Gazeteci suikastlarının basına yansıması (1909-1911)
The reflection of journalist assassination in the press (1909-1911)
- Tez No: 1013842
- Danışmanlar: PROF. DR. AZMİ ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
19. yüzyılın sonundan itibaren Osmanlı Devleti'nde başlayan yenileşme, Batılılaşma ve anayasal yönetim arayışlarını da beraberinde getirmekteydi. Bu önemli süreçte II. Abdülhamid yönetimine karşı muhalefetin merkezlerinden biri olan İttihat ve Terakki Cemiyeti, meşrutiyetin yeniden ilan edilmesi amacıyla güçlü bir siyasi harekete dönüştü. Fakat cemiyet iktidarı ele geçirdikten sonra, başlarda savunduğu özgürlükçü değerleri büyük ölçüde kaybetmekteydi. Bu ortamda, basın özgürlüğünü savunan, hükümeti eleştiren gazeteler ve yazarları baskı altında kaldılar ve sırayla siyasi cinayetlerin hedefi hâline geldiler. Hasan Fehmi Bey, radikal muhalif görüşlere sahipti. Serbesti gazetesinde başyazarlık görevini üstlendi. Cemiyetin yolsuzluklarını açıkça eleştirmesi nedeniyle sayısız tehditle karşılaşan Hasan Fehmi, bu tehditleri önemsemedi. Ve sonucunda 6 Nisan 1909 gecesi Galata Köprüsü üzerinde silahlı saldırıya uğrayarak öldürüldü. Cinayet, geniş çapta protesto edildi ve Hasan Fehmi, hürriyet mücadelesinin sembol isimlerinden biri olarak görülmeye başlandı. Ahmet Samim Bey de benzer şekilde muhalif duruşuyla tanınan, liberal ve âdem-i merkeziyetçi fikirleri savunan önemli bir gazeteciydi. Özellikle Sadâ-yı Millet gazetesinde başyazarlık yaptığı zamanlardaki eleştirel yazılarıyla dikkat çekmekteydi. Ve o da 9 Haziran 1910 gecesi Eminönü Bahçekapı'da gerçekleşen suikast sonucu öldürüldü. Gerçekleşen bu cinayet de kamuoyunda büyük tepki uyandırdı; olayın siyasi boyutu tartışıldı ve basın özgürlüğüne yönelik saldırı olarak değerlendirildi. Zeki Bey ise mali yolsuzlukları gündeme getiren, İttihat ve Terakki karşıtı duruşuyla bilinen önemli bir gazeteciydi. Şehrah ve Hemrah gazetelerinde yazılar kaleme alarak hükûmeti eleştirdi. 11 Temmuz 1911 gecesi Makriköy'de uğradığı suikast sonucu öldürüldü. Bu cinayet de kamuoyunda siyasi bir cinayet olarak tanımlandı ve soruşturmanın ciddiyetle yürütülmesi gerektiği vurgulanmaktaydı. Bu üç gazetecinin en önemli ortak noktası, II. Meşrutiyet döneminde yükselen baskıcı siyasi ortamda, düşüncelerini özgürce ifade ettikleri için hedef hâline gelmiş olmalarıdır. Hasan Fehmi, Ahmet Samim ve Zeki Beyler' in öldürülmeleri, o dönemin siyasi atmosferini ve basın üzerindeki ağır baskıları açıkça ortaya koymuş bulunmaktadır. Bu gerçekleşen cinayetler, Osmanlı tarihinde basın özgürlüğü ve siyasi eleştirinin bedelini ağır şekilde ödeyen gazetecilerin sembolü olarak tarihe geçmiş bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The modernisation and constitutional governance efforts that began in the Ottoman Empire at the end of the 19th century brought significant changes. During this important period, the Committee of Union and Progress, one of the main centres of opposition to the rule of Abdulhamid II, transformed into a powerful political movement with the aim of re-establishing constitutionalism. However, after it came to power, largely lost the liberal values which had initially defended. In this environment, newspapers and writers who defended press freedom and criticised the government came under pressure and became targets of political assassinations one after another. Hasan Fehmi Bey the role of chief editor at the Serbesti newspaper faced countless threats for openly criticising the society's corruption, did not take these threats seriously. As a result, he was shot and killed on the Galata Bridge on the night of 6 April 1909. The murder was widely protested, and Hasan Fehmi began to be seen as one of the symbols of the struggle for freedom. Ahmet Samim was also an important journalist known for his opposition stance. He was particularly noted for his critical articles during his time as editor-in-chief of the Sadâ-yı Millet newspaper. He was assassinated on the night of 9 June 1910 in Eminönü Bahçekapı. This murder also caused a great stir in public opinion; the political dimension of the incident was discussed and it was seen as an attack on press freedom. Zeki Bey was an important journalist known for his opposition to the Committee of Union and Progress and for bringing financial corruption to the public's attention. He wrote for the Şehrah and Hemrah newspapers. He was assassinated on the night of 11 July 1911 in Makriköy. This murder was also defined as a political murder in the public eye, and it was emphasised that the investigation should be conducted seriously. The most important common point between these three journalists was that they became targets for freely expressing their thoughts in the oppressive political environment that arose during the Second Constitutional Era. The murders of Hasan Fehmi, Ahmet Samim, and Zeki Bey celal reveal the political atmosphere of the time and the heavy pressure on the press. These murders have gone down in history as symbols of journalists who paid a heavy price for press freedom and political criticism in Ottoman history
Benzer Tezler
- Killing in the name of the ethnic nation: The Roles of memory in assassinations
Etnik ulus adına öldürmek: Suikastlarda hafızanın rolü
MUSTAFA TAYFUN ÜSTÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2010
Uluslararası İlişkilerUnıversıty Of London - BırkbeckUluslararası Siyaset Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERİC KAUFMANN
- Türkiye'de siyasi suikastlar (1971-2016)
Political assassinations in Türkiye (1971-2016)
OKAN ERTUĞRUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerKarabük ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜL SAMET ÇELİKÇİ
- Gazeteci Ali Suavi'nin düşünce hayatı
Başlık çevirisi yok
NAZİLE ABBASLI
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Biyografiİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EDİBE SÖZEN
- Gazeteci Şinasi'nin Tasvir-i Efkar gazetesinden dönemin olaylarına bakışı: 1862 - 1864
Başlık çevirisi yok
NESLİŞAH YAŞAR
- Gazeteci ve siyasetçi olarak Haydar Rüştü Öktem (1885-1951)
Haydar Rüştü Öktem as a journalist and politician (1885-1951)
MURAT KAYA