Ortoreksiya nervoza eğiliminin obsesif-kompulsif belirtiler ve beden algısı ile ilişkisi
The relationship between orthorexia nervosa tendency, obsessive-compulsive symptoms, and body image
- Tez No: 1014657
- Danışmanlar: DOÇ. DR. REYHAN ESKİYURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ortoreksiya nervoza eğiliminin obsesif kompulsif belirtiler ve beden algısı arasındaki ilişkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişkisel olarak tasarlanan araştırmanın çalışma grubunu, araştırma değişkenleri açısından uygun özelliklere sahip, T.C. Ankara Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde görev yapan sağlık profesyonelleri ile hasta yakınlarından oluşan toplam 600 birey oluşturmuştur. Araştırmanın verileri 10 Aralık 2024-31 Ekim 2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Bu çalışmada veri toplamak amacıyla“Sosyodemografik Özellikler Veri Formu”,“Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi (MOKSL) ”,“Ortoreksiya Nervoza Değerlendirme Ölçeği (ORTO-15) ”ve“Beden Algısı Ölçeği (BAÖ) ”kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, post-hoc analizler ve Pearson korelasyon analizi kullanılmış, ölçeklerin güvenirliği Cronbach alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmada katılımcıların ORTO-15 toplam, MOKSL toplam, MOKSL alt boyutlarından ruminasyon alt boyut puanı kadınlarda erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Çalışmada katılımcıların ORTO-15 toplam ile MOKSL toplam puanı arasında önemsenmeyecek derecede zayıf düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. BAÖ toplam puanı ile“besin seçimi ve yeme tutumu ve davranışlar”arasında negatif yönlü;“ besin seçimi ve değeri ”ile pozitif yönlü zayıf düzeyde ilişki bulunmuştur. BAÖ toplam puanı ile MOKSL toplam puanı ve alt boyutları arasında önemsenmeyecek derecede zayıf düzeyde negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Katılımcıların MOKSL toplam puanı arttıkça ortoreksiya nervoza eğilimi artmaktadır ve BAÖ toplam puanı azalmaktadır. Ortoreksiya nervoza eğilimini etkileyen faktörlere bakıldığında cinsiyet, egzersiz yapma, diyet yapma, BKİ, kilo memnuniyet durumunun ortoreksiya nervozada anlamlı olduğu saptanmıştır. Bu çalışma katılımcıların obsesif kompulsif belirtileri arttıkça ortoreksiya nervoza eğiliminin arttığını ortaya koymuştur. Obsesif kompulsif belirtileri yüksek olan bireylerin sağlıklı yeme takıntısı geliştirebilme riski yüksek olabileceğinden, bu grubun ortoreksiya nervoza açısından takip edilmesi için psikiyatri hemşirelerinin farkındalıklarının artırılması, psikiyatri hemşirelerinin risk grubundaki bireylere baş etme becerileri ve sağlıklı yaşam davranışları konusunda eğitim vermesi ve ortoreksiya nervoza belirtilerinin erken dönemde belirlenebilmesi amacıyla tarama programlarının geliştirilmesi, önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the relationship between orthorexia nervosa tendency, obsessive-compulsive symptoms, and body image. The study was designed as a descriptive, cross-sectional, and correlational study. The study sample consisted of a total of 600 individuals, including healthcare professionals working at T.C. Ankara Gazi University Faculty of Medicine Hospital and patients' relatives who met the eligibility criteria regarding the study variables. Data were collected between December 10, 2024, and October 31, 2025. Data were collected using the“Sociodemographic Characteristics Data Form,”the“Maudsley Obsessive-Compulsive Inventory (MOCI),”the“Orthorexia Nervosa Assessment Scale (ORTO-15),”and the“Body Image Scale (BIS).”Independent samples t-test, one-way analysis of variance, post-hoc analyses, and Pearson correlation analysis were used for data analysis, while the reliability of the scales was evaluated using Cronbach's alpha coefficient. Statistical significance was accepted at p<0.05. The results showed that participants' ORTO-15 total scores, MOCI total scores, and the rumination subscale scores of MOCI were statistically significantly higher in women compared to men. A negligible, weak, negative, and statistically significant relationship was found between ORTO-15 total scores and MOCI total scores. A weak negative relationship was found between BIS total scores and the“food selection, eating attitudes and behaviors”subdimension, whereas a weak positive relationship was identified between BIS total scores and the“food selection and value”subdimension. A negligible, weak, negative, and statistically significant relationship was found between BIS total scores and both MOCI total scores and its subdimensions. As participants' MOCI total scores increased, orthorexia nervosa tendency increased, whereas BIS total scores decreased. Regarding the factors affecting orthorexia nervosa tendency, gender, exercise status, dieting status, body mass index (BMI), and weight satisfaction were found to be significant factors associated with orthorexia nervosa tendency. This study revealed that as obsessive-compulsive symptoms increased, orthorexia nervosa tendency also increased among participants. Since individuals with higher obsessive-compulsive symptoms may have a greater risk of developing an unhealthy preoccupation with healthy eating, increasing psychiatric nurses' awareness regarding the follow-up of this risk group in terms of orthorexia nervosa is recommended. Furthermore, it is recommended that psychiatric nurses provide education regarding coping skills and healthy lifestyle behaviors for individuals in risk groups and that screening programs be developed to identify orthorexia nervosa symptoms at an early stage.
Benzer Tezler
- Ortoreksiya nervoza ölçeklerinin uyarlanması ve ortoreksiyanın OKB, yeme bozukluğu, depresyon, kaygı ve stres, genel psikolojik belirti düzeyi, sağlık kaygısı, beden algısı ve benlik saygısı ile ilişkilerinin nicel ve nitel yöntemlerle incelenmesi
The adaptation of orthorexia nervosa scales, and the investigation of relations of OCD, eating disorders, depression, anxiety and stress, general psychological symptom levels, health anxiety, body image, and self-esteem with quantitative and qualitative methods
İLGÜN BİLEKLİ BİLGER
- Beslenme ve diyetetik öğrencilerinde yeme bozuklukları ve obsesif kompulsif belirtilerin değerlendirilmesi
Frequency of the orthorexia nervosa in nutrition and dietetics students
CEM NEVŞİOĞULLARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA ŞENSOY
- Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalar, vegan/vejetaryen beslenen bireyler ve omnivor beslenen sağlıklı bireylerde ortoreksiya nervoza ile sağlıklı ortoreksiya eğiliminin incelenmesi
The examination of orthorexia nervosa and healthy orthorexia in patients diagnosed with obsessive-compulsive disorder, vegan/vegetarian individuals, and omnivorous healthy individuals
BUSE GÜNDOĞDU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriMersin ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENEL ACAR
- Ruhsal belirtiler, aleksitimi ve bilişsel üçlünün ortoreksiya nervoza eğilimi ile ilişkilerinin incelenmesi
Examining the relationships between psychological symptoms, alexithymia and cognitive triad with orthorexia nervosa tendency
SALİHA BETÜL EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ALTUNKAYA ERDOĞMUŞ
- Ortoreksiya nervosa eğilimi ve dikkat yanlılıkları arasındaki ilişkide obsesif-kompulsif belirtilerin düzenleyici ve yeme tutumunun aracı rolü: Bir göz izleme çalışması
The moderating role of obsessive-compulsive symptoms and the mediating role of eating attitudes in the relationship between attentional bias and orthorexia nervosa tendency: An eye-tracking study
BUSE OKANDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiIşık ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ERDOĞDU