PI-RADS 3 lezyonlarında klinik anlamlı kanseri öngörmede multiparametrik manyetik rezonans görüntüleme (mpMRG) ve ileri diffüzyon analizi
Multiparametric magnetic resonance imaging (mpMRI) and advanced diffusion analysis in predicting clinically significant cancer in PI-RADS 3 lesions
- Tez No: 1013409
- Danışmanlar: PROF. DR. BETÜL KIZILDAĞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Multiparametrik manyetik rezonans görüntüleme (mpMRG) 'de PI-RADS 3 kategorisinde sınıflandırılan lezyonlarda, konvansiyonel ve ileri diffüzyon parametrelerinin prostat kanseri ve klinik olarak anlamlı prostat kanserini öngörmedeki bağımsız ve karşılaştırmalı tanısal performansını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, mpMRG sonrası histopatolojik doğrulaması bulunan PI-RADS 3 lezyonlu toplam 159 hasta dahil edilmiştir. Klinik parametreler ile birlikte Difüzyon ağırlıklı görüntüleme (DAG) ve Diffüzyon kurtosis görüntüleme (DKI) ölçümleri analiz edilmiştir. Kantitatif difüzyon ölçümleri, lezyon ve karşı taraf normal prostat parankimi esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Parametreler normal grup ile tüm prostat kanseri grubu arasında ve klinik anlamlı ile klinik anlamsız kanser grupları arasında karşılaştırıldı. Tanısal performans ROC analizi ile değerlendirilmiş, AUC değerleri hesaplanmış ve DeLong testi ile karşılaştırılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada toplam 159 hasta; normal grup (n=114,% 71,6), klinik anlamsız prostat kanseri(KAoPK) (n=28,%17,6) ve klinik anlamlı prostat kanseri(KAPK) (n=17,%10,6) olmak üzere üç grupta değerlendirildi. Kanser grubunda PSA ve PSA dansitesi değerleri daha yüksek, prostat volümü ise daha düşük bulunmuştur. rostat kanseri grubunda ADC mean (Ortalama Görünür Difüzyon Katsayısı), ADC min, ADC max ve ADC oranı ile difüzyon katsayısı (D) değerlerinin normal gruba kıyasla anlamlı olarak daha düşük olduğu, buna karşılık K (Kurtosis) ve Kurtosis oranı değerlerinin anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kanser grubu kendi aralarında karşılaştırıldığında, ADC mean ve ADC oranı değerlerinin KAPK grubunda anlamlı olarak daha düşük, K ve Kurtosis oranı değerlerinin ise anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. ROC analizi sonuçlarına göre prostat kanserinin saptanmasında en yüksek tanısal performansı K (kurtosis) oranı (AUC = 0.913) ve ADC oranı (AUC = 0.911) parametrelerinde elde edilmiştir. KAPK'nin öngörülmesinde ise en yüksek tanısal performans Kurtosis oranında (AUC = 0.776) saptanmıştır.Zonal yerleşime göre yapılan analizlerde ise periferik zon ve transizyonel zon arasında difüzyon ve kurtosis parametreleri açısından anlamlı fark izlenmemiştir. Tartışma ve Sonuç: PI-RADS 3 lezyonlar, prostat kanseri açısından orta derecede şüpheli kabul edilen ve biyopsi kararının en zor olduğu hasta grubunu oluşturmaktadır. Prostat kanseri grubunda ADC değerlerinin anlamlı olarak düşük, Kurtosis (K) ve K oranı değerlerinin ise anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır. Bu durum, prostat kanserinde artmış hücresel yoğunluk ve mikroyapısal heterojeniteye bağlı difüzyon kısıtlanması ile açıklanmaktadır ve literatür ile uyumludur. DKI, Gaussian olmayan difüzyonu değerlendirerek tümör mikroyapısını daha doğru yansıtabilmekte ve prostat kanseri tanısında umut verici bir biyobelirteç olarak kabul edilmektedir. ROC analizinde en yüksek tanısal performansın K oranı (AUC=0,913) ve ADC oranı (AUC=0,911) parametrelerinde elde edilmesi, normalize edilmiş difüzyon parametrelerinin mutlak ölçümlere göre daha yüksek tanısal doğruluğa sahip olabileceğini göstermektedir. Güncel meta-analizlerde de ADC oranının prostat kanseri tanısında yüksek tanısal performans gösterdiği ve bireyler arası varyasyonu azaltarak daha güvenilir sonuçlar sağlayabildiği bildirilmiştir. Ayrıca KAPK grubunda Kurtosis ve K oranı değerlerinin daha yüksek bulunması, kurtosis parametrelerinin tümör agresifliği ile ilişkili olabileceğini gösteren çalışmalar ile uyumludur. Sonuç olarak, DKI özellikle Kurtosis oranı ve ADC oranı, PI-RADS 3 lezyonlarda prostat kanseri ve KAPK öngörülmesinde yüksek tanısal değere sahip olup, biyopsi karar sürecinde yardımcı olabilir
Özet (Çeviri)
