Herniaria pisidica Brummitt ve Herniaria saxatilis Brummitt bitkilerinin farmakognozik açıdan incelenmesi
Pharmacognostical investigation of Herniaria pisidica Brummitt and Herniaria saxatilis Brummitt plants
- Tez No: 1014276
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖKÇE ŞEKER KARATOPRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Herniaria Pisidica, Herniaria Saxatilis, Caryophyllaceae, Antioksidan Aktivite, Sitotoksik Aktivite, Herniaria Pisidica, Herniaria Saxatilis, Caryophyllaceae, Antioxidant Activity, Cytotoxic Activity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eczacılık Meslek Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Farmakognozi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Herniaria pisidica Brummitt ve Herniaria saxatilis Brummitt Bitkilerinin Farmakognozik Açıdan İncelenmesi Gülnur KÖŞKER Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Farmakognozi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Haziran 2026 Danışman: Prof. Dr. Gökçe ŞEKER KARATOPRAK Tarih öncesi çağlardan beri insanlar hastalıkları hafifletmek ve/veya tedavi etmek için bitkiler, hayvanlar, mikroorganizmalar ve deniz organizmaları gibi doğadan gelen bitkisel ve hayvansal kaynaklı ürünleri ilaç olarak kullanmışlardır. Türkiye'de Caryophyllaceae familyasında bulunan Herniaria cinsi Asya, Afrika ve Avrupa'da dağılım göstermekte olup bünyesinde 52 tür içermektedir. Herniaria türleri geleneksel olarak çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Cinse dahil türler antispazmodik, hipotansif, litolitik, antidiüretik etki göstermekte olup, türlerin başlıca saponinler, flavonoitler ve kumarinler bakımından zengin olduğu rapor edilmiştir. Çalışma kapsamında ülkemizde yetişen Herniaria pisidica Brummitt ve Herniaria saxatilis Brummitt türlerinin %80 metanol ve su ekstreleri YBSK/KS/KS ile sekonder metabolitler bakımından taranarak, miktar tayinleri yapılmış ve spektrofotometrik yöntemlerle toplam fenol ve flavonoit miktarları belirlenmiştir. Ekstrelerin COLO-205, MCF-7 ve MDA-MB-231 hücre hatlarında sitotoksik etkileri MTT yöntemi ile değerlendirilmiştir. Hazırlanan ekstrelerin antioksidan aktiviteleri de DPPH ve ABTS radikal süpürücü etki deneyleri ile değerlendirilmiştir. Toplam fenol ve flavonoit içeriği sırasıyla 77,43±1,00 mgGAE/gekstre ve 30,72±2,18 mgRE/gekstre değeri ile içerik olarak en zengin ekstre Herniaria pisidica %80 metanol ekstresi olarak belirlenmiştir. Ekstrelerin DPPH ve ABTS radikali süpürücü kapasiteleri karşılaştırıldığında Herniaria pisidica %80 metanol ekstresi en yüksek aktivite göstermiştir. Bu ekstre, 200 µg/mL konsantrasyonda %60,05 DPPH radikali süpürücü aktivite sergilerken, 20 µg/mL konsantrasyonda ABTS radikali süpürücü aktivitesi 2,47 mmol/L Trolox eşdeğeri olarak belirlenmiştir. Sitotoksik aktiviteleri MDA-MB-231, MCF-7 ve COLO-205 hücre hattında incelenen ekstreler değerlendirildiğinde; MDA-MB-231 için en aktif ekstre Herniaria pisidica %80 metanol, MCF-7 için en aktif ekstre Herniaria pisidica infüzyon ve COLO-205 için en aktif ekstre Herniaria saxatilis %80 metanol ekstresi olarak bulunmuştur. MDA-MB-231 hücre hattına karşı en yüksek sitotoksik aktiviteyi 85.69 ± 18.32 µg/mL IC50 değeri ile Herniaria saxatilis %80 metanol ekstresi göstermiştir. MCF-7 hücre hattı, test edilen ekstrelerin sitotoksik etkilerine karşı genel olarak dirençli bir profil çizerken bu hücre hattına karşı aktivite gösteren tek örnek 374.162 ± 27.53 µg/mL IC50 değeri ile Herniaria pisidica infüzyon ekstresi olmuştur. COLO-205 hücre hattı üzerinde yapılan değerlendirmede ise en güçlü sitotoksik etkiyi 300.75 ± 31.45 µg/mL IC50 değeri ile değeri ile Herniaria pisidica %80 metanol ekstresi göstermiştir. YBSK/KS/KS ile yapılan analiz sonucu kinik asit, klorojenik asit, rutin, izokuersitrin, hesperidin, nikotiflorin, tayin edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, Herniaria pisidica ve Herniaria saxatilis türlerinin fenolik bileşikler bakımından zengin olduğunu ve özellikle antioksidan ve sitotoksik aktivite açısından potansiyel doğal kaynaklar olabileceğini göstermektedir. Böylece çalışmamızın ileride yapılacak araştırmalara öncülük etmesi umulmaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Pharmacognostical Investigation of Herniaria pisidica Brummitt and Herniaria saxatilis Brummitt Plants Gülnur KÖŞKER Erciyes University, Institute of Health Sciences Faculty of Pharmacy Department of Pharmacognosy