Geri Dön

Erişkin bireylerin deri kanseri bilgi düzeyleri ve güneşten korunma davranışları: Birinci basamak ve üçüncü basamak hasta grubunun karşılaştırılması

Comparison of skin cancer knowledge levels and sun protection behaviors among adults in primary care and tertiary care patient groups

PDF İndir

  1. Tez No: 1013871
  2. Yazar: AYŞE HATALMIŞ
  3. Danışmanlar: UZMAN MERTHAN TUNAY
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Deri kanseri, güneşten korunma, bilgi düzeyi, Fitzpatrick tipi, aile hekimliği, Skin cancer, sun protection, knowledge level, Fitzpatrick skin type, family medicine
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Erişkin Bireylerin Deri Kanseri Bilgi Düzeyleri ve Güneşten Korunma Davranışları: Birinci Basamak ve Üçüncü Basamak Hasta Grubunun Karşılaştırılması Giriş: Bu çalışma, Aile Sağlığı Merkezi ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerine başvuran erişkin bireylerin deri kanseri bilgi düzeylerini, güneşten korunma davranışlarını ve bu faktörler arasındaki ilişkiyi karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, sosyodemografik özellikler, risk faktörleri ve bilgi kaynaklarının etkisini inceleyerek, aile hekimliğinin rolünü vurgulamaktadır Yöntem: Kesitsel tipteki araştırma, 15.10.2025–30.12.2025 tarihleri arasında Adana'da gerçekleştirilmiştir. Toplam 180 katılımcı (90 ASM, 90 hastane grubu) dahil edilmiştir. Veri toplama aracı, sosyodemografik sorular, Fitzpatrick deri tipi ölçeği, Güneşten Korunma Davranış Ölçeği (GKDÖ) ve Deri Kanseri ve Güneş Bilgi Ölçeği (DKGBÖ) içeren anket formudur. İstatistiksel analiz SPSS 23.0 ile yapılmıştır. P<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların Deri Kanseri ve Güneş Bilgi Ölçeği (DKGBÖ) toplam puan ortalaması 7,99±2,63 olarak saptanmış olup genel bilgi düzeyinin orta seviyede olduğu görülmüştür. Bilgi puanını etkileyen en güçlü faktörün eğitim düzeyi olduğu, eğitim seviyesi arttıkça bilgi puanının anlamlı şekilde yükseldiği belirlenmiştir. Düzenli güneş kremi kullanımı hastane grubunda %46,7 iken, ASM grubunda bu oran sadece %16,7 düzeyindedir. Katılımcıların en çok tercih ettiği korunma yöntemi, gölgede kalma (%61,1) davranışıdır. Bilgi almak için en sık internet (%35) ve sosyal medya (%25) kullanılsa da katılımcılar en güvenilir bilgi kaynağı olarak aile hekimini (%51,7) görmektedir. Katılımcıların %51,1'i kendisini deri kanseri açısından“hiç riskli değil”olarak tanımlamıştır. Sonuç: Araştırma sonuçları, deri kanseri konusunda teorik bilgi düzeyi ile güneşten korunma davranışları arasında tutarsızlık olduğunu ortaya koymaktadır; katılımcıların %96,1'i erken teşhisin hayati önemini bilmesine rağmen %51,1'inin kendisini deri kanseri açısından“hiç riskli”görmemesi, bilginin kişisel risk algısına ve kalıcı bir pratiğe dönüşmediğinin en net göstergesidir. Özellikle ASM grubunda düzenli güneş kremi kullanımının %16,7 gibi çok düşük bir seviyede kalması ve en büyük engelin her iki grupta da“alışkanlık olmaması”(%45,1) olarak saptanması, sorunun bilgi eksikliğinden ziyade davranışsal ve kültürel bir kökeni olduğunu kanıtlamaktadır. Toplumu deri kanserinin risk faktörleri, klinik belirtileri, tanı ve tedavi süreçleri hakkında bilgilendirmek aile hekimlerinin birincil sorumluluğudur. Aile hekimleri, sadece teorik bilgi vermekle kalmamalı, güneşten korunmayı günlük bir yaşam alışkanlığı haline getirecek davranışsal müdahale programları geliştirmelidir.

