Geri Dön

MRG tabanlı skorlama sistemi ile osteoporoz değerlendirmesi

Assessment of osteoporosis using an MRI-based scoring system

PDF İndir

  1. Tez No: 1013845
  2. Yazar: SAİD BUĞRA ERGENOĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ELİF PEKER
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, Lomber Vertebra, Manyetik Rezonans Görüntüleme, T1 Ağırlıklı Görüntüleme, Vertebral Bone Quality, Fırsatçı Tarama, Osteoporosis, Lumbar Vertebrae, Magnetic Resonance Imaging, T1-Weighted Imaging, Vertebral Bone Quality, Opportunistic Screening
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı; rutin lomber manyetik rezonans görüntüleme (MRG) T1 ağırlıklı görüntülerde (T1AG) L1-L4 vertebra korpuslarından elde edilen sinyal intensite değerlerinin beyin omurilik sıvısı (BOS) ile normalize edilmesiyle hesaplanan Vertebral Bone Score / Vertebral Bone Quality (VBS/VBQ) skorunun, kemik mineral yoğunluğu (KMY) altın standart belirteci olan DEXA T-skorları ile korelasyonunu ortaya koymak ve yöntemin fırsatçı osteoporoz/osteopeni taramasındaki tanısal etkinliğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda Temmuz 2021 - Aralık 2024 tarihleri arasında lomber MRG ve aralarında en fazla 1 yıl süre fark bulunan DEXA tetkiklerine sahip, dahil etme ve dışlama kriterlerini karşılayan 266 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Hastalar Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kriterlerine göre DEXA T-skorlarına göre üç gruba ayrılmıştır: Normal (n=109, %41,0), Osteopeni (n=99, %37,2) ve Osteoporoz (n=58, %21,8). 1.5T ve 3.0T MRG cihazlarından elde edilen sagital T1AG kesitlerinde L1-L4 vertebra korpuslarının mid-sagital görüntülerinden, dairesel ROI (Region of Interest) yerleştirilerek ortalama sinyal yoğunlukları ölçülmüş ve L3 seviyesindeki BOS sinyal yoğunluğuna oranlanarak VBQ skoru (VBS) hesaplanmıştır. Bulgular: Çalışma popülasyonunun yaş ortalaması patoloji grupları arasında istatistiksel olarak benzer bulunmuştur (Normal: 65,62 ± 9,88; Osteopeni: 66,87 ± 9,74; Osteoporoz: 67,33 ± 9,73 yıl, p=0,533). Kadın hasta oranı osteopeni (%98,0) ve osteoporoz (%96,6) gruplarında belirgin şekilde yüksek saptanmıştır (p<0,001). VBS değerleri normal grupta 2,98 ± 0,46, osteopeni grubunda 3,46 ± 0,47 ve osteoporoz grubunda 3,74 ± 0,45 olarak ölçülmüş olup, gruplar arasındaki artış ileri düzeyde anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Ham L1-L4 sinyal yoğunlukları ile DEXA T-skorları arasında anlamlı ilişki saptanmazken (p>0,05); BOS ile normalize edilen VBS ile T-skoru arasında orta-ileri düzeyde, negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon izlenmiştir (r = -0,584, p<0,001). Osteoporoz ayırımında VBS için ROC analizinde eğri altında kalan alan AUC) 0.780 olarak hesaplanmıştır. Optimal kesme (cut-off) değeri 3,49 olarak belirlenmiş olup; bu eşik değerinde duyarlılık (sensitivite) %81,0 (%95 GA: 69-90), özgüllük (spesifisite) %64,1 (%95 GA: 57-70), pozitif prediktif değer (PPD) %38,5 ve negatif prediktif değer (NPD) %92,4 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Lomber MRG T1AG kesitlerinden hesaplanan VBQ skoru, DEXA T-skorları ile güçlü negatif korelasyon göstermektedir. Ham sinyal değerlerinin aksine, BOS ile yapılan normalizasyon işlemi MRG verilerindeki tanısal doğruluğu ortaya çıkaran kritik bir adımdır. VBS, yüksek duyarlılığı (%81,0) ve yüksek negatif öngörü değeri (%92,4) sayesinde rutin lomber MRG incelemeleri sırasında hastaya ek maliyet, işlem ve radyasyon yükü getirmeksizin osteoporozu dışlamada ve riskli olguları belirlemede güvenilir bir“fırsatçı tarama”biyobelirteci olarak kullanılabilir.

