Genel diyet davranışı envanterinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of the general dietary behavior inventory into Turkish: A validity and reliability study
- Tez No: 1013802
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESRA KÖSELER BEYAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Beslenme Davranışı, Geçerlik, Güvenirlik, Beslenme Değerlendirmesi, Feeding Behavior, Validity, Reliability, Nutrition Assessment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu metodolojik çalışma, Genel Diyet Davranışı Envanteri'nin (GDDE) Türkçeye uyarlanması ile geçerlik ve güvenirliğinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya 18 yaş ve üzeri 320 gönüllü birey dâhil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 23.1±6.36 yıl olup, %60.9'u kadındır. Veriler yüz yüze uygulanan bir anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiş ve model uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir (χ²/SD=1.950; RMSEA=0.055; SRMR=0.056; CFI=0.879; GFI=0.928). Ayrıca tüm maddelerin faktör yüklerinin 0.30'un üzerinde olduğu saptanmıştır. Ölçüt geçerliği kapsamında GDDE ile temel beslenme bilgisi (r=0.253; p<0.01) ve besin tercihi bilgisi (r=0.201; p<0.01) arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler saptanırken, fiziksel aktivite düzeyi ile anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (r=0.062; p>0.05). Güvenirlik analizinde ölçeğin Cronbach alfa katsayısı 0.772 olarak bulunmuş, yarıya bölme katsayısı 0.779 olarak hesaplanmıştır. Test-tekrar test analizinde iki ölçüm arasında yüksek düzeyde pozitif ilişki (r=0.944; p<0.001) ve mükemmel düzeyde uyum (ICC=0.970) saptanmıştır. Çalışmanın sonucunda GDDE'nin, çalışma örnekleminde diyet davranışını sağlık otoriteleri tarafından oluşturulan genel beslenme önerileri doğrultusunda değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This methodological study was conducted to adapt the General Dietary Behavior Inventory (GDBI) into Turkish and to evaluate its validity and reliability. The study included 320 volunteer individuals aged 18 and over. The mean age of the participants was 23.1±6.36 years, and 60.9% were female. Data were collected through a face-to-face administered questionnaire. Construct validity was examined using confirmatory factor analysis, and model fit indices were found to be at an acceptable level (χ²/df=1.950; RMSEA=0.055; SRMR=0.056; CFI=0.879; GFI=0.928). Furthermore, it was determined that all factor loadings of the items exceeded 0.30. In terms of criterion validity, positive and significant correlations were found between the GDBI and basic nutrition knowledge (r=0.253; p<0.01) as well as food preference knowledge (r=0.201; p<0.01), whereas no significant relationship was found with physical activity level (r=0.062; p>0.05). In the reliability analysis, the Cronbach's alpha coefficient of the scale was 0.772, and the split-half reliability coefficient was calculated as 0.779. Test–retest analysis revealed a high level of positive correlation between the two measurements (r=0.944; p<0.001) and excellent agreement (ICC=0.970). As a result of the study, the GDBI was determined to be a valid and reliable measurement tool for evaluating dietary behavior in accordance with the general dietary recommendations established by health authorities within the study sample.
Benzer Tezler
- Diyet polikliniğine başvuran bireylerde sezgisel yeme davranışı ve hedonik açlığın vücut kompozisyonu ve biyokimyasal bulgular ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between intuitive eating behavior and hedonic hunger with body composition and biochemical findings in individuals who applied to the diet outpatient clinicÇ
CEMAL CEYHUN EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikErciyes ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA ÇALAPKORUR
- Yetişkin kadınlarda diyet karotenoid alımı ve yeme davranışı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between dietary carotenoid intake and eating behavior in adult women
AYLİN AYGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLİN AYAZ
- Fazla kilolu ve obez bireylerde diyet kalitesi, sezgisel yeme davranışı ile antropometrik ölçümler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between diet quality, intuitive eating behavior and anthropometric measurements in over weight and obese
ZEYNEP ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikTrakya ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF DURAN
- Sürdürülebilir besin tüketim davranışı ölçeği'nin türkçe geçerlik-güvenirliği ve bazı sürdürülebilir diyet modelleriyle ilişkisinin incelenmesi
Turkish validity-reliability of the sustainable consumption behavior-nutrition scale and examination of its relationship with some sustainable diet models
BUKET ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU