Türkçe öğretmeni adaylarının üstbilişsel yazma stratejilerini kullanma eğilimlerinin incelenmesi
Examination of Turkish teacher candidates' tendencies in using metacognitive writing strategies
- Tez No: 1013973
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEDAT EROL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının üstbilişsel yazma stratejilerini kullanma eğilimlerini incelemek; cinsiyet, eğitim görülen üniversite, sınıf düzeyi, yazma becerisine yönelik herhangi bir eğitim/ders alma durumu, akademik not ortalaması, üstbilişsel yazma stratejileri bilgisi, yazma konusunda kendini yeterli hissetme durumu ve yazı yazmada daha çok sevilen metin türü değişkenlerine göre değerlendirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Adıyaman, Gaziantep ve İnönü Üniversitelerinde eğitim gören 1, 2, 3 ve 4. sınıf 416 Türkçe öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmada katılımcılara ait bilgileri elde etmek amacıyla ''Kişi Tanıma Formu'' ve katılımcıların üstbilişsel yazma stratejilerini kullanma eğilimlerini belirlemek amacıyla Erol ve Kavruk (2023) tarafından geliştirilen“Üstbilişsel Yazma Stratejilerini Kullanma Eğilimi Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Türkçe öğretmeni adaylarının üstbilişsel yazma stratejilerini kullanma eğilimlerinin yüksek olmasına rağmen üstbilişsel yazma stratejilerinde bilgi sahibi olma düzeylerinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin akademik not ortalamasının yüksek olmasının, üstbilişsel yazma stratejilerini bilmesinin ve yazmaya karşı kendini yeterli hissetmesinin üstbilişsel yazma stratejilerini kullanma eğilimini olumlu şekilde etkilediği belirlenmiştir. Bununla birlikte Türkçe öğretmeni adaylarının lisans programında yazma eğitimi dersi aldığı halde üstbilşsel yazma stratejilerinin kullanma eğiliminde sınıflar arası anlamlı bir farklılık ortaya çıkmadığı; Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda (MEB, 2024) önem verilmesine rağmen Türkçe Öğretmenliği Lisans Programı Ders İçerikleri' nde (YÖK, 2018) yazma eğitiminde üstbilişsel yazma stratejilerini kullanımına yönelik bir içeriğe yer verilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmada üstbilişsel yazma stratejileri bilgisi, yazma konusunda kendini yeterli hissetme durumu ve yazı yazmada daha çok sevilen metin türü değişkenlerinin üstbilişsel yazma stratejilerini kullanma eğiliminin anlamlı birer yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to examine the tendencies of prospective Turkish language teachers to use metacognitive writing strategies; and to evaluate this according to the variables of gender, university attended, class level, having received any training/courses on writing skills, academic grade point average, knowledge of metacognitive writing strategies, feeling self-sufficient in writing, and the type of text they prefer to write. The study group consists of 416 prospective Turkish language teachers in their first, second, third, and fourth years studying at Adıyaman, Gaziantep, and İnönü Universities during the 2025-2026 academic year. This research, which utilizes a survey model from quantitative research methods, employed a“Person Identification Form”to obtain participant information and the“Metacognitive Writing Strategies Use Tendency Scale,”developed by Erol and Kavruk (2023), to determine participants' tendencies to use metacognitive writing strategies. The research results showed that although prospective Turkish language teachers have a high tendency to use metacognitive writing strategies, their knowledge level of metacognitive writing strategies is low. It was determined that having a high academic grade point average, knowing metacognitive writing strategies, and feeling competent in writing positively influenced the students' tendency to use metacognitive writing strategies. However, it was found that although prospective Turkish teachers took a writing education course in their undergraduate program, there was no significant difference between classes in their tendency to use metacognitive writing strategies; and despite the importance given to it in the Middle School Turkish Curriculum (MEB, 2024), the Turkish Language Teaching Undergraduate Program Course Contents (YÖK, 2018) did not include any content on the use of metacognitive writing strategies in writing education. Furthermore, the study concluded that knowledge of metacognitive writing strategies, feeling self-sufficient in writing, and the preferred text type were significant predictors of the tendency to use metacognitive writing strategies.
Benzer Tezler
- Bilişsel ve üstbilişsel strateji etkinliklerinin öğretmen adaylarının öğretim tasarımı dersi başarılarına, bilişsel ve üstbilişsel stratejileri kullanma düzeylerine etkisi
The effects of cognitive and metacognitive strategy activities on pre-service teachers? achievements in ?instructional design? course and their levels of cognitive and metacognitive strategy usage
SİNAN KAYA
Doktora
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU KILIÇ ÇAKMAK
- Matematik öğretmen adaylarının üstbilişsel davranışlarının gelişimine yönelik tasarlanan eğitim durumlarının etkililiği
Effectiveness of educational events designed for the development of metacognitive behaviours of prospective mathematics teachers
HANDAN DEMİRCİOĞLU
Doktora
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAFURE BULUT
PROF. DR. ZİYA ARGÜN
- Kimya öğretmen adaylarında özdüzenlemeli öğrenme becerilerinin geliştirilmesine yönelik temel öğrenme stratejileri öğretimi
Instruction of basic learning strategies to develop the self-regulated learning strategies of pre-service chemistry teachers
FUNDA EKİCİ
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BASRİ ATASOY
- Bilgisayar ve internet destekli uzaktan eğitim programlarının tasarım, geliştirme ve değerlendirme aşamaları (SUZEP örneği)
Design, development and evaluating stages of computer and internet supported distance education program (on the model of SUZEP)
BİROL GÜLNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Radyo-TelevizyonSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET HALUK YÜKSEL
- Argüman temelli sorgulayıcı araştırma uygulamalarının fen bilgisi öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalık düzeyine ve yazma becerilerine olan etkisinin incelenmesi
The effect of argument driven inquiry (adi) method on pre-service science teachers' metacognitive awareness and scientific writing skills
SÜMEYYE ERENLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR SEDA ÇETİN