Özet (Çeviri)

Objective: To investigate the correlation between the Vertebral Bone Score / Vertebral Bone Quality (VBS/VBQ) score—calculated by normalizing L1-L4 vertebral body signal intensities on routine T1-weighted (T1W) lumbar MRI with cerebrospinal fluid (CSF)—and DEXA T-scores, and to evaluate the diagnostic performance of this MRI-based metric for opportunistic screening of osteoporosis and osteopenia. Materials and Methods: A total of 266 patients who met the predefined inclusion and exclusion criteria and underwent lumbar spine MRI and a DEXA scan within a maximum interval of 1 year between July 2021 and December 2024 at the Department of Radiology, Ankara University Faculty of Medicine, were retrospectively analyzed. Patients were classified into three groups based on WHO criteria using DEXA T-scores: Normal (n=109, 41.0%), Osteopenia (n=99, 37.2%), and Osteoporosis (n=58, 21.8%). On sagittal T1W images obtained from 1.5T and 3.0T MRI systems, circular regions of interest (ROIs) were placed on the mid-sagittal sections of the L1-L4 vertebral bodies to measure mean signal intensities. The VBQ (VBS) score was calculated as the ratio of the mean L1-L4 vertebral body signal intensity to the L3 CSF signal intensity. Results: No statistically significant difference in age was observed among the pathology groups (Normal: 65.62 ± 9.88; Osteopenia: 66.87 ± 9.74; Osteoporosis: 67.33 ± 9.73 years, p=0.533). The proportion of female patients was significantly higher in the osteopenia (98.0%) and osteoporosis (96.6%) groups compared to the normal group (p<0.001). VBS values were 2.98 ± 0.46 in the normal group, 3.46 ± 0.47 in the osteopenia group, and 3.74 ± 0.45 in the osteoporosis group, representing a highly significant progressive increase across categories (p<0.001). While raw, unnormalized L1-L4 vertebral body signal intensities did not show any significant correlation with DEXA T-scores (p>0.05), the CSF-normalized VBS demonstrated a moderate-to-strong, statistically significant negative correlation with the T-score (r = -0.584, p<0.001). For predicting osteoporosis, the area under the ROC curve (AUC) for VBS in distinguishing osteoporosis was calculated as 0.780". The optimal cut-off value was determined as 3.49, yielding a sensitivity of 81.0% (95% CI: 69-90), specificity of 64.1% (95% CI: 57-70), a positive predictive value (PPV) of 38.5%, and a negative predictive value (NPV) of 92.4%. Conclusion: The lumbar MRI-derived VBS (VBQ) score exhibits a strong negative correlation with gold-standard DEXA T-scores. Unlike raw signal values, CSF normalization is an essential step to achieve diagnostic validity. Due to its high sensitivity (81.0%) and robust negative predictive value (92.4%), VBS can serve as a highly reliable, radiation-free, and cost-neutral opportunistic screening biomarker to rule out osteoporosis and identify high-risk individuals during routine lumbar spine imaging.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    679984

    Beyin kitlelerine yönelik erken tanı ve sınıflandırma sistemi

    Early diagnosis and classification system for brain masses

    ALİ BERKAN URAL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FIRAT HARDALAÇ

    PROF. DR. PINAR ÖZIŞIK

  2. Tez No

    754307

    Aksiyal spondiloartropatili hastalarda SPARCC Yöntemiyle skorlanan sakroileit şiddetinin HLA-B27 durumu ile ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship of sacroiliitis severity scored with the SPARCC Method and HLA-B27 status in patients with axial spondyloarthropathy

    ZEYCAN KÜBRA CEVVAL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Radyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYNUR TURAN

  3. Tez No

    927711

    MRG cihazları için AHP ve K-ortalama kümeleme tabanlı yedek parça talep tahmini

    Spare parts demand forecasting for mri devices based on AHP and K-means clustering

    DOĞUKAN İLBEY SÜSLÜ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBaşkent Üniversitesi

    Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KUMRU DİDEM ATALAY

  4. Tez No

    1016860

    Fizik tabanlı derin öğrenme ile meme mrg analizi

    Breast mri analysis using physics-informed deep learning

    ÖMER KÜRŞAT UÇARER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ENDER METE EKŞİOĞLU

  5. Tez No

    650290

    Çocuklarda manyetik rezonans görüntüleme (MRG) öncesi uygulanan video tabanlı eğitim programının anksiyeteye etkisi: Randomize kontrollü çalışma

    The effect of video-based education program applied before children's pediatric magnetic resonance imaging (MRI) on anxiety: A randomized controlled study

    SÜMEYYE ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TÜLAY KUZLU AYYILDIZ

Geri Dön