Hemodiyaliz hastalarında tedaviye uyum, I. eksen psikiyatrik eş-tanılar ile mizaç ve karakter özelliklerinin tedavi uyumu üzerine etkileri
Compliance in hemodialysis, influence of comorbid axis-I psychiatric disorders and temperament and character features on compliance
- Tez No: 267833
- Danışmanlar: PROF. DR. HAYRİYE ELBİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nefroloji, Psikiyatri, Nephrology, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Böbrek hastalıkları, Böbrek yetmezliği-kronik, Hastalar, Kilo alma, Kişilik, Mizaç, Renal diyaliz, Tedavi, Kidney diseases, Kidney failure-chronic, Patients, Weight gain, Personality, Temperament, Renal dialysis, Treatment
- Yıl: 2010
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Hemodiyaliz tedavisinde başarı büyük oranda hastanın tedaviye uyumuna bağlıdır ancak, hastaların yarısı tedaviye uyumsuzdur. Bu çalışmanın amacı; hemodiyaliz hastalarının tedaviye uyumunda rol oynayan etkenleri araştırmaktır. Tedaviye uyumu iyi olan hastalar ile, kötü olan hastalar arasında karşılaştırma yapılarak; sosyo-demografik özellikler, algılanan sosyal destek, yaşam kalitesi, bilişsel yetersizlikler, DSM-IV'e göre eşlik eden I. Eksen psikiyatrik bozukluklar ve stres etkenleri, belirti şiddetleri, Cloninger'in psikobiyolojik modeline göre mizaç ve karakter özellikleri açısından, fark olup olmadığı araştırılacaktır.Yöntem: En az 6 aydır hemodiyaliz tedavisi görmekte olan 61 hasta ile, son diyaliz seansını izleyen gün, SCID-I kullanılarak, psikiyatrik tanı görüşmeleri yapılmıştır. Standardize Mini Mental Test (SMMT), Hamilton Anksiyete ve Depresyon Değerlendirme Ölçekleri ile belirti şiddetleri ölçülmüştür. SF-36 ile yaşam kaliteleri, Algılanan Sosyal Destek Düzeyi Ölçeği ile sosyal destekleri değerlendirilmiştir. Mizaç Karakter Envanteri (MKE) ile kişilik özellikleri belirlenmiştir. Hastanın kendini değerlendirme ve doktorun hastayı değerlendirme anketleri uygulanmıştır. Örneklem; inter-diyalitik kilo alım değerlerinin, hastaların çıkış ağırlıklarına oranının 3 aylık ortalamalarına göre (%İDKA kesme değeri=3,5); ?Tedaviye uyumlu? ve ?Tedaviye uyumsuz? olarak iki gruba ayrılmış ve elde edilen tüm veriler açısından iki grup arasında karşılaştırma yapılmıştır.Bulgular: Uyumlu grupta; yaş, hemodiyaliz tedavisine başlanan yaş, SMMT puanları, kan basıncı değerleri, MKE-Zarardan Kaçınma-2 ve MKE-Zarardan Kaçınma-Toplam puanları istatistiksel olarak anlamlı yüksek; MKE-Ödül Bağımlılığı?3, MKE-Ödül Bağımlılığı-Toplam, MKE-İşbirliği Yapma-4 puanları ise anlamlı düşük saptanmıştır. Uyumsuz grupta geçmişte psikiyatrik tedavi oranları, ailesel yüklülük, stresör oranları ve yineleyici depresif bozukluk tanısı anlamlı yüksektir. Kronik yineleyici depresyon olanların tamamı uyumsuz gruptandır. Ağrı algısı ve mental sağlık açısından kendilerini daha işlevsel algılayan hastaları, hem kendileri hem de doktorlar daha `uyumlu' nitelendirmektedir. Diğer değişkenler açısından iki grup arasında fark bulunamamıştır.Sonuç: Gençlerde, erken yaşta hemodiyalize başlayanlarda, yineleyici ve kronik doğada depresyonu olanlarda, geçmişte psikiyatrik tedavi görenlerde ve ailesel yüklülüğü olanlarda, stres etkeni varlığında, bilişsel işlevlerde azalma olanlarda, kan basıncı yüksek olanlarda, uyumsuzluk oranları yüksektir. Düşük zarardan kaçınma ve artmış ödül bağımlılığı, uyumsuz grupta öne çıkan kişilik özellikleridir.
Özet (Çeviri)
Background: Success in hemodialysis treatment mainly depends on patient?s compliance. At least 50% of patients believed to be noncompliant. This study aims to investigate the factors associated compliance in hemodialysis. Sociodemografic features, social support levels, quality of life, cognitive impairments, comorbid Axis-I disorders and stressors according to DSM-IV, symptom scales, temperament and character features according to Cloninger?s psychobiological model, will be determined and compared between compliant and non-compliant patients.Method: Diagnostic interviews of 61 patients -undergoing hemodialysis for more than six months- were performed via SCID-I, on the following day of the last session. Standardized Mini Mental State Examination (MMSE), Hamilton Anxiety and Depression Rating Scales, Short Form-36, Social Support Systems Scale and Temperament and Character Inventory (TCI) were performed. Questionnaires designed to assess compliance, were given to patient and the doctor. Proportion of `inter-dialytic weight gain? to `end session patient weight? was calculated as percentage and mean of previous 3 months? data were collected. Patients divided in to two groups (IDWG (%) <3.5: compliant, ? 3.5: noncompliant). All the data compared between the two groups.Results: Age, age of hemodialysis onset, MMSE scores, blood pressure levels, TCI-Harm Avoidance?2 and TCI-Harm Avoidance Total scores were higher; TCI-Reward Dependency?3, TCI-Reward Dependency Total scores and TCI-Cooperativeness?4 scores were lower in compliants. Psychiatric medication history, family history, stressor rates and current recurrent depression rates were higher in noncompliants. All of the chronic recurrent depressives were noncompliant. The doctors and patients themselves qualify `compliant? the patients, whose pain and mental health perceptions are `functional'.Conclusion: Being young, early onset of hemodialysis, current recurrent and chronic depression, past history of psychiatric medication, family history of psychiatric illness, stressors, decrease in cognitive functions and high blood pressure levels are the risk factors for noncompliance. Low harm avoidance and high reward dependency are the prominent temperament features of the noncompliant patients.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz seansı sırasında yapılan sanatsal aktivitelerin tedaviye uyum, yaşam kalitesi ve anksiyete üzerine etkisi
The effects of artistic activities conducted during haemodialysis sessions on treatment adherence, quality of life, and anxiety
SİBEL DEMİREL DENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bakanlığıİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZELAL ADIBELLİ
- Hemodiyaliz hastalarında üre kinetik model uygulama sonuçları
Results of urea kinetic model application in hemodialized patients
ERSİN AKARSU
- Ağır sekonder Hiperparatiroidi'li çocuk hemodiyaliz hastalarında intravenöz kalsitiriol tedavisi
Başlık çevirisi yok
ILMAY BİLGE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1997
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Diyaliz hastalarında ilaç uyumu, ilaç güveninin belirlenmesi ve bunun diyaliz semptomları ile ilişkisi
Medication compliance in dialysis patients, determination of medication safety and its relationship with dialysis symptoms
FATMA ELİF ERİŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
NefrolojiMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT TUĞCU
- Assessment of hemodialysis patients adherence toward viral hepatitis medications in wasit city, iraq
Irak'ın wasıt şehri'ndekı hemodıyalız hastalarının vıral hepatıt ılaçlarına uyumunun değerlendırılmesı
AMEER KZAR MHANA AL GBURI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK KARASU