Objective: To evaluate the independent and comparative diagnostic performance of conventional and advanced diffusion parameters in predicting prostate cancer and clinically significant prostate cancer (csPCa) in lesions categorized as PI-RADS 3 on multiparametric magnetic resonance imaging (mpMRI). Materials and Methods: A total of 159 patients with PI-RADS 3 lesions and histopathological confirmation following mpMRI were retrospectively included in this study. In addition to clinical parameters, diffusion-weighted imaging (DWI) and diffusion kurtosis imaging (DKI) measurements were analyzed. Quantitative diffusion measurements were obtained from both lesion and contralateral normal prostate tissue. Parameters were compared between the normal and prostate cancer groups, as well as between clinically significant and clinically insignificant cancer groups. Diagnostic performance was evaluated using receiver operating characteristic (ROC) analysis, and area under the curve (AUC) values were calculated and compared using the DeLong test. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 159 patients were categorized into three groups: normal (n=114, 71.6%), clinically insignificant prostate cancer (n=28, 17.6%), and clinically significant prostate cancer (n=17, 10.6%). PSA and PSA density values were significantly higher, while prostate volume was lower in the cancer group. ADCmean, ADCmin, ADCmax, ADC ratio, and diffusion coefficient (D) values were significantly lower in the prostate cancer group compared to the normal group, whereas kurtosis (K) and kurtosis ratio values were significantly higher. In subgroup analysis, ADCmean and ADC ratio were significantly lower, while K and kurtosis ratio were significantly higher in the csPCa group. ROC analysis demonstrated that the highest diagnostic performance for prostate cancer detection was achieved with kurtosis ratio (AUC=0.913) and ADC ratio (AUC=0.911). For predicting csPCa, kurtosis ratio showed the highest performance (AUC=0.776). No significant differences were observed between peripheral and transition zones. Conclusion: PI-RADS 3 lesions represent a diagnostically challenging group with an intermediate probability of prostate cancer. ADC values were significantly lower, whereas kurtosis parameters were significantly higher in prostate cancer, reflecting increased cellularity and microstructural heterogeneity. DKI provides additional information on non-Gaussian diffusion and may serve as a promising imaging biomarker. Ratio-based parameters, particularly kurtosis ratio and ADC ratio, demonstrated superior diagnostic performance and may improve risk stratification and biopsy decision-making in PI-RADS 3 lesions.
Benzer Tezler
- Prostat kanseri tanısında değişen paradigma: Multiparametrik manyetik rezonans görüntüleme kullanımı
Paradigm changing in the diagnosis of prostate cancer: Multiparametric magnetic resonance imaging usage
SÜLEYMAN ÖNER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
ÜrolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAKUP BOSTANCI
- PIRADS 3 ve PIRADS 4 lezyonlarda patoloji sonucuna göre malignite oranlarının değerlendirilmesi ile ADC ve T2-Ağırlıklı MRG tabanlı makine öğrenme algoritmalarının maligniteyi öngörmedeki yeri
Evaluation of malignancy rates based on pathology results in PIRADS 3 and PIRADS 4 lesions and the role of ADC and T2-Weighted MRI-based machine learning algorithms in predicting malignancy
YEŞİM YEKTA YÜRÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ER
- Prostat kanseri tanısında non-invaziv tanı yöntemlerinin önemi
The importance of non-invasive diagnostic methods in the diagnosis of prostate cancer
MEHMET AKİF DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
ÜrolojiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN SAYGIN
- Prostat biyopsisi ile radikal prostatektomi spesmeninde tümör dağılım/ grade'i arasındaki korelasyon ve bu özelliklerin multiparametrik manyetik rezonans görüntüleme bulgularıyla ilişkisinin araştırılması
Investigation of the correlation between prostate biopsy and tumor distribution/grade in radical prostatectomy specimen and the contribution of prostate multiparametric magnetic resonance imaging in determining tumor characteristics
BİLGİ İŞLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
ÜrolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNER ODABAŞ
- Pi-rads 5 lezyonlarda negatif prostat biyopsi sonucunu öngörmede kullanılabilecek parametreler
Parameters that can be used to predict negative prostate biopsy results in Pi-rads 5 lesions
FIRAT ÇAĞLAR BUDAK