Dijital medya okuryazarlığı bilincinin haber doğrulatma süreci üzerine etkisi: Selçuk Üniversitesi örneği
The impact of digital media literacy awareness on the news verification process: The Selcuk University example
- Tez No: 1013345
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE OSMAN OLKUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gazetecilik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Medya araçlarının gelişmesiyle birlikte dijital ortamlar ve bilgi çeşitliliği artmıştır. Bu ağlar insanların birbirleriyle iletişim kurma, bilgi edinme, sosyalleşme gibi yaşam pratiklerine ortak olmaktadır. Bu çeşitlilikle beraber gelen dijitalleşme, dezenformasyon ve yalan haber günümüzün en büyük problemlerinden biri haline gelmiştir. Dijital ortamlar hem avantaj hem de dezavantaj sağladığı için bireyler bu karşılaştıkları problemlerle başa çıkabilmeleri noktasında medya okuryazarlığı bilincine sahip olmaları gerekmektedir. Medya okuryazarlığı bireylere medyanın servis ettiği haberlere karşı eleştirel yaklaşabilme, bilgileri doğrudan kabul etmeme ve bilinçli olmalarını hedeflemektedir. Bu bağlamda bireyler okuryazarlık düzeyine ulaştıkları zaman medya metinlerine karşı daha eleştirel yaklaşma özelliğine sahip olacaklardır. Bu kazanılan özellikler sayesinde medya kullanım pratikleri de gelişmektedir. Dünyada farklı uygulama biçimleri bulunan medya okuryazarlığı, ülkemizde iletişim fakültelerinde zorunlu veya seçmeli olarak verilmektedir. Bunun yanı sıra çeşitli eğitimler ve kurslarla da desteklenmektedir. Bu çalışmada medya okuryazarlığının amacı, gelişimi ve medya okuryazarlığının hedeflerinden bahsedilmiştir. Medya okuryazarlığından dijital medya okuryazarlığına geçiş sürecine kısaca değinilmiştir. İnsanların doğru kararlar alabilmesi noktasında yalan haber ve bilgi kirliliğinin artmasıyla birlikte haber doğrulama platformları önem kazanmıştır. Sahte haberin yayılımına karşı dijital okuryazarlık bilincinin geliştirilmesini inceleyen bu çalışma, üniversite öğrencilerinin dijital medya okuryazarlık düzeyleri ve doğruluk platformlarını kullanım biçimlerini koymak için 400 üniversite öğrencisiyle yüz yüze saha araştırması yapılmıştır. Araştırma sonucunda kullanıcıların medya okuryazarlığı düzeyleri sosyal medyada servis edilen haberlerin içeriklerini sorgulama ve teyit etme bilincinde eğilimlerinin orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Katılımcıların karşı bilgiyi teyit etme noktasında hassas davrandıkları tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
With the development of media tools, digital environments and information diversity have increased. These networks share life practices such as communication, information acquisition, and socialization among people. Along with this diversity, digitalization, disinformation, and fake news have become one of the biggest problems of our time. Since digital environments provide both advantages and disadvantages, individuals need to have media literacy awareness to cope with these problems. Media literacy aims to enable individuals to approach news served by the media critically, not to accept information directly, and to be conscious. In this context, when individuals reach a literacy level, they will have the ability to approach media texts more critically. Thanks to these acquired characteristics, their media usage practices also improve. Media literacy, which has different application forms around the world, is offered as a compulsory or elective subject in communication faculties in our country. In addition, it is supported by various training and courses. This study discusses the purpose, development, and goals of media literacy. The transition process from media literacy to digital media literacy is briefly touched upon. With the rise of fake news and misinformation, fact-checking platforms have gained importance in enabling people to make informed decisions. This study, which examines the development of digital literacy awareness against the spread of fake news, involved face-to-face field research with 400 university students to determine their digital media literacy levels and their use of fact-checking platforms. The research results showed that users had a moderate level of media literacy, demonstrating a tendency to question and verify the content of news shared on social media. Participants were found to be sensitive in verifying counter-information.
Benzer Tezler
- E-itibar yönetimi: Doğrulama işaretlerinin itibara katkısı
E-reputation management: The contribution of verification badges on reputation
CAN ALPER BALİBEYOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİME YÜCEL BOURSE
- Disinformation in the post-truth era: A comparative analysis of the European Union, Türkiye and Brazil's instruments and practices for combating online disinformation
Hakikat sonrası çağda dezenformasyon: Avrupa Birliği, Türkiye ve Brezilya'nın çevrim içi dezenformasyonla mücadeleye yönelik araç ve pratiklerinin karşılaştırmalı analizi
İREM ŞARDAŞLAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İletişim BilimleriAnkara ÜniversitesiLatin Amerika Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BESİME PINAR ÖZDEMİR
- Medya okuryazarlığı eğitimi perspektifinde 11-13 yaş arası ilköğretim öğrencileri uygulamalı saha çalışması
Field work under the perspective of media literacy education for elementary school students between ages 11-13
CANSU COŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İletişim BilimleriMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARTUN AVCI
- Medya kaynaklarının spor üzerine etkileri
The effects of media sources on sports
HAMZA BAYRAKDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporGaziantep ÜniversitesiSpor Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ÖZTÜRK
- Yetişkin bireylerin COVİD-19 pandemi sürecinde gıda okuryazarlığının ve sürdürülebilir tüketim davranışlarının beslenme durumu üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of food literacy and sustainable consumption behaviors on nutritional status of adults during the COVİD-19 pandemic process
CANSU ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PERİM FATMA TÜRKER