Özet (Çeviri)

Comparison of skin cancer knowledge levels and sun protection behaviors among adults in primary care and tertiary care patient groups Introduction: This study aims to compare the skin cancer knowledge levels and sun protection behaviors of adult individuals presenting to Family Health Centers (primary care) and tertiary care hospitals. It also examines the influence of sociodemographic characteristics, risk factors, and sources of information, while highlighting the pivotal role of family medicine. Methods: This cross-sectional study was conducted in Adana between October 15, 2025, and December 30, 2026. A total of 180 participants (90 from Family Health Centers and 90 from the hospital group) were included. Data were collected using a questionnaire that included sociodemographic questions, the Fitzpatrick skin type scale, the Sun Protection Behavior Scale, and the Skin Cancer and Sun Knowledge Scale. Statistical analyses were performed using SPSS version 23.0. A p-value < 0.05 was considered statistically significant. Results: The mean total score on the Skin Cancer and Sun Knowledge Scale was 7.99 ± 2.63, indicating a moderate level of knowledge overall. The strongest factor influencing knowledge scores was educational level, with significantly higher scores observed as education level increased. Regular sunscreen use was reported by 46.7% of the hospital group, compared to only 16.7% in the Family Health Center group. The most commonly preferred sun protection method was seeking shade (61.1%). Although the most frequent sources of information were the internet (35%) and social media (25%), participants rated family physicians as the most trusted source of information (51.7%). Notably, 51.1% of participants perceived themselves as“not at risk at all”for skin cancer. Conclusion: The study results reveal a striking inconsistency between theoretical knowledge about skin cancer and actual sun protection behaviors. While 96.1% of participants recognized the vital importance of early detection, 51.1% still considered themselves“not at risk at all”for skin cancer — the clearest evidence that knowledge fails to translate into accurate personal risk perception and sustained behavioral change. Particularly concerning the very low rate of regular sunscreen use in the Family Health Center group (16.7%). In both groups, the most reported barrier was“lack of habit”(45.1%), suggesting that the issue stems more from behavioral and cultural factors than from a lack of information. Educating the public about skin cancer risk factors, clinical signs, diagnosis, and treatment processes is a primary responsibility of family physicians. Family physicians should go beyond providing theoretical information and develop behavioral intervention programs that help make sun protection a routine part of daily life.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    789657

    Erişkin bireylerin deri kanseri bilgi düzeyleri ve güneşten korunma davranışları

    Adults' skin cancer knowledge and sun protection behaviors

    FİRDEVS DOĞAN DUYAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Aile HekimliğiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA KÜRŞAT ŞAHİN

  2. Tez No

    862038

    Melanom dışı deri kanseri tanılı hastaların deri kanseri ve güneşten korunma ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

    Assessment of knowledge, attitudes, and behaviors regarding skin cancer and sun protection in patients diagnosed with non-melanoma skin cancer

    SEMA NUR DOĞAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    DermatolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLŞEN AKOĞLU

  3. Tez No

    1000765

    Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Aile Hekimliği Birimlerine başvuran yetişkinlerin deri kanseri bilgi düzeyi ve güneşten korunma davranışlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of skin cancer knowledge and sun protection behaviors among adults attending Family Medicine Units at Aydın Adnan Menderes University

    HATİCE YAMAÇ OKTAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYFER GEMALMAZ

  4. Tez No

    986291

    Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-65 yaş bireylerin deri kanseri ve güneşten korunma ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları

    Knowledge, attitudes, and behaviors of individuals aged 18-65 regarding skin cancer and sun protection at the Family Medicine Outpatient Clinic

    RUKİYE GÖÇMEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNTER DİLSİZ

  5. Tez No

    478858

    Mevsimlik tarım işçilerinde el ayak ekzemalarının değerlendirilmesi

    Evaluation of hand foot eczema in seasonal agricultural workers

    MUHSİN KARADUMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Aile HekimliğiErciyes Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA MÜMTAZ MAZICIOĞLU

Geri Dön