Sporcularda etkili karar verme düzeyi: Zihinsel dayanıklılık ve bilişsel esnekliğin rolü
Effective decision-making level in athletes: The role of mental thougness and cognitive flexibility
- Tez No: 1014658
- Danışmanlar: PROF. DR. BAKİ YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Zihinsel dayanıklılık, bilişsel esneklik, etkili karar verme, sporcu, spor, Amatör sporcu, Mental resilience, cognitive flexibility, effective decision-making, athlete, sports, Amateur athlete, Mental toughness
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, sporcuların zihinsel dayanıklılık, bilişsel esneklik ve etkili karar verme düzeyleri arasındaki ilişkinin.incelenmesidir. Çalışma grubunu 18 yaş ve üzeri olup aktif spor yapan ve çalışmaya gönüllü olarak katılan 250 sporcu oluşturmuştur. İlişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülen çalışmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Etkili Karar Verme Ölçeği, Zihinsel Dayanıklılık Envanteri ve Bilişsel Esneklik Envanteri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre kadın sporcuların erkek sporculara göre etkili karar verme düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmektedir. Bununla birlikte sporcuların yaşı arttıkça etkili karar verme ve bilişsel esneklik düzeylerinin arttığı belirlenmiştir. Sporcuların spor yaşı, antrenman saati ve antrenman günü değişkenleri incelendiğinde sporcuların etkili karar verme ve bilişsel esneklik düzeylerinde artış olduğu tespit edilmiştir. Eğitim düzeyi ve spor türü değişkenlerinde ise istatiksel olarak anlamlı farklılaşmanın olmadığı görülmüştür. Etkili karar verme toplam puanları ile zihinsel dayanıklılık toplam puanları ve bilişsel esneklik toplam puanları arasında orta düzeyli pozitif yönlü ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Etkili karar verme alt boyutlarında dışsal karar verme alt boyutunda ise zihinsel dayanıklılık toplam puanları ve bilişsel esneklik toplam puanları arasında orta düzeyli negatif yönlü ilişkiler olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, sporcuların zihinsel dayanıklılık ve bilişsel esneklik düzeylerinin etkili karar verme süreçlerinde belirleyici bir rol oynadığı ve bu özelliklerin spor tecrübesiyle paralel gelişim gösterdiği söylenebilir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the relationship between athletes mental thougness, cognitive flexibility and their level of effective decision-making. In this context, the study group consists of 250 athletes aged 18 and over who actively participate in sports and volunteered to take part in the study. Based on the relational screening model, data were collected using the Personal Information Form, the Effective Decision-Making Scale, the Mental Resilience Inventory, and the Cognitive Flexibility Inventory. According to the findings, female athletes demonstrated higher levels of effective decision-making than male athletes. Furthermore, it was observed that as athletes age, their levels of effective decision-making and cognitive flexibility increase. Examination of athletes' sporting age, training duration, and training frequency revealed an increase in their levels of effective decision-making and cognitive flexibility. No statistically significant differences were found regarding athletes' education level or type of sport. Analyses revealed a moderate positive correlation between total scores in effective decision-making, mental resilience, and cognitive flexibility. Within the subdimensions of effective decision-making, a moderate negative correlation was observed between total mental resilience scores and total cognitive flexibility scores in the external decision-making subdimension. In conclusion, it appears that athletes' levels of mental resilience and cognitive flexibility play a decisive role in effective decision-making processes, and that these traits develop in parallel with their athletic experience.
Benzer Tezler
- Masa tenisi sporcularında atletik zihinsel enerjinin etkili karar verme ile ilişkisi
The relati̇onshi̇p between athleti̇c mental energy and effecti̇ve deci̇si̇on maki̇ng i̇n table tenni̇s athletes
SAFA AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporYalova ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURÇAK KESKİN
- Profesyonel voleybolcularda psikolojik beceri antrenmanlarının zihinsel dayanıklılık düzeylerine ve karar verme becerilerine etkisi: içsel konuşma ve gevşeme egzersizleri
The effect of psychological skill training on mental resilience levels and decision-making skills in professional volleyball players: self-talk and relaxation exercises
ECEM ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiEgzersiz ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATAHAN ALTINTAŞ
- Adölesan hentbolcularda zihinsel ve fiziksel yorgunluk görevlerinin kesme hareketi değerlendirme puanına etkisi
The effect of mental and physical fatigue tasks on cutting movement assessment score in adolescent handball players
AHMET SAİD UYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
SporSüleyman Demirel ÜniversitesiSpor Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM ÇETİN
- Üç boyutlu nesne takibi ve stroboskopik antrenmanın profesyonel sporculardaki karar verme ve bilişsel performansa etkisi
Effects of 3D object tracking training and stroboscopic training on decision making and cognitive performance in professional athletes
EREN TOP
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporMarmara ÜniversitesiAntrenman ve Hareket Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADİL DENİZ DURU
- Curling sporcularının duygusal zekâ düzeyleri ile karar verme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between emotional intelligence levels and decision-making strategies of curling athletes
NURGÜL KAYA
Doktora
Türkçe
2025
SporAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiBeden Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN BAYRAKTAR