Örgütsel değişimin örgüt iklimine etkisi (Ankara ili örneği)
The impact of organizational change on organizational climate(the case of Ankara province)
- Tez No: 1014572
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET KORKMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Örgütsel değişim, örgütsel değişime hazır olma, örgüt iklimi, okul yöneticisi, öğretmen, zorunlu yer değişikliği, değişim yönetimi, eğitim yönetimi, Organizational change
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokul ve ortaokullarında görev yapan öğretmen ve okul yöneticilerinin örgütsel değişime hazır olma algıları ile örgüt iklimi algıları arasındaki ilişkiyi incelemek; bu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek ve okul yöneticilerinin süreye bağlı zorunlu yer değişikliği uygulaması bağlamında değişim süreçlerinin etkili yönetimine ilişkin stratejileri ortaya koymaktır. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. Nicel boyutta ilişkisel tarama modeli kullanılmış; nitel boyutta ise olgubilim deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel örneklemini Ankara ili merkez ilçelerinde görev yapan 511 öğretmen oluştururken, nitel çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 101 öğretmen ve 50 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri;“Örgütsel Değişime Hazır Olma Ölçeği”ile“Örgüt İklimi Ölçeği”aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiş ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin örgütsel değişime hazır olma algılarının genel olarak orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Alt boyutlar incelendiğinde en yüksek ortalamanın bireysel yarar boyutunda, en düşük ortalamanın ise yönetim desteği boyutunda olduğu belirlenmiştir. Örgüt iklimi boyutlarında ise iş birlikçi öğretmen davranışı ve destekleyici müdür davranışı algılarının görece daha yüksek; emredici müdür davranışı ve umursamaz öğretmen davranışı algılarının daha düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Cinsiyet, görev türü ve bazı demografik değişkenlere göre örgütsel değişime hazır olma ve örgüt iklimi algılarında anlamlı farklılıklar bulunurken; bazı değişkenlerde anlamlı farklılaşma olmadığı görülmüştür. Korelasyon analizi sonuçları, örgütsel değişime hazır olma ile örgüt iklimi arasında düşük düzeyde ancak anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Regresyon analizi bulgularına göre ise örgütsel değişime hazır olma boyutlarının bazı örgüt iklimi boyutlarını anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Özellikle yönetim desteği algısının destekleyici ve emredici müdür davranışı üzerinde anlamlı etkisinin bulunduğu görülmüştür. Nitel bulgular, okul yöneticilerinin süreye bağlı zorunlu yer değişikliği uygulamasının öğretmenler tarafından hem olumlu hem de olumsuz yönleriyle değerlendirildiğini ortaya koymuştur. Katılımcılar, uygulamanın örgütsel yenilenme, farklı bakış açıları kazanılması ve yönetimsel dinamizm açısından olumlu etkiler oluşturabileceğini belirtirken; kurumsal hafıza kaybı, güven ilişkilerinin zedelenmesi, iletişim sorunları ve uyum güçlükleri gibi olumsuz sonuçlara da dikkat çekmiştir. Ayrıca değişim süreçlerinde etkili iletişim, katılımcı yönetim anlayışı, örgütsel güvenin korunması ve okul ikliminin desteklenmesinin değişimin başarısı açısından kritik öneme sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak araştırmada, okul yöneticilerinin süreye bağlı zorunlu yer değişikliği uygulamalarının öğretmenlerin örgütsel değişime hazır olma düzeyleri ile örgüt iklimi algıları üzerinde önemli etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Araştırma bulgularına dayalı olarak değişim süreçlerinin planlı, katılımcı ve güven temelli bir yaklaşımla yürütülmesi; okul iklimini destekleyici liderlik uygulamalarının geliştirilmesi ve değişim yönetimine yönelik hizmet içi eğitimlerin artırılması önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
DahaThe aim of this study is to examine the relationship between the perceptions of organisational change readiness and organisational climate among teachers and school leaders working in primary and lower secondary schools under the Ministry of National Education; to determine whether these variables differ according to various demographic characteristics; and to identify strategies employed by school leaders for the effective management of change processes in the context of the mandatory rotation policy. A mixed-methods approach was adopted in the study. A correlational survey model was used for the quantitative dimension, whilst a phenomenological design was preferred for the qualitative dimension. The quantitative sample consisted of 511 teachers working in the central districts of Ankara Province, whilst the qualitative study group comprised 101 teachers and 50 school administrators selected using purposive sampling. The