Mutaffifîn Sûresindeki kavramların semantik ve işârî analizi
Semantic and symbolic analysis of concepts in Surah al-Mutaffi̇fi̇n
- Tez No: 1013922
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KERİM YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tefsîr ilminde işârî tefsîrlerin önemli bir yeri vardır. İşârî tefsîrle iştigal eden müfessirler sûrelerde geçen bazı kavramların zâhîri anlamlarından çok bâtınî yönlerini ortaya koymuşlardır. Bizim çalışmamız Mutaffifîn sûresindeki kavramlar bağlamında işârî yaklaşımları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Mutaffifîn sûresi hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Mutaffifîn sûresinin isiminin farklı geçtiği eserler ve dönemi, nüzûl sebebi ele alınmıştır. İkinci bölümde kavramların semantik tahlili yapılmıştır. Aynı zamanda âyetlerin kavramsal çerçevesinin analizi, yanlızca bu sûrede geçen kelimelerin kök anlamı incelenmiştir. Aynı zamanda kelimelerin câhiliye dönem kullanım alanları ve Kur'ân'da geçen anlam ilişkisinin bağlantılarının mukayesesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde Mutaffifîn sûresindeki ölçü ve tartı kavramlarına, sınırları aşmaya, kalplerin mühürlenmesine, fısk-ı fücûr üzerine yaratılmış ruhlar üzerine sûfî müfessirlerin akıl, kalb ve ruh bağlamında değerlendirmeleri açıklanmıştır. Maddi ölçülerin yanında manevî ölçü olan nefsin, temel yapısından kaynaklı aşırı heva ve arzusunun insanı sürüklediği yönleri ortaya konulmuştur. Ayrıca konulu tefsir anlayışının dışında sûfî müfessirlerin işârî bakış açıları tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde ise elde edilen bilgiler ışığında değerlendirme yapılmıştır. Mutaffifîn sûresinin nüzûl sırası bakımından Mekke döneminin sonlarında Medineye hicretin hemen öncesinde indirilmiş olması Medenî sûrelerdeki toplumsal hayatta etkin bir yeri olan ticari olguların yanı sıra, Mekkî sûrelerin esasını teşkil eden itikâdi konularda ahiret hayatına dikkat çekilmesinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca işârî tefsirlerde dünya ahîret ilişkisine dair yaklaşımlarda tasavvufî düşüncenin etkinliği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In the science of Quranic exegesis, symbolic interpretations hold a significant place. Exegetes who engage in symbolic interpretation have focused more on the esoteric aspects of certain concepts in the surahs, rather than their literal meanings. This study aims to present symbolic approaches within the context of the concepts in Surah al-Mutaffifīn. The study consists of an introduction and three chapters. The introduction provides information about Surah al-Mutaffifīn. The first chapter examines the works in which Surah al-Mutaffifīn is mentioned differently, its period and the reason for its revelation. The second chapter presents a semantic analysis of the concepts. It also analyzes the conceptual framework of the verses, examining the root meanings of words found only in this surah. Furthermore, a comparison is made between the usage of these words in the pre-Islamic era and their semantic relationships in the Quran. The third section explains the Sufi commentators; interpretations of the concepts of measure and weight in Surah al-Mutaffifīn, transgression of boundaries, the sealing of hearts and souls created in a state of wickedness and depravity, within the context of intellect, heart and spirit. It reveals the aspects to which the self, a spiritual measure alongside material measures, is dragged by its excessive desires and passions stemming from its fundamental structure. Furthermore, the symbolic perspectives of Sufi commentators, outside of thematic interpretation, are identified. The conclusion offers an evaluation based on the information gathered. The fact that Surah al-Mutaffifīn was revealed towards the end of the Meccan period and just before the migration to Medina suggests that it influenced the discussion of commercial phenomena, which played a significant role in social life in the Medinan surahs, as well as the emphasis on the afterlife in the doctrinal matters that form the basis of the Meccan surahs. Furthermore, the influence of Sufi thought on approaches to the relationship between this world and the hereafter in allegorical interpretations has been identified.
Benzer Tezler
- Mutaffifîn sûresindeki ahlâkî tutum ve davranışlar
Moral attitudes and behaviors in Mutaffifîn sûrah
FEHİM DAĞTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinIğdır ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM AKGÜN
- Mutaffifin suresinde facirlerin özellikleri
Characterictics of defraudders in the Sura Mutaffetin
AHMET VEHBİ ÖZSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHAMMED AYDIN
- Mutaffifin suresi'nin din eğitimi açısından yorum ve tahlili
The analysis and comment of surah al Mutaffieen in the religious of education perspective
SÜMEYRA TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
DinMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAKTAR BAYRAKLI
- Mutaffifin suresi'nin konulu sure tefsiri açısından incelenmesi
Investigation of surah al-Mutaffifin in terms of thematic i̇nterpretation
ELİF TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinAtatürk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA BİLGİZ
- Ulûmü'l-Kur'ân açısından Mutaffifîn sûresi ve tefsiri
Başlık çevirisi yok
İSA DEMİRKAYNAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN BERK