Hellenistik ve Roma imparatorluk dönemlerinde Anadolu'dan Hermeler
Hellenistic and Roman imperial period herms from Anatolia
- Tez No: 1013274
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE FATMA EROL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Anadolu, Antik Roma, Hermes, Heykel sanatı, Anatolia, Ancient Rome, Hermes, Sculpture art
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arkeoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada herme olarak adlandırılan eser grubu; mekân, form ve tasvir sanatı bağlamlarında ele alınarak, Anadolu hermeleri özelinde değerlendirilmiştir. Hermeler dikdörtgenler prizması, nadiren de silindirik bir gövde üzerinde tanrı, tanrıça, yarı tanrı, mitolojik varlıklar ya da önemli kişilerin betimlendiği eserlerdir. İlk örneklerinin ahşap olduğu düşünülen hermeler, ilerleyen dönemlerde mermer, metal, taş, kemik ve pişmiş toprak gibi malzemelerden üretilmeye başlanmışlardır. Hermeler Yunan ve Roma sanatında stel, figürin, masa ayağı, amulet ya da sütun gibi yekpare eserler olarak ya da mezar stellerinde, sikkelerde, adak levhalarında, kandillerde, ağırlıklarda, mobilya apliklerinde ve heykel zırhlarında tasvir öğesi olarak betimlenmişlerdir. Sahip oldukları form ve betimledikleri kutsal varlıkların ya da önemli kişilerin çeşitliliği bu eserlerin gymnasium, stadium, stoa gibi spor ve eğitimle ilgili alanlarda, agora, tiyatro, nymphaeum gibi kamusal alanlarda, villalar gibi özel alanlarda, kutsal alan, tapınak gibi dini mekânlarda karşımıza çıkmasına olanak sağlamıştır. Anadolu bulunan 175 adet mermer, 140 adet pişmiş toprak, 95 adet metal eser incelenerek, tipolojik, kronolojik ve ikonografik bakımdan değerlendirilmiştir. Hermeler'in çeşitlenen tipolojileri üzerinden siyasi yapılanmalarla kurulan ilişkiler, estetik anlayıştaki değişimler ile temsil ve propaganda aracı olarak üstlendikleri işlevler incelenmekte söz konusu çok katmanlı anlamların tekil eserler aracılığıyla nasıl bütüncül bir anlatıya dönüştüğü gösterilmektedir. Bu araştırma, ikonografik, stilistik, betimleyici ve yazılı kaynaklardan oluşan çok katmanlı bir veri setine dayanarak, antik toplumların gündelik yaşam pratikleri, değer sistemleri, ekonomik yapıları ve dinsel ritüelleri çerçevesinde şekillenen kimlik inşa süreçlerini; bu süreçler içinde hermelerin üstlendiği rolleri, tercih edilme nedenlerini ve nüfuz ettikleri toplumsal alanları çözümlemeye imkân veren özgün bir yorumlama çerçevesi sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, herms are examined in context of space, form and style with a focus on Anatolian-herms. Herms are monuments depicting gods, goddesses, demigods, mythological-beings, or important figures on rectangular prism or cylindrical bodies. Initially made of wood; herms began to be produced in later periods from materials such as marble, metal, stone, bone and terracotta. Herms are depicted in art as monolithic works like steles, figurines, table-legs, amulets and columns or as depictive elements on tomb-steles, coins, votive-plaques, lamps, weights, furniture-appliqués and statue-armor. Their form and the diversity of the figures they depicted allowed these works to appear in a wide-range of areas. They can be found in areas related to sports and education such as gymnasiums or stadiums and stoas or in public-areas such as agoras, theaters and nymphaea. They can also be found in private-areas like villas and in sacred-areas and temples. A total of 175 marble, 140 ceramic, and 95 metal artifacts found in Anatolia were examined and evaluated from typological, chronological and iconographic perspectives. The relationships established with political structures through typologies of Herms, the changes in aesthetic understanding and the their functions as instruments of representation and propaganda are examined. How these multi-layered meanings are transformed into a holistic narrative through individual works are examined. This research offers a unique framework allowing the analysis of the identity construction processes shaped by daily life practices, value-systems, economic structures, rituals of ancient-societies; roles of herms within these processes and the social spaces they infiltrated.
Benzer Tezler
- Antik Çağ Pamphylia kentlerinin ünlü hekimleri
Famous physcians of Pamphylia in the Antiquity
ERDAL GİLGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Eski Çağ Dilleri ve KültürleriAkdeniz ÜniversitesiEskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SENCER ŞAHİN
- Başlangıcından itibaren MS. 5.yüzyıla kadar mozaikler üzerinde yer alan mevsim tasvirleri
Seasonal depictions on mosaics from the beginning until the fifth century AD
FATMA OCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ArkeolojiAtatürk ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA KAVAZ KINDIĞILI
- Batılı seyyahların anlatımıyla Akhisar ve Thyateira
Akhisar and Thyateira in the narrative of westerntravellers
ÖZGE ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ArkeolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN ERÖN