Bipolar bozukluğu olan hastalarda dürtüsellik, risk alma ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları
Impulsivity, risk taking, and healthy lifestyle behaviors in patients with bipolar disorder
- Tez No: 1013905
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELVAN EMİNE ATA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Dürtüsellik, Risk Alma, PsikiyatriHemşireliği, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Bipolar Disorder, Healthy Lifestyle Behaviors, Impulsivity, Psychiatric Nursing, Risk-Taking
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma bipolar bozukluğu olan hastalarda dürtüsellik, risk alma vesağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıylayapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma İstanbul ilinde bir ruh ve sinir hastalıklarıhastanesinde yatmakta olan bipolar bozukluğu olan 80 hasta ile Ekim 2024- Mart 2025tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu, BaratDürtüsellik Ölçeği-11 (BDÖ–11-KF), Risk Alma Davranışları Ölçeği (RADÖ), SağlıklıYaşam Biçimi II Ölçeği (SYBDÖ) aracılığı ile hastalar ile yapılan yüz yüze görüşmeile toplanmıştır. Verilerin analizinde, iki gruplu karşılaştırmalarda t testi ve/veyaMann-Whitney U testi, üç ve daha fazla gruplu karşılaştırmalarda ANOVA ve/veyaKruskall-Wallis H testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiye korelasyonanalizi ve/veya Ki-Kare analizleri aracılığı ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada, hastaların yaş ortalamasının 40,90±11,36 (yıl) olup,%51,2'si bekar, %40'ı lise mezunu ve %51,2'sinin çalıştığı saptanmıştır. HastalarınBDÖ–11-KF Toplam puan ortalamasının 30,72±7,82 olduğu; SYBDÖ toplam puanortalamasının 120,92±29,46 olduğu ve RADÖ toplam puan ortalamasının 31,12±8,51olduğu belirlenmiştir. Hastaların BDÖ–11-KF toplam puan ortalaması ile SYBDÖ sağlıksorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme, manevi gelişim, kişilerarası ilişkiler, stresyönetimi alt boyutları ve SYBDÖ toplam puan ortalamaları arasında negatif yönde,zayıf/orta derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca Hastaların RADÖ puan ortalaması ile SYBDÖ sağlık sorumluluğu, beslenme, manevigelişim ve stres yönetimi alt boyutları arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır(p<0,05). Hastaların RADÖ puan ortalaması ile BDÖ–11-KF toplam puan ortalamalarıarasında pozitif yönde, orta derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir(p<0,05). Sonuç: Araştırma sonuçları, bireylerin risk alma, dürtüsellik ve planlamadüzeylerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını anlamlı biçimde etkilediğinigöstermektedir. Düzensiz ilaç kullanımı, sigara ve madde bağımlılığı gibi davranışlardaha yüksek risk alma ve düşük öz düzenleme ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca,planlama becerisi ve dikkat kontrolü gibi psikososyal faktörlerin sağlık sorumluluğu,beslenme ve stres yönetimi gibi davranışlarla doğrudan ilişkili olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to evaluate the relationship between impulsivity,risk-taking, and healthy lifestyle behaviors in patients with bipolar disorder. Materials and Methods: The study was carried out between October 2024 andMarch 2025 with 80 inpatients diagnosed with bipolar disorder in a state mental healthand neurological diseases hospital in Istanbul. Data were collected through face-to-faceinterviews using a Personal Information Form, the Barratt Impulsiveness Scale-11 (BIS-11), the Risk-Taking Behavior Scale (RTBS), and the Healthy Lifestyle Behaviors ScaleII (HLBS). In the analysis of the data, independent samples t-test and/or Mann–WhitneyU test were used for comparisons between two groups, and ANOVA and/or Kruskal–Wallis H test were used for comparisons among three or more groups. Relationships between variables were evaluated using correlation analysis and/or Chi-square tests.Results: In this study, the mean age of the patients was found to be 40,90±11,36years, with 51.2% being single, 40% high school graduates, and 51.2% employed. Themean total scores were identified as 30,72±7,82 for the BIS-11, 120,92±29,46 for theHLBS, and 31,12±8,51 for the RTBS. A statistically significant, weak-to-moderatenegative correlation was detected between the patients' BIS-11 total mean scores andtheir HLBS total scores, as well as its subscales of health responsibility, physical activity,nutrition, spiritual growth, interpersonal relations, and stress management (p<0.05).Additionally, a significant negative correlation was observed between the patients' RBTSmean scores and the HLBS subscales of health responsibility, nutrition, spiritual growth,and stress management (p<0.05). Finally, a statistically significant, moderate positivecorrelation was determined between the patients' RTBS mean scores and BIS-11 totalmean scores (p<0.05).Conclusion: The results of the study indicate that individuals' levels of risk-taking, impulsivity, and planning significantly affect their healthy lifestyle behaviors.Irregular medication use, smoking, and substance use were found to be associated withhigher risk-taking and lower self-regulation. Furthermore, psychosocial factors such asxivplanning ability and attentional control were found to be directly related to behaviorssuch as health responsibility, nutrition, and stress management.
Benzer Tezler
- Bipolar bozukluk tanılı ötimik hastalar ve birinci derece akrabalarında dürtüsellik: Sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı bir çalışma
Impulsivity in euthymic patients with bipolar disorder and their first-degree relatives: A comparative study with healthy controls
CEREN HIDIROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL ÖZERDEM
- Bipolar bozuklukta ödül sistemi, risk alma davranışı ve emosyonel çatışmanın endofenotip olarak incelenmesi
Endophenotypic investigation of reward system, risk-taking behavior and emotional conflict in bipolar disorder
SERAP AKPINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. GÜLSER ŞENSES DİNÇ
- İki uçlu duygudurum bozukluğu tanılı hastalarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ek tanısı varlığında dürtüsellik, risk alma davranışının ve nörobilişsel işlevlerin sağlıklı kontrollerle karşılaştırması
Comparing impulsivity, risk taking behavior and neurocognitive functions on bipolar disrder comorbidity of adhd versus healthy controls
HİDAYET ECE ARAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL ÖZERDEM
- Lityum kullanımı olan ve olmayan bipolar bozukluk tanılı hastalar ve sağlıklı kontrol grubunun karar verme, risk alma, dürtüsellik, suisidalite ile işlevselliğinin karşılaştırılması
Comparison of decision making, risk taking, impulsivity, suicidality and functionality between healthy control group and patients diagnosed with bipolar disorder with and without lithium usage
ONUR TOKTAMIŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR ÇETİNAY AYDIN
- Remisyon dönemindeki bipolar bozukluk tanılı hastalarda, bipolar bozukluk hastalarının sağlıklı kardeşlerinde ve sağlıklı grupta uyku kalitesi, kronotip, metabolik sendrom, risk alma davranışı ve dürtüsellik ilişkisinin incelenmesi ve karşılaştırılması
Investigation and comparison of the relationship between sleep quality, chronotype, metabolic syndrome, risk-taking behavior, and impulsivity in patients with bipolar disorder in remission, healthy siblings of bipolar patients, and a healthy control group
SÜMEYYE BEYDA YAMAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN KAYA