Geri Dön

XVIII. yüzyıl Osmanlı tefsir geleneğinde besmele risâleleri ve Bursevî'nin besmele tefsiri

Basmala epistles in XVIIIth century Ottoman tafsir tradition and Bursevi's basmala tafsir

PDF İndir

  1. Tez No: 1013971
  2. Yazar: MUHAMMED SELİM ÇALIŞKAN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ZEKİ SÜSLÜ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Besmele, Ebu Said Muhammed Hadimi, Muhammed b. Mustafa Akkirmani, Osmanlı Müellifleri, Osmanlı alimleri, Tefsiru'l-Kur'an, İsmail Hakkı Bursevi, Şerhu'l Besmele, Basmala, Ebu Said Muhammed Hadimi, Muhammed b. Mustafa Akkirmani, Ottoman authors, Ottoman scholars, Tefsiru'l-Kur'an, İsmail Hakkı Bursevi, Şerhu'l Besmele
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, XVIII. yüzyıl Osmanlı ilim dünyasında Besmele üzerine kaleme alınan müstakil risaleleri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede dönemin Osmanlı müellifleri tarafından telif edilen Besmele risaleleri tespit edilerek muhteva analizine tabi tutulmuş; risalelerde ele alınan temel meseleler, ortak temalar ve farklı yorum yaklaşımları ortaya konulmuştur. Böylece XVIII. yüzyılda Besmele etrafında oluşan ilmî birikimin genel görünümü belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise aynı yüzyılda yaşamış önemli müfessir ve mutasavvıflarından İsmail Hakkı Bursevî'nin Rûhu'l-Beyân tefsirinde yer alan Besmele yorumları incelenmiştir. Bursevî'nin görüşleri yalnızca kendi eserleri çerçevesinde ele alınmamış; tefsir, hadis, dil, belâgat, kelâm, fıkıh ve tasavvuf literatüründe yer alan klasik birikim dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Bu sayede Bursevî'nin Besmele'ye dair yaklaşımlarının ilmî gelenek içerisindeki yeri ve özgün yönleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Neticede çalışma, bir taraftan XVIII. yüzyıl Osmanlı Besmele risalelerinin muhtevasını tahlil etmeyi, diğer taraftan İsmail Hakkı Bursevî'nin Besmele yorumlarını klasik literatür bağlamında incelemeyi hedeflemektedir. Bu doğrultuda dönemin Besmele anlayışına dair genel bir çerçeve sunulması ve ilgili literatüre katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the independent treatises on the Basmala written in the 18th-century Ottoman scholarly world. Within this framework, treatises on the Basmala authored by Ottoman writers of the period were identified and subjected to content analysis; The fundamental issues, common themes, and different interpretive approaches discussed in the treatises have been presented. Thus, an attempt was made to determine the general overview of the scholarly accumulation surrounding the Basmala in the 18th century. The second part of the study examines the interpretations of the Basmala found in the Rûhu'l-Beyân commentary by İsmail Hakkı Bursevî, an important commentator and Sufi who lived in the same century. Bursevi's views have not been examined solely within the framework of his own works; they have also been evaluated by considering the classical body of knowledge found in the literature of tafsir, hadith, linguistics, rhetoric, kalam, fiqh, and Sufism. This study attempts to reveal the place and unique aspects of Bursevî's approaches to the Basmala within the scholarly tradition. Ultimately, the study aims to analyze the content of 18th-century Ottoman treatises on the Basmala on the one hand, and to examine İsmail Hakkı Bursevî's interpretations of the Basmala within the context of classical literature on the other. The aim of this study is to provide a general framework regarding the understanding of the Basmala during that period and to contribute to the relevant literature.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    862900

    An intellectual biography of 'Abd al-Ḥakīm al-Siyālkūtī (D. 1657): His place in Hind intellectual history and influence upon Ottomans

    'Abdülhakim Siyâlkûtî'nin (Ö. 1657) entelektüel biyografisi: Hint entelektüel tarihindeki yeri ve Osmanlılar üzerindeki etkisi

    ABDULLAH AL MAMUN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL ÜÇER

  2. Tez No

    874274

    IV. Mehmet Devri Türkçe yazılı kültür ve himaye geleneği

    Turkish written culture and patronage tradition during the reign of Mehmet IV

    ÖZGE ÖZBAY KARA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MÜCAHİT KAÇAR

  3. Tez No

    253068

    Muhyiddin İbnü'l-Arabî ontolojisinin Ahmed Bîcan'daki yansıması

    The reflection of Muhyiddin İbnu?l-Arabî?s ontology in Ahmed Bîcan

    BAHATTİN UZUNLAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    FelsefeSakarya Üniversitesi

    Felsefe Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RAHMİ KARAKUŞ

  4. Tez No

    422355

    Şeyh Mustafa bin Şeyh Yusuf'un Fetih Sûresi tefsiri (Metin-günümüz Türkçesine çeviri-inceleme-sözlük)

    Comment on Qurani̇c al-Fath Surah' wri̇tten by Shei̇kh Yusuf (Text, translati̇on on modern Turki̇sh, analysi̇s, vocabulary)

    MİLAD SALMANİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Dinİstanbul Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ENFEL DOĞAN

  5. Tez No

    608124

    Şeyh Yâkub Efendi'nin Netîcetü't-Tefâsîr fî sûret-i Yûsuf adlı eserinde işârî yorumlar

    Ishari interpretations in his work named nautical al-Tafaser to surah Yuosef of Shaykh yaqoub Effendi

    ZELİHA BERK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DinSakarya Üniversitesi

    Temel Bilimler Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM GÜLŞEN

Geri Dön