research was carried out between May 2024 and April 2026 with a total of 100 parents of children aged 0-3 years who admitted for treatment at the Department of Pediatric Dentistry of a Faculty of Dentistry in a province in the Black Sea Region. The study data were collected through face-to-face interviews with parents using a questionnaire. Parents participating in the study were provided with education aimed at preventing ECC using booklets, brochures, and videos. After the initial education, a video was sent to parents one month later, and the brochure three months later, and mobile-based reminders were sent in the following months. At the end of the sixth month, the effectiveness of the education was evaluated. The study data were analyzed using IBM SPSS v23, Jamovi 2.7.6, and R v4.4.1. Yates' continuity correction and the Monte Carlo-corrected Fisher's Exact test were used to examine relations between categorical variables. Multiple comparisons were analyzed using the Bonferroni-corrected Z test. The effects of independent variables on the dependent variable were examined using robust regression analysis with the MASS package. The statistical significance level is presented as p<0.05. The results showed statistically significant differences between the experimental and control groups in terms of categorical variables according to pretest and posttest results (p<0.05). Parents' knowledge and behavior scores regarding ECC increased significantly after the educational intervention (p<0.001). According to the results of the robust regression analysis, the applied educational model was also found to be statistically significant (F=3.640; p<0.001). Based on these findings, it was concluded that parents' knowledge and behavior levels regarding ECC improved markedly following the educational intervention.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgi işleme, öz düzenleme ve üstbiliş değişkenlerinin zihin kuramına etkisi: Yapısal eşitlik modellemesi
The effect of social information processing, self-regulation and metacognition variables on theory of mind: Structural equation modeling
CANAN KELEŞ ERTÜRK
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEZBAN TEPELİ
- İlköğretim II. kademe sosyal bilgiler dersi coğrafya konularının öğretiminde çoklu zeka kuramı uygulamalarının akademik başarı ve tutuma etkisi
The effect of application of the multiple intelligence theory on academic achievement and attitudes in the instruction of the geography subject of social studies lessons in second degree elemantary school
İSA KARAKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimNiğde Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ADEM SEZER
- Amaca ulaşma kuramına dayalı ikincil inme korunma programının etkinliğinin incelenmesi
The efficiency of secondary stroke prevention program based on the theory of goal attainment
FATMA İLTUŞ
Doktora
Türkçe
2018
NörolojiEge Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER KARADAKOVAN
- İngilizce dersinin beyin temelli öğrenme kuramına göre işlenmesinin akademik başarı ve duygusal zekâ üzerindeki etkililiğinin incelenmesi
The research of the effectiveness on the academic success and the emotional intelligence of the English lesson teaching according to the brain based learning theory
PINAR AKMAN
- Talep yönlü makroekonomik politikaların etkinliği: 1980-1990 Türkiye örneği
Başlık çevirisi yok
KEMAL YILDIRIM