Portulaca oleracea L. (semizotu) ekstraktının gastrik ülser üzerine fonksiyonel gıda potansiyelinin değerlendirilmesi
Evaluation of the functional food potential of Portulaca oleracea L. (purslant) extract on gastric ulcer
- Tez No: 1013575
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİLÜFER VURAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gıda Mühendisliği, Halk Sağlığı, Food Engineering, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Semizotu, Portulaca oleracea, fonksiyonel gıda, biyoaktif bileşenler, gastrik ülser, Analitik kimya, Biyomalzemeler, Gıda kimyası, Purslane, Portulaca oleracea, functional food, bioactive compounds, gastric ulcer, Analytical chemistry, Biomaterials, Food chemistry
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Halk Sağlığı Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoterapötik Ürünler Araştırma ve Geliştirme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoterapötik Ürünler Araştırma ve Geliştirme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Artan dünya nüfusu, iklim değişikliği ve gıda üretimindeki sürdürülebilirlik sorunları, besin değeri yüksek ve sağlığı destekleyici alternatif gıda kaynaklarının geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda fonksiyonel gıdalar, yalnızca temel beslenme gereksinimlerini karşılamakla kalmayıp aynı zamanda fizyolojik faydalar sağlayan önemli ürün grupları arasında yer almaktadır. Portulaca oleracea L. (semizotu), zengin biyoaktif bileşen içeriği ve geleneksel tıptaki yaygın kullanımı nedeniyle fonksiyonel gıda potansiyeli yüksek bitkilerden biridir. Bu tez çalışmasında, semizotu bitkisinden elde edilen ekstraktların farklı fonksiyonelleştirilmiş bitkisel temelli formülasyonlar hâlinde değerlendirilmesi, biyoaktif bileşen profillerinin belirlenmesi ve gastrik ülser üzerindeki potansiyel koruyucu/iyileştirici etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen fitokimyasal analizler sonucunda semizotu sulu ekstreleri için, toplam fenolik içerik 9,85 mg GAE/g, toplam flavonoid içerik 4,42 mg naringenin/g, toplam alkaloid içerik 0,61 mg kafein/g ve toplam tanen içeriği 0,05 mg epikateşin/g olarak belirlenmiştir. Yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) analizleri, ekstraktın başlıca biyoaktif bileşenlerinin ferulik asit (268,33 µg/g), allantoin (140,66 µg/g) ve oleracein A (321,98 µg/g) olduğunu ortaya koymuştur. Bu bileşiklerin literatürde bilinen biyolojik aktiviteleri, elde edilen sonuçların fonksiyonel önemini destekler niteliktedir. Ekstraktın antioksidan kapasitesi, DPPH, ABTS ve FRAP yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiş ve semizotu ekstraktının güçlü serbest radikal süpürücü aktiviteye ve yüksek indirgeme kapasitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Antiinflamatuar aktivite analizlerinde ise protein denatürasyonu inhibisyonu ve eritrosit membran stabilizasyonu testleri uygulanmış; elde edilen sonuçlar, ekstraktın anlamlı düzeyde antiinflamatuar etki gösterdiğini ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, çalışmada yer alan başlıca biyoaktif bileşiklerin etki mekanizmalarını daha iyi anlamak amacıyla moleküler kenetlenme (molecular docking) analizleri gerçekleştirilmiştir. İn silico sonuçlar, bu bileşiklerin inflamasyonla ilişkili protein hedefleri ve Helicobacter pylori'ye ait kritik enzim/protein bölgeleri ile yüksek bağlanma afinitesi gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu durum, semizotu ekstraktının hem antiinflamatuar hem de potansiyel antimikrobiyal etkilerinin moleküler düzeyde açıklanmasına katkı sağlamaktadır. Nisan 2026, 131sayfa
Özet (Çeviri)
The increasing global population, climate change, and sustainability issues in food production necessitate the development of alternative food sources with high nutritional value and health benefits. In this context, functional foods are among the important product groups that not only meet basic nutritional requirements but also provide physiological benefits. Purslane (Portulaca oleracea) is one of the plants with high functional food potential due to its rich bioactive component content and widespread use in traditional medicine. This thesis aims to evaluate extracts obtained from purslane in different functionalized plant-based formulations, determine their bioactive component profiles, and investigate their potential protective/healing effects on gastric ulcers. As a result of the phytochemical analyses carried out within the scope of the study, the total phenolic content of purslane aqueous extracts was determined as 9.85 mg GAE/g, the total flavonoid content as 4.42 mg naringenin/g, the total alkaloid content as 0.61 mg caffeine/g, and the total tannin content as 0.05 mg epicatechin/g. High-performance liquid chromatography (HPLC) analyses revealed that the main bioactive components of the extract are ferulic acid (268.33 µg/g), allantoin (140.66 µg/g), and oleracein A (321.98 µg/g). The known biological activities of these compounds in the literature support the functional significance of the obtained results. The antioxidant capacity of the extract was evaluated using DPPH, ABTS, and FRAP methods, and it was determined that purslane extract has strong free radical scavenging activity and high reducing capacity. In the anti-inflammatory activity analyses, protein denaturation inhibition and erythrocyte membrane stabilization tests were applied; the results showed that the extract exhibited a significant anti-inflammatory effect. In addition, molecular docking analyses were performed to better understand the mechanisms of action of the main bioactive compounds included in the study. In silico results revealed that these compounds exhibited high binding affinity to inflammation-related protein targets and critical enzyme/protein sites of Helicobacter pylori. This contributes to elucidating the anti-inflammatory and potential antimicrobial effects of purslane extract at the molecular level. April 2026, 131 pages
Benzer Tezler
- Domates fideliklerinde sorun olan yabancı otlar ve kimyasal mücadeleleri üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
IŞIK TEPE
- 8086 Mikroişlemcili, çok fonksiyonlu çevre cihazlı komple bir deney seti tasarımı, imalatı ve uygulaması
Design and construction of a multifinctioned unit comprising 8086 type microp
MEHMET VEHBİ SAYIN
- Bitki ekstraktları ve atıklarının yabancı ot türlerinin gelişmesine olan biyoherbisit etkisinin araştırılması
Investigations on the bioherbicide effects of plant extracts and the rest on the growth of weed species
S.NEVİN İSKENDEROĞLU
