Çocuklarda akran zorbalığının sebeplerini belirleme ve çözümüne ilişkin değer eğitimi önerisi
A proposed values education model for identifying the causes and developing solutions for peer bullying in children
- Tez No: 1013799
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESRA MİNDİVANLI AKDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Akran zorbalığı, Değerler eğitimi, Empati, Peer victimization, Values education, Empathy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilgiler Öğretimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, ilkokul düzeyindeki öğrencilerde görülen akran zorbalığı davranışlarının önlenmesinde ve azaltılmasında değerler eğitiminin rolünü, etkisini ve uygulama süreçlerini derinlemesine incelemektir. Yöntem: Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması ve eylem araştırması desenleri bir arada kullanılmıştır. Çalışma grubu, Erzurum ili Yakutiye ilçesinde bir devlet ilkokulunda öğrenim gören 16 öğrenci ve bu öğrencilerin velilerinden oluşmaktadır. Süreçte yaratıcı drama, okuma çemberleri ve film analizlerini kapsayan on altı haftalık bir müdahale programı uygulanmıştır. Bulgular: Çalışma sonucunda, ilkokul düzeyinde zorbalığın fiziksel şiddetten ziyade sosyal dışlanma ve sözel aşağılama şeklinde ortaya çıktığı saptanmıştır. Zorbalığın temel nedenleri arasında ailedeki misilleme odaklı telkinler, hatalı ebeveyn tutumları ve kontrolsüz dijital medya kullanımının yarattığı ahlaki duyarsızlaşma ön plana çıkmaktadır. Uygulama sonrasında öğrencilerin çatışma çözme becerilerinde öz-denetim ve empati konusunda belirgin bir gelişim gözlemlenmiştir. Sonuçlar: Değerler eğitiminin, çocuklarda dışsal ceza korkusu yerine kendi içinde bir kontrol mekanizması oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Bu süreçte sınıf ortamında onarıcı bir değişim yaşandığı ve pasif izleyicilerin mağduru koruyan savunucu rollere geçtiği görülmüştür. Çalışma kapsamında dijital erozyona karşı dijital empati eğitimlerinin müfredata entegre edilmesi ve onarıcı disiplin yaklaşımlarının benimsenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: The main objective of this study is to examine in depth the role, impact, and implementation processes of values education in preventing and reducing peer bullying behaviors among primary school students. Method: This research employed a combination of qualitative approaches, specifically case study and action research designs. The study group consisted of 16 second-grade students attending a public primary school in the Yakutiye district of Erzurum province and their parents. A sixteen-week intervention program involving creative drama, reading circles, and film analysis was implemented. Findings: The findings revealed that peer bullying at the primary school level manifests primarily as social exclusion and verbal humiliation rather than physical violence. The main causes of bullying include“retaliation”-oriented parental advice, faulty parenting attitudes, and moral desensitization resulting from uncontrolled digital media exposure. Following the intervention, a significant improvement was observed in students' conflict resolution skills, particularly in self-regulation and empathy. Conclusions: It was concluded that values education helps children develop their own internal control instead of depending on fear of external punishment. The intervention created a restorative change in the classroom moral climate, and passive bystanders turned into“defender”roles that protect the victim. The study recommends integrating digital empathy training into the curriculum to counter digital erosion and adopting restorative discipline approaches.
Benzer Tezler
- İlkokullardaki yabancı uyruklu öğrencilerde akran zorbalığının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
An investigation of peer bullying in foreign students in primary schools according to varios variables
SÜMEYRA GÜRBÜZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABAHATTİN ÇİFTÇİ
- Kırsal kesimde ilköğretimde akran zorbalığına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi
Examination of teacher's opinion about peer bullyin in countryside on primary school
MELİKE ORDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiSınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK GÜVEN
- Madde bağımlılığı ile ilişkili psikolojik faktörlerin incelenmesi: Sincan Cezaevi örneği
A study on psychological factors leading to substance abuse: A case study on Sincan Correctional facility
DUYGU UZAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiPolis AkademisiKriminalistik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA SOYSAL
- Öğretmenlerin akran zorbalığı ile ilgili görüşleri (Özel ilkokul ve ortaokul örneği Bakü)
Teachers' opinions on peer bullying (Private primary and middle school example Baku)
NESLİHAN TURAN TAHİRLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞİN SATAN
- 3-6 yaş çocuklarda sosyal yetkinlik ve akran zorbalığının öğretmenlerin istenmeyen davranışlara karşı kullandığı stratejilere göre incelenmesi
Investigation of social competency and peer bullying in 3-6 years old children according to the strategies used by teachers against undesired behavior
ZEYNEP BÜŞRA AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL PEKDOĞAN