Ortaokul öğrencilerinin ekran bağımlılıklarının okuma becerilerine etkisi
The effect of screen addiction of secondary school students on their reading skills
- Tez No: 1013252
- Danışmanlar: PROF. DR. BİLGE BAĞCI AYRANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Alıcı dil becerileri, Dört dil becerisi, Ekran okuma, Okuma becerileri, Okuma-anlama becerisi, Receptive language abilities, Four language skills, Screen reading, Reading skills, Reading-comprehending skill
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin ekran bağımlılıkları ile okuma becerileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma, ilişkisel tarama modelinde korelasyonel desen ile yürütülmüştür. Araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu, Ortaokul Öğrencileri için Okuma Başarı Testi ve Ortaokul Öğrencileri için Ekran Bağımlılığı Ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmaya toplam 796 öğrenci katılmıştır. Öğrencilerin %51,3'ünün erkek, %48,7'sinin kız olduğu belirlenmiştir. Verilerin normal dağılım göstermediği belirlenmiş ve analizlerde parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Araştırmada ekran bağımlılığı ölçeği toplam puanı ve tüm alt boyutları ile okuma başarı testi puanları arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda ekran bağımlılığı düzeyi arttıkça okuma başarısının azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Anne-baba öğrenim düzeyi, ekran kullanım süresi, ekran kullanım amacı, sosyoekonomik düzey, Türkçe dersi ortalaması, kitap okuma sıklığı, kitap okuma süresi ve kitap okuma amacı değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Farklılıkların hangi gruplar arasında anlamlı olduğunu belirlemek amacıyla ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Öğrencilerin okuma becerileri üzerinde ekran bağımlılığının ne düzeyde etkili olduğunu belirlemek amacıyla yapılan regresyon analizi sonucunda kurulan modelin istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve okuma başarısındaki varyansın %28'ini açıkladığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study explored the link between screen addiction and reading proficiency among secondary school students. The research was carried out within a quantitative framework and employed a correlational survey design. Data were gathered through three instruments prepared by the researcher: a Personal Information Form, a Reading Achievement Test designed for secondary school students, and a Screen Addiction Scale developed for the same population. The participant group consisted of 796 students, including 51.3% male and 48.7% female students. Preliminary analyses indicated that the dataset did not display a normal distribution. Therefore, non-parametric statistical procedures were preferred. Differences between groups were examined through the Mann-Whitney U test and the Kruskal-Wallis H test, whereas the associations among variables were analyzed using Spearman's rank-order correlation. The results demonstrated a significant inverse relationship between reading achievement scores and both the overall score of the Screen Addiction Scale and its sub-dimensions. In other words, students with higher levels of screen addiction tended to show lower levels of reading success. Moreover, statistically meaningful differences were found in relation to parental educational background, amount of time spent using screens, reasons for screen use, socioeconomic conditions, average grades in Turkish language courses, frequency of reading books, time devoted to reading activities, and motivations for reading. Pairwise comparisons were conducted through the Mann-Whitney U test to identify the specific groups responsible for these differences. A regression analysis was also conducted to determine how strongly screen addiction predicted reading skills. The findings showed that the regression model was statistically significant and explained 28% of the variance in students' reading achievement.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyleriyle anlama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Kayseri ili örneği
An investigation of the relationship between middle school students' digital addiction levels and their comprehension skills: The case of Kayseri province
BANU KIZMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TÜRKYILMAZ
- Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıklarının dijital oyun oynama motivasyonu ve akademik erteleme davranışı ile ilişkisi
The relationship between mıddle school students' digital game addictions, digital game playing motivation, and academic procrastination behavior
GÜRKAN ÜRKMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZİYA OLPAK
- İzmir ili ortaokul öğrencilerinde internet ve oyun bağımlılıkları yaygınlığının, risk faktörlerinin, koruyucu faktörlerin ve sonuçlarının araştırılması
Prevalence, risk factors, protective factors and results of internet addiction and internet gaming disorder among middle school students in İzmir
DAMLA HAZAL ÖZUYSAL UYAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ YÜNCÜ
- Ankara ili Çankaya ilçesindeki üç lisenin öğrencilerinde ekran maruz kalımı, internet bağımlılığı, dijital oyun bağımlılığı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of screen exposure, internet addiction, digital game addiction, and associated factors among students of three high schools in the Çankaya district of Ankara province
EVRİM ÖZGE DEMİRCİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıHacettepe ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFİYE HİLAL ÖZCEBE
- Ortaokul öğrencilerinin ekran okuma ve öz yeterlik algılama düzeylerinin belirlenmesi
Detecting secondary school students' perception level of screen reading and self-efficacy
İZEL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP ÖZDEN