Sideritis hololeuca Boiss. & Heldr. Apud Bentham bitkisinin farklı kısımlarının bazı biyolojik aktivitelerinin araştırılması
Investigation of certain biological activities of different parts of Sideritis hololeuca Boiss. & Heldr. Apud Bentham
- Tez No: 1014166
- Danışmanlar: DOÇ. DR. LEYLA PASHAYEVA FATULLAYEV
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Sideritis, Lamiaceae, Alzheimer, Diyabet, Antioksidan, Sideritis, Lamiaceae, Alzheimer, Diabetes Mellitus, Antioxidant
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmakognozi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Farmakognozi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Sideritis hololeuca Boiss. & Heldr. Apud Bentham Bitkisinin Farklı Kısımlarının Bazı Biyolojik Aktivitelerinin Araştırılması Havva KARADELİ Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Farmakognozi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Haziran 2026 Danışman: Doç. Dr. Leyla PAŞAYEVA FATULLAYEV Bu tez çalışması kapsamında Lamiaceae familyasından Sideritis L. cinsine ait Sideritis hololeuca Boiss. & Heldr. Apud Bentham bitkisinin kök ve toprak üstü kısımlarından elde edilen ekstrelerin toplam fenolik madde ve flavonoit miktarları; farklı konsantrasyonlarda α-amilaz, α-glikozidaz, asetilkolinesteraz, bütirilkolinesteraz, tirozinaz enzimleri üzerindeki inhibitör etkileri; antioksidan kapasite DPPH, ABTS, FRAP ve CUPRAC testleri ve ekstrelerin fitokimyasal içeriği LC-HRMS yöntemi ile incelenmiştir. Bu deneylerin sonuçlarına göre toprak üstü ekstresinin; antioksidan kapasite DPPH (IC50=308,376±1,904 mg/mL), ABTS (617,137±0,681 µmol Trolox/gekstre), FRAP (679,413±9,292 µmol TE/gekstre) ve CUPRAC (84,591±2,478 µmol Trolox/gekstre) testlerinin, α-amilaz (IC50=221,287±0,876 µg/mL), α-glikozidaz (IC50=751,683±1,653 µg/mL), asetilkolinesteraz (IC50=203,845±2,157 µg/mL), bütirilkolinesteraz (IC50=183,528±2,994 µg/mL) enzimleri üzerindeki inhibitör etkilerinin, toplam fenolik madde (99,283±0,880 mgGAE /gekstre) ve toplam flavonoit miktarının (428,228±9,917 mgCA /gekstre) kök ekstresine kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur. Tirozinaz enzimi inhibitör etkisinin ise kök ekstresinde (IC50=375,005±3,558 µg/mL) toprak üstü ekstresine kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca ekstrelerin içeriğindeki majör bileşikler belirlenerek bu bileşiklere de aynı deneyler yapılarak etkinin kaynaklandığı madde/maddeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Toprak üstü ekstresinin (SHH), hem yüksek enzim inhibitör hem de antioksidan etkisinin içerdiği fenolik bileşikler (klorojenik asit, emodin) ve flavonoitlerden (roifolin, izokersitrin) kaynaklandığı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Investigation of Certain Biological Activities of Different Parts of Sideritis hololeuca Boiss. & Heldr. Apud Bentham Havva KARADELİ Erciyes University Institute of Health Sciences Department of Pharmacognosy Master's Thesis, June, 2026 Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Leyla PAŞAYEVA FATULLAYEV In this thesis study, the total phenolic and flavonoid contents; the inhibitory effect on α-amylase, α-glucosidase, acetylcholinesterase, butyrylcholinesterase, tyrosinase enzymes; antioxidant capacity (DPPH, ABTS, FRAP and CUPRAC tests) and the phytochemical content (LC-HRMS) of the extracts from the roots and aerial parts of Sideritis hololeuca Boiss. & Heldr. Apud Bentham, which is a plant from Sideritis L. genus from the Lamiaceae family is studied. As a result, it was shown that, the inhibitory effect on α-amylase (IC50=221,287±0,876 µg/mL), α-glucosidase (IC50=751,683±1,653 µg/mL), acetylcholinesterase (IC50=203,845±2,157 µg/mL), butyrylcholinesterase (IC50=183,528±2,994 µg/mL) enzymes; antioxidant capacity by DPPH (IC50=308,376±1,904 mg/mL), ABTS (617,137±0,681 µmol Trolox/gextract), FRAP (679,413±9,292 µmol TE/gextract) and CUPRAC (84,591±2,478 µmol Trolox/gextract) tests, the total phenolic (99,283±0,880 mgGAE /gextract) and flavonoid contents (428,228±9,917 mgCA /gextract) of aerial parts extract were higher compared to root extract. The root extract exhibited higher tyrosinase inhibitory activity (IC₅₀=375,005 ± 3,558 µg/mL) than the aerial part extract. In addition, the major compounds that cause the activity of the extracts were subjected to the same activity tests. It is believed that the high enzyme inhibitory and antioxidant effect of aerial parts extract (SHH) is revealed by phenolic compounds (chlorogenic acid, emodin) and flavonoids (rhoifolin, isoquercitrin).
Benzer Tezler
- Bazı Sideritis (Sideritis niveotomentosa, Sideritis hololeuca, Sideritis brevidens) türlerinin diterpenik bileşenlerinin izolasyonu ve yapılarının tayini
Isolation and structural elucidation of diterpenic compounds of some Sideritis (Sideritis niveotomentosa, Sideritis hololeuca, Sideritis brevidens) species
SEMA ÇARIKÇI
Doktora
Türkçe
2010
KimyaBalıkesir ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET CEYHAN GÖREN
DOÇ. DR. TURGUT KILIÇ
- Sideritis hololeuca Boiss. and Heldr. apud bentham ve Sideritis libanotica Labill. subsp. violascens ekstraktlarının antibakteriyel aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of antibacterial activities of Sideritis hololeuca Boiss. and Heldr. apud. bentham and Sideritis libanotica subsp. violascens extracts
AYÇA AYAZ
- Bazı Sideritis L. türleri üzerinde biyolojik aktivite çalışmaları
Biological activity studies on some Sideritis L. species
İPEK ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eczacılık ve FarmakolojiAnadolu ÜniversitesiFarmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA PINAR KAFA
- Bazı sideritis L. türleri üzerinde farmasötik botanik ve fitokimyasal çalışmalar
Botanical and phytochemical studies on some sideritis L. species
FATMA PINAR ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2003
Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN ÇALIŞ
PROF. DR. NURTEN EZER
- Türkiye Sideritis L. (Lamiaceae) türleri üzerinde karyolojik bir araştırma
A Caryological research on the Turkish Sideritis L. (Lamiaceae) species
ESRA MARTİN
Doktora
Türkçe
2003
BiyolojiGazi ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİ DUMAN
DOÇ. DR. FATMA ÜNAL