Remisyon ile takip edilen kanser hastalarında sağlıklı yaşam farkındalığı ve kaygı düzeyinin belirlenmesi
Determination of healthy life awareness and anxiety levels in cancer patients followed in remission
- Tez No: 1013465
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kanser, remisyon süresi, sağlıklı yaşam farkındalığı, durumluk kaygı, sürekli kaygı, yaşam alışkanlıkları, Cancer, remission duration, healthy life awareness, state anxiety, trait anxiety, lifestyle habits
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği İzlem Polikliniğinde remisyonda kanser tanısı ile takip edilen 18 yaş ve üzeri erişkin bireylerde sağlıklı yaşam farkındalığı ve kaygı düzeyi arasındaki ilişkinin incelemesinin yanı sıra; remisyon ile izlenen kanser hastalarında bireysel sosyodemografik ve davranışsal faktörlerin sağlıklı yaşam farkındalığı ve kaygı üzerine etkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Yöntem: Bu araştırma, kesitsel tipte bir çalışma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın evreni Aralık 2025-Şubat 2026 tarihleri arasında İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı/İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği İzlem Polikliniğine başvuran ve remisyon izlenen gönüllü, mental ve bilişsel engeli bulunmayan kanser hastalarından oluşmaktadır. Araştırma 257 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Sosyodemografik Veri Formu, Sağlıklı Yaşam Farkındalığı Ölçeği (SYFÖ), Durumluk Kaygı Ölçeği (STAI FORM TX- I) ve Sürekli Kaygı Ölçeği (STAI FORM TX–II) kullanılarak yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 30.0 programı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya 257 kanser hastası dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 63,46±9,31 olup, %82,9'u kadın, %65,4'ü evli ve %67,3'ü meme kanseri tanısı ile tedavi görmektedir. Katılımcıların sağlıklı yaşam farkındalığı puan ortalaması 56,83±8,14, durumluk kaygı puan ortalaması 38,02±8,50 ve sürekli kaygı puan ortalaması 42,00±8,59 olarak belirlenmiştir. Eğitim durumuna göre sağlıklı yaşam farkındalığı puanları arasında anlamlı fark saptanmış, üniversite mezunu katılımcıların sağlıklı yaşam farkındalığı düzeylerinin ilkokul mezunlarından daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Psikiyatrik tanı veya psikiyatrik ilaç öyküsü bulunan katılımcıların sağlıklı yaşam farkındalığı ve sürekli kaygı puanları daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Beslenme durumuna, düzenli uyku alışkanlığına ve uyku kalitesine göre durumluk ve sürekli kaygı puanlarının anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Sağlıklı yaşam farkındalığı toplam puanı ile durumluk kaygı ve sürekli kaygı arasında negatif yönde zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (r= - 0,274, p<0,001; r= - 0,293, p<0,001). Regresyon analizlerinde sağlıklı yaşam farkındalığının durumluk kaygı ve sürekli kaygıyı negatif yönde anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür (β=-0,274, p<0,001; β=-0,293, p<0,001) Sonuçlar: Araştırma sonucunda kanser hastalarında sağlıklı yaşam farkındalığının kaygı düzeyleriyle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Sağlıklı yaşam farkındalığı arttıkça durumluk ve sürekli kaygı düzeylerinin azalma eğiliminde olduğu görülmektedir. Ayrıca beslenme durumu, düzenli uyku alışkanlığı ve uyku kalitesi gibi sağlıkla ilişkili yaşam alışkanlıklarının kaygı düzeyleriyle ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, kanser hastalarında psikososyal iyilik halinin desteklenmesi için sağlıklı yaşam farkındalığını artırmaya, uyku düzenini güçlendirmeye ve beslenme alışkanlıklarını iyileştirmeye yönelik bütüncül müdahalelerin önemli olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to examine the relationship between healthy life awareness and anxiety levels among adult individuals aged 18 years and older who were followed with a diagnosis of cancer in remission at the Family Medicine Follow-up Outpatient Clinic of İzmir Atatürk Training and Research Hospital. In addition, the study aimed to investigate the effects of individual sociodemographic and behavioral factors on healthy life awareness and anxiety among cancer patients followed in remission. Methods: This study was conducted as a cross-sectional study. The study population consisted of volunteer cancer patients in remission who applied to the Family Medicine Follow-up Outpatient Clinic of İzmir Kâtip Çelebi University, Department of Family Medicine / İzmir Atatürk Training and Research Hospital between December 2025 and February 2026, and who had no mental or cognitive impairment. The study was carried out with 257 participants. Data were collected through face-to-face interviews using the Sociodemographic Data Form, the Healthy Life Awareness Scale (HLAS), the State Anxiety Inventory (STAI Form TX-I), and the Trait Anxiety Inventory (STAI Form TX-II). Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 30.0. Results: A total of 257 cancer patients were included in the study. The mean age of the participants was 63.46±9.31 years; 82.9% were female, 65.4% were married, and 67.3% were receiving treatment with a diagnosis of breast cancer. The mean healthy life awareness score was 56.83±8.14, the mean state anxiety score was 38.02±8.50, and the mean trait anxiety score was 42.00±8.59. A significant difference was found in healthy life awareness scores according to educational status, and participants with a university degree had higher healthy life awareness levels than those with primary school education (p<0.05). Participants with a history of psychiatric diagnosis or psychiatric medication use had higher healthy life awareness and trait anxiety scores (p<0.05). State and trait anxiety scores differed significantly according to nutritional status, regular sleep habits, and sleep quality. A significant negative correlation was found between healthy life awareness and both state anxiety and trait anxiety (r= - 0,274, p<0,001; r= - 0,293, p<0,001). Regression analyses showed that healthy life awareness significantly and negatively predicted both state anxiety and trait anxiety (β=-0,274, p<0,001; β=-0,293, p<0,001). Conclusions: The results of the study indicate that healthy life awareness is associated with anxiety levels in cancer patients. As healthy life awareness increases, state and trait anxiety levels tend to decrease. In addition, health-related lifestyle habits such as nutritional status, regular sleep habits, and sleep quality were found to be associated with anxiety levels. These findings suggest that holistic interventions aimed at increasing healthy life awareness, strengthening sleep regularity, and improving nutritional habits are important for supporting psychosocial well-being in cancer patients.
Benzer Tezler
- Çölyak hastalığında serum homosistein, vitamin B12 ve folik asit düzeyleri
Başlık çevirisi yok
DİLEK BEKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
BiyokimyaOndokuz Mayıs ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. YÜKSEL ALİYAZICIOĞLU
- Sleeve gastrektomi yapılan obez hastalarda oluşan kilo kaybı mekanizmasında enteroendokrin cevabına sprosin ve fibroblast growth factor 21 düzeyleriyle değerlendirilmesi ve tip 2 diabetes mellitus remisyonu ilişkisi
Evaluation of enteroendocrin response byasprosin and fibroblast growth factor 21 levelsin the mechanism of weight loss occuring in obsepatients who performed sleeve gastrectomy andtype 2 diabetes mellitus remitis
ALPER SEYDİCAN TÜRKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Genel CerrahiSağlık Bilimleri ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUT RIZA GÜNDÜZ
- Çocukluk çağı kanserlerinde serum transforming growth factor-ß1 düzeylerinin ve prognoz açısından öneminin belirlenmesi
The ımportance of serum transforming growth factor-ß1 levels andıts effect on prognosis in childhood malignancies
ÇAĞLAR ÖDEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSAN YAVUZ
- Akromegali hastalarında kanser prevalansı ve kanser taraması ile malign ve premalign lezyonlarla ilişkili değişkenlerin araştırılması
Investigation of cancer prevalence, cancer screening, and variables associated with malignant and premalignant lesions in acromegaly patients
GÜLSÜM YÜZBAŞIOĞLU MİRZA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SARGIN
DOÇ. DR. MÜMTAZ TAKIR
- Onkoloji hastalarında tedavi sürecinin; uyku, anksiyete,yaşam kalitesi üzerindeki önemi ve etkili faktörlerinsaptanması
Treatment process in oncology patients; sleep, anxiety,the importance and effective factors on quality of lifedetection
KÜBRA NUR ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıKırıkkale Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİM YALÇIN