Master Thesis, June 2026 Advisor: Prof. Dr. Gökçe ŞEKER KARATOPRAK Since prehistoric times, humans have used natural products of plant and animal origin such as plants, animals, microorganisms, and marine organisms as medicines to alleviate and/or treat illnesses. In Turkey, the genus Herniaria, belonging to the Caryophyllaceae family, is distributed across Asia, Africa, and Europe and comprises 52 species. Herniaria species have traditionally been used in the treatment of various diseases. Species within the genus exhibit antispasmodic, hypotensive, litholytic, and antidiuretic effects, and it has been reported that these species are rich in saponins, flavonoids, and coumarins. Within the scope of this study, 80% methanol and water extracts of the species Herniaria pisidica Brummitt and Herniaria saxatilis Brummitt, which grow in our country, were screened for secondary metabolites using YBSK/KS/KS, their quantities were determined, and the total phenolic and flavonoid contents were measured using spectrophotometric methods. The cytotoxic effects of the extracts on COLO-205, MCF-7, and MDA-MB-231 cell lines were evaluated using the MTT assay. The antioxidant activities of the prepared extracts were also assessed using DPPH and ABTS radical scavenging assays. The Herniaria pisidica 80% methanol extract was identified as the extract with the highest content, with total phenolic and flavonoid contents of 77.43 ± 1.00 mg GAE/extract and 30.72 ± 2.18 mg RE/extract, respectively. When the DPPH and ABTS radical scavenging capacities of the extracts were compared, the 80% methanol extract of Herniaria pisidica exhibited the highest activity. This extract exhibited 60.05% DPPH radical scavenging activity at a concentration of 200 µg/mL, while its ABTS radical scavenging activity at a concentration of 20 µg/mL was determined to be 2.47 mmol/L Trolox equivalent. Cytotoxic activities were evaluated in the MDA-MB-231, MCF-7, and COLO-205 cell lines; the most active extract for MDA-MB-231 was Herniaria pisidica 80% methanol, for MCF-7 it was Herniaria pisidica infusion, and for COLO-205 it was Herniaria saxatilis 80% methanol extract. The Herniaria saxatilis 80% methanol extract exhibited the highest cytotoxic activity against the MDA-MB-231 cell line, with an IC50 value of 85.69 ± 18.32 µg/mL. While the MCF-7 cell line generally exhibited a resistant profile against the cytotoxic effects of the tested extracts, the only sample showing activity against this cell line was the Herniaria pisidica infusion extract, with an IC50 value of 374.162 ± 27.53 µg/mL. In the evaluation conducted on the COLO-205 cell line, the strongest cytotoxic effect was demonstrated by the 80% methanol extract of Herniaria pisidica, with an IC50 value of 300.75 ± 31.45 µg/mL. Analysis using YBSK/KS/KS identified quinic acid, chlorogenic acid, rutin, isoquercitrin, hesperidin, and nicotiflorin. The results obtained indicate that the species Herniaria pisidica and Herniaria saxatilis are rich in phenolic compounds and may serve as potential natural sources, particularly in terms of antioxidant and cytotoxic activity. It is hoped that our study will pave the way for future research.
Benzer Tezler
- Türkiye'deki Herniaria L. cinsinin gövde ve yaprak anatomisi
Stem and leaf anatomy of Herniaria L. genus in Turkey
YAĞMUR CÖMERT
Doktora
Türkçe
2023
BotanikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiGeleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT KOÇ
- Herniaria incana Lam. üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognosic Research on Herniaria incana Lam.(illecebraceae)
EYLEM KINA
- Herniaria glabra L. bitkisinin biyolojik aktivitesinin belirlenmesi
Determination of biological activity of Herniaria glabra L. plant
ŞEBNEM ÜZMEZ
- Hernıarıa glabra L. bitkisinden probiyotik özellikli bakteri izolasyonu, karakterizasyonu ve bu bakterilerin ın vıtro yara iyileştirme özelliklerinin belirlenmesi
Isolation and characterization of probiotic bacteria from the plant Herniaria glabra L. and determination of the in vitro wound healing properties
AYŞENUR YILMAZ
- Herniaria hirsuta L. ve Herniaria argea Boiss. türlerinin farmakognozik açıdan incelenmesi
Pharmacognostic investigation of Herniaria hirsuta L. and Herniaria argea Boiss
HATİCE ÖZLEM UVAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BotanikErciyes ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKÇE ŞEKER KARATOPRAK