Hemodiyaliz hastalarında algılanan eş desteği ile semptom yükü arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between perceived spouse support and symptom burden in hemodialysis patients
- Tez No: 1014426
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI TOK ÖZEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, İç Hastalıkları, Nursing, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Eş Desteği, Hemodiyaliz, Hemşirelik Bakımı, Kronik Böbrek Yetmezliği, Semptom Yükü, Algılanan eş desteği, Belirti ve semptomlar, Spousal Support, Hemodialysis, Nursing Care, Chronic Kidney Disease, Symptom Burden, Perceived spouse support, Signs and symptoms
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, hemodiyaliz hastalarında algılanan eş desteği ile semptom yükü arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve kesitsel düzende planlandı. Araştırmanın örneklemini, Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi hemodiyaliz biriminde tedavi gören 129 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri Nisan 2025 - Eylül 2025 tarihleri arasında yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Verilerin toplanmasında;“Birey Tanıtıcı Bilgi Formu”,“Eş Destek Ölçeği (EDÖ)”ve“Diyaliz Semptom İndeksi (DSİ)”kullanıldı. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizi; EDÖ ve DSİ arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Pearson Korelasyon analizi; eş desteğinin semptom yükü üzerinde bir etkisi olup olmadığının belirlenmesinde regresyon analizi kullanıldı. Araştırmadan elde edilen verilerde; EDÖ ve DSİ puanlarının yaşla birlikte arttığı; eğitim düzeyi ile gelir düzeyi yüksek olanlarda ve aktif çalışanlarda puanların daha düşük olduğu; sigara kullanmayanların ölçek puanlarının kullanmayı bırakanlara ve kullananlara göre daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). EDÖ puanlarının hastalık süresi arttıkça azaldığı; hemodiyaliz seansları arası fazla sıvı yüklenenlerde daha yüksek olduğu; beslenme uyumu kötü olanlarda her iki ölçekten alınan puanların daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Analizler sonucunda hemodiyaliz hastalarının algıladığı eş desteği ile yaşadıkları semptom yükü arasında orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu saptandı (p<0,05). Regresyon analizi sonucunda araştırmaya katılan hemodiyaliz hastalarının eş desteği ile yaşadıkları semptom yükü arasında doğrusal pozitif yönde bir ilişki olduğu (R=0,490) ve yaşadıkları semptom yüküne ilişkin toplam varyansın %24'ünü açıkladığı (R2=0,240) tespit edildi (t=6,34 p<0,001). Sonuç olarak, hemodiyaliz hastalarında algılanan eş desteğinin semptom yükünü etkileyen önemli bir unsur olduğu ve semptom yükünün anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmektedir. Hemşirelerin, bakım sürecinde hastaların sosyal destek sistemlerine de bütüncül bir yaklaşımla odaklanmaları önemlidir. Ayrıca eşlerin tedavi sürecine aktif katılımının desteklenmesi, semptom yönetiminin güçlendirilmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
This study was designed as a descriptive, correlational, and cross-sectional study to determine the relationship between perceived spousal support and symptom burden in hemodialysis patients. The sample consisted of 129 patients receiving treatment at the hemodialysis unıt of Mersin City Training and Research Hospital. Data were collected between April 2025 and September 2025 using face-to-face interviews. The“Personal Demographic Information Form,”“Spouse Support Scale (SSS),”and“Dialysis Symptom Index (DSI)”were used to collect data. In the analysis of the data, independent samples t-test and one-way analysis of variance were used for intergroup comparisons; Pearson correlation analysis was used to determine the relationship between SSS and DSI; and regression analysis was used to determine whether spousal support had an effect on symptom burden. The data obtained from the study showed that SSS and DSI scores increased with age; scores were lower in those with higher education and income levels, and in those who were actively employed; and scale scores were higher in non-smokers compared to those who quit smoking and those who still smoked (p<0.05). It was determined that SSS scores decreased as disease duration increased; were higher in those who received excessive fluid load between hemodialysis sessions; and had higher scores on both scales in those with poor nutritional adherence (p<0.05). The analyses revealed a moderate, positive, and significant correlation between perceived spousal support and symptom burden experienced by hemodialysis patients (p<0.05). Regression analysis showed a linear positive correlation between spousal support and symptom burden experienced by hemodialysis patients (R=0.490), explaining 24% of the total variance related to symptom burden (R2=0.240) (t=6.34, p<0.001). In conclusion, it appears that perceived spousal support is an important factor influencing symptom burden in hemodialysis patients and is a significant predictor of symptom burden. It is important for nurses to focus on patients' social support systems with a holistic approach during the care process. Furthermore, encouraging active participation of spouses in the treatment process can contribute to strengthening symptom management.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz hastalarında algılanan eş desteği ile ilaç uyumu, diyet ve sıvı kısıtlaması arasındaki ilişki
The relationship between perceived spouse support with medication adherence, diet, and fluid restriction in hemodialysis patients
GÜL TEMEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDA EFİL
- Hemodiyaliz hastalarında depresyon ve intihar düşüncesine etkili faktörlerin araştırılması
Başlık çevirisi yok
MURAT CÖNGEVEL
- Hemodiyaliz uygulanan hastalarda psikolojik durumun, sosyal desteğin ve diyet tedavisine yönelik tutumun incelenmesi
Examination of psychological status, social support and attitude towards diet therapy in patients undergoing hemodialysis
HALİL DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İç Hastalıklarıİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜLFÜNAZ ÖZER
- Hemodiyaliz hastalarında tedaviye uyum, I. eksen psikiyatrik eş-tanılar ile mizaç ve karakter özelliklerinin tedavi uyumu üzerine etkileri
Compliance in hemodialysis, influence of comorbid axis-I psychiatric disorders and temperament and character features on compliance
ARZU ERKAN ZORLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
NefrolojiEge ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİYE ELBİ
- Hemodiyaliz tedavisi gören hastaların psikolojik iyi oluş ve algılanan sosyal destek düzeylerinin incelenmesi
Investigation of psychological good creation and perceped social support levels of patients who have hemodialysis treatment
HİLAL MERVE YALÇIN DİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiEvde Bakım Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE KUMCAĞIZ