Dijital bağımlılık:“Sosyal İkilem”belgeseli üzerine bir inceleme
Digital addiction: An analysis on the documentary“The Social Dilemma”
- Tez No: 1013350
- Danışmanlar: PROF. DR. ASLI YURDİGÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo, Tv ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijital teknolojilerin hızla gelişmesi, bireylerin gündelik yaşam alışkanlıklarını kolaylaştırırken, aynı zamanda yeni toplumsal sorunların ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Bu sorunların temelinde dijital bağımlılık, bireylerin dijital araçları kontrolsüz ve aşırı biçimde kullanması sonucu olarak görülmektedir. Bu sebeple, sosyal, psikolojik ve toplumsal işlevselliğinin bozulmasıyla sonuçlanmaktadır. Dijital platformların algoritmik yapıları, bildirim sistemleri ve kişiselleştirilmiş içerikleriyle, kullanıcı davranışlarını yönlendirebilen manipülatif mekanizmalar oluşturarak, bireylerin çevrim içi kalma süresini arttırabilmektedir. Dijital bağımlılık, sunduğu anlık hazlar, kolay erişim sağlaması ve sürekli bağlantıda olma imkânı nedeniyle bireyler için cazip görünmektedir. Ancak uzun vadede sosyal ilişkilerin zayıflaması, yalnızlık, içe kapanma ve toplumsal uyum sorunları gibi olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir. Çalışmada, dijital bağımlılığı sosyal ikilem perspektifi üzerinden ele alınarak, bireysel tercihler ile toplumsal sonuçlar arasındaki etkileşimi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Dijital bağımlılığın yalnızca bireysel bir davranış sorunu olmadığı, toplumsal yapı ve ilişkileri dönüştüren çok boyutlu bir olgu olduğu vurgulanmaktadır. Bu çalışma nitel araştırma yöntemiyle yürütülmektedir. Çalışmada baz alınan veri kaynağını Sosyal İkilem (The Social Dilemma) belgeseli oluşturmaktadır. Belgeselde yer alan anlatılar, uzman görüşleri ve örnek olaylar dijital bağımlılık, algoritmik yönlendirme ve manipülasyon temaları doğrultusunda incelenmektedir. Bu çalışmada, dijital bağımlılık alanında yapılmış ulusal ve uluslararası akademik çalışmalar taranarak, belgeselde sunulan bulgularla karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmaktadır. Sonuç olarak, dijital bağımlılık bireysel tercihlerle açıklanamayacak kadar kapsamlı bir konudur. Yapısal, ekonomik, toplumsal ve kültürel faktörlerle şekillenen çok boyutlu bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Dijital bağımlılığın önlenebilmesi için bireysel farkındalıkların geliştirilmesi, dijital platformların tasarım ilkeleri ve toplumsal düzeyde düzenleyici politikaların ele alınması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
The rapid development of digital technologies facilitates individuals' daily life practices while also leading to the emergence of new social problems. Among these problems, digital addiction stands out as one of the most significant. Digital addiction is considered a condition that arises as a result of individuals' uncontrolled and excessive use of digital devices. Consequently, it may lead to disruptions in individuals' social, psychological, and societal functioning. The algorithmic structures of digital platforms, along with notification systems and personalized content, can create manipulative mechanisms that influence user behavior and increase the amount of time individuals spend online. Digital addiction appears attractive to individuals due to the instant gratification it provides, its ease of access, and the opportunity for constant connectivity. However, in the long term, it may lead to negative outcomes such as the weakening of social relationships, loneliness, social withdrawal, and problems with social adaptation. This study aims to examine digital addiction from the perspective of the social dilemma and to reveal the interaction between individual preferences and societal consequences. It emphasizes that digital addiction is not merely an individual behavioral problem but a multidimensional phenomenon that transforms social structures and relationships. The study is conducted using a qualitative research method. The primary data source of the research is the documentary The Social Dilemma. Narratives, expert opinions, and case examples presented in the documentary are analyzed within the framework of themes such as digital addiction, algorithmic guidance, and manipulation. In addition, national and international academic studies on digital addiction are reviewed, and a comparative evaluation is conducted with the findings presented in the documentary. In conclusion, digital addiction is a phenomenon that is too comprehensive to be explained solely by individual choices. It emerges as a multidimensional problem shaped by structural, economic, social, and cultural factors. In order to prevent digital addiction, it is necessary to develop individual awareness, reconsider the design principles of digital platforms, and address regulatory policies at the societal level.
Benzer Tezler
- Yüksek nitelikli evlilikler yaratmak: Mutlu çiftlerin deneyimleri üzerine bir araştırma
Creating high-quality marriages: A study on the experiences of happy couples
HATİCE PINAR ÖZDEMİR KEMAHLI
Doktora
Türkçe
2019
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ALPAYDIN
- Sosyal hizmet öğrencilerinin dijital bağımlılık durumları, sosyal hayatları ve uyku kalitelerinin ilişkisi
The relationship between social work students' digital addiction status, social life and sleep quality
MELİS ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal Hizmetİstanbul Aydın ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAVIDREZA HOSSEINZADEH ASL
- Dijital okuryazarlık ve sosyal medya bağımlılık düzeylerinin mesleki bilgi edinimine etkisi
The effect of digital literacy and social media addiction levels on professional knowledge access
GÜLCAN KARABAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Yönetim Bilişim SistemleriKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET CABİR AKKOYUNLU
- Sosyal medyada dezenformasyon ve dijital bağımlılık arasındaki ilişki: X, Y ve Z kuşakları arasında bir karşılaştırma
The relationship between social media disinformation and digital addiction: A comparison among generation X, generation Y, and generation Z
AYBÜKE KOÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
GazetecilikSelçuk ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRÜ BALCI
- Ergenlerde dijital oyun bağımlılık düzeyi ile algılanan sosyal destek ve duygu düzenleme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between digital game dependence level and social support and emotion regulation in adolescents
BARIŞ BARUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT SÜTÇİGİL