Uluslararası hukuk açısından konvansiyonel silahların kontrolü ve transferi
The control and transfer of conventional arms in international law
- Tez No: 1013375
- Danışmanlar: PROF. DR. CAVİD ABDULLAHZADE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: konvansiyonel silahlar, küçük ve hafif silahlar, silahların kontrolü hukuku, silah transferleri, Silah Ticareti Andlaşması (ATT), ihracat kontrol rejimleri, uluslararası barış ve güvenlik, conventional arms, small arms and light weapons, arms control law, arms transfers, Arms Trade Treaty (ATT), export control regimes, international peace and security
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, tarihsel olarak parçalı ve sınırlı düzenlemelerle şekillenen ve bu nedenle bütüncül bir değerlendirmeyi yapılmasını gerektiren konvansiyonel silahların kontrolü ve transferine ilişkin uluslararası hukuki çerçeveyi incelemektedir. Çalışmanın amacı, söz konusu çerçevenin tarihsel gelişimini, mevcut normatif yapısını ve özellikle Silah Ticareti Andlaşması (ATT) bağlamındaki somutlaşmasını sistematik bir biçimde ortaya koymaktır. İlk bölümde, silahların kontrolü, silahsızlanma ve yayılmanın önlenmesi kavramları açıklanmakta; konvansiyonel silahların ve bunların transferinin kapsamı belirlenmektedir. Ayrıca, erken dönem uluslararası insancıl hukuk belgelerinden başlayarak Birinci ve İkinci Dünya Savaşı sonrası düzenlemeler ve Soğuk Savaş sonrasındaki dönüşüm süreci ele alınmaktadır. İkinci bölümde, konvansiyonel silahların kontrolü ve transferine ilişkin uluslararası düzen; Birleşmiş Milletler sistemi, uluslararası andlaşmalar, bölgesel düzenlemeler ve ihracat kontrol rejimleri çerçevesinde incelenmekte; özellikle küçük ve hafif silahların kontrolsüz yayılmasının doğurduğu sorunlar değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde ise, silah transferlerine uygulanabilir uluslararası hukukun genel ilke ve kuralları ile ATT ayrıntılı biçimde analiz edilmekte; kuvvet kullanma yasağı, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin silah ambargoları, müdahale yasağı, uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları hukuku çerçevesinde devletlerin sorumluluğu ortaya konulmaktadır. Çalışma, konvansiyonel silahların ve bunların transferinin uluslararası hukukta mutlak yasaklara tabi olmadığını; buna karşılık, uluslararası hukukun çeşitli alanları çerçevesinde düzenlenerek devletler bakımından, emredici normlardan ve erga omnes yükümlülüklerden kaynaklanan hukuki sorumluluk doğurduğunu ortaya koymaktadır. Söz konusu sorumluluğun özellikle insan hakları hukuku ve uluslararası insancıl hukuk ekseninde yoğunlaştığı görülmektedir. Bununla birlikte, uluslararası hukuka aykırı transferlerin devam etmesi, mevcut rejimin bağlayıcılık, şeffaflık ve etkinlik bakımından sınırlılıklarını ortaya koymakta ve daha güçlü bir normatif çerçeveye duyulan ihtiyacı açıkça göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study explores the international legal regime governing the control and transfer of conventional armaments, a domain historically marked by a fragmented normative framework that has impeded comprehensive doctrinal analysis. It seeks to provide a systematic appraisal of the historical evolution, contemporary normative structure, and the progressive codification of these rules within the Arms Trade Treaty (ATT). The first chapter delineates the conceptual foundations of arms control, disarmament, and non-proliferation, while defining the legal parameters of conventional arms and the notion of 'transfer' under international law. It further traces the lineage of regulatory endeavors, from early instruments of international humanitarian law (IHL) to post-war developments and the paradigm shifts following the Cold War. The second chapter evaluates the international regulatory architecture, encompassing the United Nations system, multilateral treaties, regional arrangements, and plurilateral export control regimes, with specific emphasis on the proliferation of small arms and light weapons. The third chapter, constituting the core of this research, examines the general principles of international law applicable to arms transfers and offers a rigorous analysis of the ATT. In this context, issues of State responsibility are assessed in relation to the prohibition of the use of force, arms embargoes, the principle of non-intervention, IHL, and international human rights law. The study concludes that while conventional arms transfers do not fall under an absolute prohibition, they are subject to an evolving regulatory framework that invokes State responsibility, particularly concerning obligations erga omnes and peremptory norms. However, the persistence of unlawful transfers highlights systemic lacunae in the regime's binding force, transparency, and enforcement, thereby necessitating a more robust and effective normative framework.
Benzer Tezler
- Prohibited weapons in International Law and air force implications
Uluslararası Hukukta yasaklı silahlar ve hava kuvvetleri çıkarımları
BÜLENT YAZICI
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Uluslararası İlişkilerDokuz Eylül ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ KIZILSÜMER ÖZER
- Uluslararası hukuk açısından başarısız devletler ve iç silahlı çatışmalarda savaşan taraf statüsü
Non-successfull states in terms of international law and belligerent status in internal armed conflicts
ALPEREN ÇAVUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerUfuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜNEŞ
- Türkiye'de İHA VE SİHA'ların ulusal güvenlik amaçlı kullanımı
Use oF UAV's for national security purposes in Turkey
ATA KAP
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerGebze Teknik ÜniversitesiStrateji Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU BULUT GÜRPINAR AYDIN
- Uluslararası hukukta insan ticareti suçunun silahlı çatışmalarda çocuklar açısından değerlendirilmesi
The evaluation of the crime of human trafficking in international law in terms of children in armed conflict
ZEYNEP DENİZ ALTINSOY
Doktora
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerKırıkkale ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMMÜHAN ELÇİN ERTUĞRUL
- Bireylerin katılım sigortacılığını tercih etme eğilimleri: Katılım bankası müşterileri örneği
The tendencies of individuals to prefer participation insurance: The case of participation bank customers
RİFAT GEVREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bankacılıkİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF DİNÇ