Geri Dön

Tip 1 diyabetli çocuğu olan ailelerde diyabetin aileye etkisi ve aile işlevselliğinin değerlendirilmesi

Assessment of the impact of diabetes on the family and family functioning in families with children having type 1 diabetes

PDF İndir

  1. Tez No: 1014384
  2. Yazar: ZAHİDE YAVUZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE NİLDEN ARSLAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Halk Sağlığı, Public Health
  6. Anahtar Kelimeler: Tip 1 Diyabet, Ebeveyn, Aile İşlevselliği, APGAR, Diyabetin Aileye Etkisi, Type 1 Diabetes, Parents, Family Functionality, APGAR, The Impact of Diabetes on the Family
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'ne başvuran ve 6-18 yaş arası tip 1 diyabetli çocuğu olan ailelerde diyabetin aileye etkisini ve aile işlevselliğini değerlendirmek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki araştırmanın evrenini Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'ne kayıtlı olup düzenli takibe gelen 6-18 yaş aralığındaki tip 1 diyabetli çocukların ebeveynleri oluşturdu. Herhangi bir örneklem seçimi yapılmadan poliklinikte takipli 250 çocuğun tamamının ebeveynlerine ulaşmak hedeflendi. Çalışma 2025 yılı Haziran-Aralık ayları arasında 218 ebeveynin katılımı ile tamamlandı. Ebeveynler sosyodemografik veri formu, Diyabetin Aileye Etkisi Ölçeği (DAEÖ) ve Aile APGAR Ölçeği'nden oluşan 40 soruluk anket formunu yüz yüze anket yöntemiyle veya gözlem altında yanıtladılar. Araştırmanın verileri SPSS 26.0 ile değerlendirildi. Analizlerde Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Pearson Ki-Kare, Fisher'ın Kesin Testi, Fisher-Freeman-Halton Kesin Testi ve Spearman Korelasyon testleri kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi. Bulgular: Ebeveynlerin 147'sini (%67,4) anneler, 71'ini (%32,6) babalar oluşturdu. Ailelerin %84,9'u çekirdek aile yapısındaydı, %61,5'inin geliri giderine eşitti. Çocukların yaş ortalaması 13,0±3,1 yıl, diyabet süreleri ortalama 5,6±3,4 yıl idi. Çocukların 21'i (%9,6) herhangi bir diyabet teknolojisi kullanmazken, 195'i (%90,4) sürekli glukoz izlem sistemi kullanmaktaydı. Ebeveynlerin DAEÖ ortalama puanları 31,5±20,9 bulundu. Ebeveynler alt boyutlar arasında en yüksek puanı 'maddi durum' alt boyutundan elde etti. Geliri giderinden az olanların tüm alt boyutlarda, parçalanmış ailelerin 'iş' ve 'maddi durum' alt boyutunda ölçek puanları anlamlı olarak yüksekti (p<0,05). Çocuğunun okul başarısını kötü bulan ebeveynlerin 'okul', 'iş' ve 'maddi durum' alt boyutunda ölçek puanları anlamlı olarak yüksekti (p<0,05). DAEÖ puanları ile çocuğun diyabet süresi arasında negatif yönde; haftalık hipoglisemi sayısı, hiperglisemi sayısı ve okula devamsızlığı arasında pozitif yönde korelasyon bulundu (p<0,05). Ebeveynlerin aile APGAR ölçeği puan ortalaması 7,9±2,3 idi ve %75,7'si fonksiyonel aileye sahipti. DAEÖ tüm alt boyut ve toplam puanları ile aile APGAR ölçek puanları arasında negatif yönde korelasyon bulundu (p<0,05). Sonuç: Çocuklarda tip 1 diyabet varlığı aileyi birden fazla alanda olumsuz etkilemektedir. Özellikle maddi durum ve iş boyutundaki etkiler dikkat çekmektedir. Ayrıca aile işlevselliğinin düşük olması diyabetin aileye olumsuz etkilerini tüm boyutlarda artırmaktadır. Bu nedenle tanı sonrası tüm aileler sosyoekonomik ve psikolojik olarak desteklenmelidir.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to evaluate the impact of diabetes on the family and assess family functionality among families of children aged 6–18 with type 1 diabetes who applied to the Department of Pediatric Endocrinology Outpatient Clinic at Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine. Materials and Methods: The population of this cross-sectional study comprised parents of children aged 6–18 with type 1 diabetes, registered for regular follow-up at the Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Endocrinology Outpatient Clinic. Without employing any sampling method, the study aimed to reach the parents of all 250 children actively followed up at the outpatient clinic. The study was completed between June and December 2025, with the participation of 218 parents. Parents completed a 40-item questionnaire consisting of a sociodemographic data form, the Impact on Family Scale (IFS), and the Family APGAR Scale, administered either via face-to-face interviews or under direct observation. The study data were evaluated using the SPSS software, version 26.0. Statistical analyses were performed using the Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Pearson's chi-squared, Fisher's exact, Fisher-Freeman-Halton exact, and Spearman's correlation tests. Statistical significance was set at p < 0.05. Results: Of the parents, 147 (67.4%) were mothers and 71 (32.6%) were fathers. Regarding family characteristics, 84.9% of the families had a nuclear family structure, and 61.5% had an income equal to their expenses. The mean age of the children was 13.0 ±3.1years, and their mean duration of diabetes was 5.6 ±3.4 years. While 21 (9.6%) of the children did not use any diabetes technology, 195 (90.4%) were using a continuous glucose monitoring system. The parents' mean IFS score was found to be 31.5±20.9. The highest score among the subscales was observed in the“financial burden”dimension. Significantly higher scale scores were observed across all subscales for participants whose income was less than their expenses, and in the“work”and“financial burden”subscales for those from broken families (p<0.05). Parents who rated their child's school performance as poor had significantly higher scale scores in the“school”,“work”and“financial burden”subscales (p<0.05). A negative correlation was found between the IFS scores and the child's duration of diabetes, whereas positive correlations were observed with the weekly number of hypoglycemia episodes, hyperglycemia episodes, and school absenteeism (p<0.05). The mean Family APGAR Scale score of the parents was 7.9±2.3, and 75.7% had functional families. All subscale and total scores of the IFS were negatively correlated with the Family APGAR scale scores (p<0.05). Conclusion: The presence of type 1 diabetes in children adversely affects the family across multiple domains, with impacts on financial status and work dimensions being particularly prominent. Furthermore, low family functionality amplifies the negative effects of diabetes on the family across all dimensions. Therefore, all families should be supported socioeconomically and psychologically following diagnosis.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    939232

