Kronik hastalığı olan bireylerde siberkondri varlığının değerlendirilmesi
Assessment of the prevalence of cyberchondria in individuals with chronic illnesses
- Tez No: 1014334
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE PALANDUZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Dijital okuryazarlık, Kronik hastalık, Siberkondri, İnternet kullanımı, Digital literacy, Chronic disease, Cyberchondria, Internet use
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaçlar: Bu çalışmanın amacı, kronik hastalık tanısı almış yetişkin bireylerde siberkondri varlığını ve düzeyini standart bir ölçek ile değerlendirmek; siberkondri düzeyi ile sosyodemografik özellikler, klinik özellikler, sağlık hizmeti kullanım sıklığı ve dijital medya tüketim alışkanlıkları arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Hastalar ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniği'nde yürütülmüştür. Çalışmaya, en az altı aydır en az bir kronik hastalığı bulunan 18 yaş ve üzeri 140 gönüllü birey dahil edilmiştir. Zihinsel engeli bulunan, internete erişimi olmayan veya aktif olarak kullanamayan bireyler çalışma dışı bırakılmıştır. Veriler, yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Katılımcılara sosyodemografik özellikler, kronik hastalık bilgileri, internet ve sağlık medyası kullanım alışkanlıkları ile sağlık hizmeti kullanımını sorgulayan Olgu Formu ve 33 maddelik Türkçe Siberkondri Şiddeti Ölçeği (CSS-33) uygulanmıştır. Veriler SPSS 21.0 programı ile analiz edilmiş ve p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %52,1'inde orta, %23,6'sında yüksek düzeyde siberkondri saptanmıştır. Siberkondri düzeyi kadınlarda daha yüksek olmakla birlikte cinsiyete göre anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,214). Eğitim düzeyi arttıkça siberkondri düzeyi anlamlı olarak artmıştır (p=0,004). Hipertansiyonu olan bireylerde siberkondri ile anlamlı ilişki saptanırken (p=0,048), diyabette anlamlı ilişki bulunmamıştır. Son bir ayda muayene olan bireylerde ve yıllık hekim başvuru sayısı fazla olanlarda siberkondri düzeyi daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Hekim önerisi dışında tetkik yaptırma, ilaç kullanma ve besin takviyesi/vitamin kullanımı olan bireylerde siberkondri düzeyi anlamlı olarak daha yüksektir. Günlük internet kullanım süresi ve sağlık medyası takibi arttıkça siberkondri puanlarının yükseldiği saptanmıştır. Ailesinde sağlık çalışanı bulunan ve evde bakıma muhtaç birey olan katılımcılarda siberkondri düzeyi anlamlı olarak daha yüksektir. Sonuçlar: Kronik hastalığı olan bireylerde siberkondri yaygın bir sorundur ve özellikle yüksek eğitimli, yoğun internet/medya kullanan, sık sağlık hizmetine başvuran ve evde bakım yükü olan bireyleri daha çok etkilemektedir. Aile hekimleri ve sağlık profesyonellerinin hastalara dijital sağlık okuryazarlığı kazandırarak doğru bilgiye yönlendirmesi, bu sorunun azaltılmasında büyük önem taşımaktadır
Özet (Çeviri)
Objectives: The aim of this study was to assess the presence and level of cyberchondria in adult individuals diagnosed with chronic disease using a standardized scale, and to reveal the relationships between cyberchondria levels and sociodemographic characteristics, clinical features, frequency of healthcare service use, and digital media consumption habits. Patients and Methods: This cross-sectional, descriptive study was conducted at the Family Medicine Outpatient Clinic of Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine. A total of 140 volunteer participants aged 18 years and older who had at least one chronic disease for at least six months were included. Individuals with intellectual disabilities, those without internet access, or those unable to actively use the internet were excluded. Data were collected through face-to-face interviews. A Case Report Form querying sociodemographic characteristics, chronic disease information, internet and health media use habits, and healthcare utilization, along with the 33-item Turkish Cyberchondria Severity Scale (CSS-33), were administered. Data were analyzed using SPSS version 21.0 and p<0.05 was considered statistically significant. Results: Moderate cyberchondria was detected in 52.1% of participants and high cyberchondria in 23.6%. Although cyberchondria levels were higher among women, no statistically significant difference was found by sex (p=0.214). Cyberchondria levels increased significantly with higher education (p=0.004). Hypertension was significantly associated with cyberchondria (p=0.048), whereas no significant association was found for diabetes. Cyberchondria levels were higher in individuals who had visited a physician in the past month and those with a higher annual number of physician visits (p<0.001). Participants who underwent diagnostic tests, used medications, or took nutritional supplements/vitamins without physician recommendation had significantly higher cyberchondria levels. Cyberchondria scores increased with longer daily internet use and more frequent follow-up of health-related media. Additionally, higher cyberchondria levels were observed among participants who had a healthcare professional in the family and those with a dependent individual at home. Conclusions: Cyberchondria is a prevalent problem among individuals with chronic disease and particularly affects those who are highly educated, use the internet and media intensively, frequently seek healthcare services, and have a caregiving burden at home. It is of great importance for family physicians and healthcare professionals to guide patients toward reliable information by fostering digital health literacy.
Benzer Tezler
- Yetişkin hastalarda siberkondri düzeyinin kronik hastalık varlığı ve diğer faktörler ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of cyberchondria level with the presence of chronic disease and other factors in adult patients
NİMET HAKKOYMAZ SEVİM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ERDOĞDU CEYLAN
- Birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran hastaların sağlık anksiyetesi düzeyleri ve siberkondri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between health anxiety levels and cyberchondria in patients applying to primary health care services
MELİHA NUR ARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
- Yetişkinlerde geleneksel ve tamamlayıcı tıp tutumlarının, e-sağlık okuryazarlığı ve siberkondri ile ilişkisi
The relationship between attitudes toward traditional and complementary medicine, e-health literacy, and cyberchondria in adults
ALİ SOLMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM DURMAZ
- Kronik hastalığı olan bireylerde akılcı ilaç kullanımının sağlık anksiyetesi ve siberkondri ile ilişkisi
Relationship of rational drug use with health anxiety and cyberchondria in individuals with chronic diseases
AHMET KALMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜNİRE TEMEL
- Pandemi döneminde kronik hastalığı olan bireylerin koronovirüs-19 fobisi ile siberkondri düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the coronavirus-19 phobia and cyberchondria level in individuals with A chronic illness during the pandemic and the affecting factors
ZEYNEP NEHİR SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER GÖNEN ŞENTÜRK