Investigating the effective use of artificial intelligence in ELT teacher education: Towards developing a conceptual framework
Yapay zekanın etkin kullanımının İDÖ öğretmen eğitimi alanında araştırılması: Kavramsal bir çerçeve geliştirme üzerine
- Tez No: 1013320
- Danışmanlar: PROF. DR. PERİHAN SAVAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Aday öğretmenler, Candidate teachers
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gömülü karma yöntemli bir çalışma olan bu doktora tezinin dört ana amacı vardı. İlk olarak, bu çalışma, dört paydaş grubunun (hizmet öncesi İngilizce öğretmenleri, hizmet içi İngilizce öğretmenleri, dil öğretmeni eğitmenleri ve dil öğrenenler) perspektiflerinden Yapay Zekâ (YZ) araçlarının dil öğretimindeki olanaklarını ve sınırlılıklarını araştırmayı amaçladı. İkinci olarak, dört paydaş grubunun görüşlerine göre hizmet öncesi İngilizce öğretmenlerinin ve İngilizce öğrenenlerin YZ kullanımıyla ilgili ihtiyaçlarını incelemeyi hedefledi. Çalışma ayrıca İngilizce öğretmen eğitimi için YZ araçlarının etkin ve etik kullanımı amacıyla İngilizce öğretmen eğitimini yönlendirecek kavramsal bir YZ çerçevesi geliştirmeyi amaçladı. Veri toplama araçları arasında meta-sentez, anketler ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yer aldı. Meta-sentezlerin ardından, anketler tasarlandı ve dört paydaş grubuna (n=202) uygulandı. Daha sonra, belirlenen kriterleri karşılayan gönüllü paydaşlarla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirildi. Nicel veriler betimsel olarak analiz edilirken, nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle incelendi. Paydaşlar YZ araçlarının sunduğu imkânların ve sınırlılıkların farkındaydı. Yaygın olan imkânlar pedagojide destek, dil öğrenimi, verimlilik ve kişiselleştirme alanlarını kapsamıştır. Sınırlılıklar etik, pedagojik, maliyet ve erişilebilirlik ile psikolojik ve bilişsel riskler gibi konuları içerdi. Hizmet öncesi İngilizce öğretmenlerinin ve İngilizce öğrenenlerin YZ kullanımıyla ilgili ihtiyaçları üç kategoriye ayrıldı: dış ihtiyaçlar, eğitim içeriği ihtiyaçları ve sohbet botlarının gelecekteki geliştirilmesine yönelik ihtiyaçlar. Bu bulgular ve paydaşların önerileri doğrultusunda, İngilizce öğretmen eğitimi için kavramsal YZ çerçevesi önerildi. Bulgulara dayanarak, İngilizce öğretimi, İngilizce öğretmen eğitimi ve politika yapıcılar için çıkarımlar sunuldu.
Özet (Çeviri)
The aim of this dissertation, an embedded mixed-method study, is fourfold. First, this dissertation aimed to investigate the affordances and constraints of Artificial Intelligence (AI) tools in English language teaching (ELT) from the perspectives of four stakeholders: pre-service English language teachers (PSETs), in-service language teachers (INSETs), language teacher educators (LTEs), and English language learners (ELLs). Second, it aimed to explore the perceived needs of PSETs and ELLs regarding AI use, as perceived by four stakeholders. The study also aimed to develop a conceptual AI framework for ELT teacher education to guide the training of PSETs to use AI effectively and ethically in ELT. Data collection tools included meta-synthesis of the relevant research, surveys, and semi-structured interviews. Following the meta-syntheses, surveys were designed and administered to stakeholders (n=202), and semi-structured interviews were conducted with eligible voluntary stakeholders using criterion sampling. The quantitative data were analysed descriptively, whereas the qualitative data were subjected to content analysis. The stakeholders were aware of the affordances and constraints of AI tools. Common affordances comprised support in pedagogy, language learning, efficiency, and personalisation. The constraints included issues in ethics, pedagogy, cost and accessibility, as well as psychological and cognitive risks. The needs of PSETs and ELLs regarding AI use were categorised into three: external needs, training content needs, and needs for future development of chatbots. Based on these findings and the stakeholders' suggestions, the conceptual AI framework for ELT teacher education was proposed. The implications were provided for ELT, ELT teacher education, and policymakers.
Benzer Tezler
- Investigating English language teachers' integration of artificial intelligence into classroom assessment: The case of Şanliurfa province
İngilizce öğretmenlerinin yapay zekayı sınıf değerlendirmesine entegre etmelerinin incelenmesi: Şanlıurfa ili örneği
KÜBRA DOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİT KILIÇKAYA
- Investigating pre-service English language teachers' acceptance of generative artificial intelligence
İngilizce öğretmen adaylarının üretken yapay zekâya yönelik kabullerinin incelenmesi
FATMA AKA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL KINIK GÜLEK
- An investigation of the effects of ai-supported chatbots on the English speaking skills of pre-service English teachers
Yapay zekâ destekli sohbet botlarının İngilizce öğretmen adaylarının İngilizce konuşma becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
SEZEN AYDIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN KAFES
- İş sağlığı ve güvenliği eğitiminde yapay zekanın kullanımının araştırılması: İnternet tabanlı nitel sektörel araştırma
Investigating the use of artificial intelligence in occupational health and safety education: Internet-based qualitative sectoral research
İSMET ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Yönetim Bilişim SistemleriUfuk ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH SAĞLAM
- Yapay zekâ uygulamalarının sosyal medyada içerik üretkenliğine etkisi
Investigating the effect of artificial intelligence on content productivity in social media
ZÜLEYHA KARAMAN TÜREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEVKAN KALECİ