quantitative data for the study were collected using the 'Organisational Change Readiness Scale' and the 'Organisational Climate Scale'. Data analysis involved the use of frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation, the independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson's correlation analysis and multiple linear regression analysis. Qualitative data were obtained via a semi-structured interview form and analysed using content analysis. The research findings indicated that teachers' perceptions of their readiness for organisational change were generally at a moderate level. Upon examining the sub-dimensions, it was determined that the highest mean was in the 'individual benefit' dimension, whilst the lowest mean was in the 'management support' dimension. In the organisational climate dimensions, it was found that perceptions of 'collaborative teacher behaviour' and 'supportive headteacher behaviour' were relatively higher, whilst perceptions of 'authoritarian headteacher behaviour' and 'indifferent teacher behaviour' were at a lower level. Whilst significant differences were found in perceptions of readiness for organisational change and organisational climate according to gender, job type and certain demographic variables, no significant differences were observed for some variables. The results of the correlation analysis indicated that there were low-level but significant relationships between readiness for organisational change and organisational climate. According to the findings of the regression analysis, it was determined that the dimensions of readiness for organisational change significantly predicted certain dimensions of organisational climate. In particular, it was observed that the perception of managerial support had a significant effect on both supportive and authoritarian managerial behaviour. The qualitative findings revealed that school leaders' implementation of a time-bound compulsory posting system was evaluated by teachers in terms of both its positive and negative aspects. Whilst participants noted that the policy could have positive effects in terms of organisational renewal, gaining different perspectives and managerial dynamism, they also highlighted negative consequences such as loss of organisational memory, damage to trust relationships, communication problems and difficulties in adapting. Furthermore, it was concluded that effective communication, a participatory management approach, the preservation of organisational trust and the fostering of a supportive school climate are of critical importance to the success of the change process. In conclusion, the study found that the implementation of time-bound compulsory relocation policies by school leaders has significant effects on teachers' levels of readiness for organisational change and their perceptions of the organisational climate. Based on the research findings, it is recommended that change processes be conducted using a planned, participatory and trust-based approach; that leadership practices supportive of the school climate be developed; and that in-service training on change management be increased.
Benzer Tezler
- İlköğretim okullarında öğretmenlerin yöneticilerine ve birbirlerine duydukları güven düzeyi ile örgütsel iklimi arasındaki ilişki (Yeni Mahalle örneği)
The relationship between the organizational climate and the level of reliance of teachers on their administrator and among themselves (the example of Yeni Mahalle town)
KENAN ÖZDİL
Doktora
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ŞULE ERÇETİN
- Bağımsız anaokullarında yöneticilerin iletişim becerilerinin örgüt iklimine etkisi (Diyarbakır ili örneği)
The effect of managers' communication skills on organizational climate in independent kindergarden schools (Example of province Diyarbakır)
ÖMER ERGENEKON
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMAL AKÜZÜM
- Örgütlerde farklılıkların yönetiminin örgüt iklimi üzerine etkisi ve bir uygulama
Effect of climate on differences in organizations organizational management and an application
YUNUS KIZIL
- Örgüt iklimi ve yaratıcı katılımın örgütsel değişime hazır olma üzerine etkileri: Türkiye gemi inşa sektörü incelemesi
The effects of organizational climate and creative work involvement on readiness for organizational change: A research on shipbuilding industry in Turkey
ÖZGÜN UTKU ALANÇ
- Kriz dönemlerinde yöneticilerin karar verme davranışları üzerinde örgütsel iklimin düzenleyici rolü: Yer hizmetleri sektöründe bir araştırma
The regulatory role of organizational climate on the decision making behaviors of managers in crisis times: A research in the ground handling industry
RAMİS ONUR ÖRÜK
Doktora
Türkçe
2023
Sivil HavacılıkAnadolu ÜniversitesiSivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAN ŞENGÜR