    Çözüm odaklı sosyal hizmet müdahalesinin tip-1 diyabetli çocuk sahibi ailelerin hastalığa uyumuna etkisi

    The effect of solution-focused social work intervention on the adaptation of families with children with type-1 diabetes to the disease

    ZELİHA EROL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Sosyal HizmetManisa Celal Bayar Üniversitesi

    Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞEYDA YILDIRIM

  2. Tez No

    793371

    Tip 1 diyabetli ergenlerin diyabet bakımında ebeveyn izlemi ile diyabetin aileye etkisinin sosyal hizmet bakış açısıyla incelenmesi

    Investigation of the effect of diabetes on the family from a social work perspective with parental monitoring in diabetes care of adolescents with type 1 diabetes

    SEVDA TATAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Sosyal HizmetBaşkent Üniversitesi

    Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ARZU İÇAĞASIOĞLU ÇOBAN

  3. Tez No

    740915

    Tip 1 diyabetli adolesanların sosyal çevrelerinin metabolik kontrol üzerine olan etkilerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of social factors on metabolic control of adolescents with TYPE 1 diabetes mellitus

    HAWWA ZAHİRA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZEHRA AYCAN

  4. Tez No

    744589

    Tip 1 diyabetli çocuk ve ergenlerde glikoz regülasyonunu etkileyen psikososyal faktörlerin değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    MUKHTAR MURSALLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF YASİN GÜMÜŞ

  5. Tez No

    1014252

    Tip 1 Diyabetes mellitus tanılı çocuğu olan ebeveynlerin oluşturduğu sanal topluluklar üzerinden çevrimiçi paylaşımlarının netnografik yöntemle incelenmesi

    Netnographic analysis of online sharing through virtual communities created by parents of children diagnosed with type 1 Diabetes mellitus

    KENAN DİLSİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    HemşirelikTarsus Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DUYGU SÖNMEZ DÜZKAYA

    DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR DOĞAN

Geri Dön