Ebeveynlik Pişmanlığı ve Ebeveyn Suçluluğu ile 18-36 Aylık Çocukların Olumlu Sosyal Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Investigation of The Relationship Between Parental Regret and Parental Guilt and The ProSocial Behaviors of Children Aged 18-36 Months
- Tez No: 1014665
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NALAN ARABACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn suçluluğu, Ebeveynler, Okul öncesi dönem, Pişmanlık, Çocuk-okul öncesi, Parental guilt, Parents, Preschool period, Repentance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erken yaşlardan itibaren sergilenen olumlu sosyal davranışların gelişiminde, ebeveynlerin sergilediği tutumlar, çocuk yetiştirme stilleri ve ebeveynlik sürecinde deneyimledikleri pişmanlık ile suçluluk gibi duygular belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmada ebeveynlik pişmanlığı ve ebeveyn suçluluğu ile okul öncesi dönemdeki 18-36 aylık çocukların olumlu sosyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın örneklem grubunu 208 anne ve 117 baba olmak üzere toplam 325 ebeveyn ve çocukları oluşturmaktadır. Betimsel ve ilişkisel tarama deseninde kurgulanan bu çalışmada, çocuklar ile ilgili verilerin toplanmasında“Erken Dönem Olumlu Sosyal Davranış Ölçeği (EDOSDÖ)”, ebeveynlerle ilgili verilerin toplanmasında“Ebeveyn Suçluluğu Ölçeği (ESÖ)”“Ebeveynlik Pişmanlığı Ölçeği (EPÖ)”ve katılımcıların demografik özelliklerinin belirlenmesinde de“Kişisel Bilgi Formu”kullanılmıştır. Erken Dönem Olumlu Sosyal Davranış Ölçeği ve Ebeveyn Suçluluğu Ölçeği'nin incelenmesinde parametrik testlerden bağımsız örneklem t Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA); normal dağılıma uygun olmayan Ebeveynlik Pişmanlığı Ölçeği'nin incelenmesinde ise ikili değişkenlerde parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U Testi, üç ve daha üzere değişkenlerde Kruskal Wallis H Testi kullanılmıştır. Erken Dönem Olumlu Sosyal Davranış Ölçeği ve Ebeveyn Suçluluğu Ölçeği puanları arasındaki ilişkinin incelenmesinde Pearson Korelasyon katsayısı, Ebeveynlik Pişmanlığı Ölçeği ile Erken Dönem Olumlu Sosyal Davranış Ölçeği ve Ebeveyn Suçluluğu Ölçeği puanları arasındaki ilişkinin incelenmesinde Spearman Brown Korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Mevcut çalışmanın sonuçlarına göre, 18-36 aylık çocukların, erken dönem olumlu sosyal davranışlarının ortanın üzerinde olumlu düzeyde olduğu ve yaş ile cinsiyet değişkenine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Çalışmaya katılan ebeveynlerin, ebeveynlik pişmanlığı düzeyleri düşük düzeydeyken ebeveyn suçluluğu düzeylerinin ortanın üzerinde olduğu belirlenmiştir. Erken Dönem Olumlu Sosyal Davranış Ölçeği'nin“Paylaşma ve Rahatlatma”alt boyutları ve ölçek toplam puanları ile katılımcı ebeveynlerin Ebeveynlik v Pişmanlığı Ölçeği puanları arasında negatif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Erken Dönem Olumlu Sosyal Davranış Ölçeği alt boyutları ve toplam puanları ile katılımcı ebeveynlerin Ebeveyn Suçluluğu Ölçeği puanları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucu elde edilmiştir. Çalışma neticesinde elde edilen sonuçlara göre 18-36 aylık çocukların olumlu sosyal davranışları ile ebeveynlik pişmanlığı ve ebeveyn suçluluğu bağlamında ebeveynlere, eğitimcilere ve araştırmacılara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Prosocial behaviors exhibited from an early age play a decisive role in child development, shaped significantly by parental attitudes, child-rearing styles, and emotions experienced during the parenting process, such as regret and guilt. In this context, this study aimed to examine the relationship between parental regret, parental guilt, and the prosocial behaviors of preschool children aged 18–36 months. Accordingly, the sample group of this study consists of a total of 325 parents and their children, comprising 208 mothers and 117 fathers. Designed as a descriptive and correlational survey, this study utilized the“Early Positive Social Behavior Scale (EPSBS)”to collect data on children, the“Parental Delinquency Scale (PDS)”and“Parental Regret Scale (PRS)”to collect data on parents, and a“Personal Information Form”to determine the demographic characteristics of the participants. In the data analysis, parametric tests—specifically the Independent Samples t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA)—were employed for the Early Prosocial Behavior Scale and the Parental Guilt Scale. For the Parental Regret Scale, which did not meet the assumption of normal distribution, non-parametric tests—namely the Mann-Whitney U Test for two-group variables and the Kruskal-Wallis H Test for variables with three or more groups—were conducted. The relationship between the Early Prosocial Behavior Scale and the Parental Guilt Scale scores was analyzed using the Pearson Correlation Coefficient, whereas the relationships between the Parental Regret Scale, the Early Prosocial Behavior Scale, and the Parental Guilt Scale scores were evaluated using the Spearman-Rank Correlation Coefficient. According to the findings of the study, the early prosocial behaviors of children aged 18–36 months were found to be above average and did not significantly differ by age or gender. The participating parents exhibited low levels of parental regret and above-average levels of parental guilt. A statistically significant, negative, and weak correlation was identified between the“Sharing”and“Comforting”subdimensions as well as the total scores of the Early Prosocial Behavior Scale and the parents' Parental Regret Scale scores. No significant relationship was vii found between the subdimensions and total scores of the Early Prosocial Behavior Scale and the parents' Parental Guilt Scale scores. Based on the results obtained from the study, several recommendations were provided for parents, educators, and researchers regarding the prosocial behaviors of 18–36-month-old children in the context of parental regret and parental guilt.
Benzer Tezler
- Ebeveyn kabulü ve kontrolünün ipoteklenmiş kimlik ve otantik kendiliğin kırılganlığı üzerinden ontolojik iyi oluşa etkisi
The impact of parental acceptance and control on ontological well-being through the fragility of mortgaged identity and authentic self
EVRİM SU GÜNGÖREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Rumeli ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF EROL
- Çocuk Besleme Anketi'nin (Child Feeding Questionnaire-CFQ) geçerlilik ve güvenilirliğinin saptanması ve Türk ebeveynlere uygulanması
To determine of The Child Feeding Questionnaire-CFQ ?s reliability and validity on Turkish parents
NURDAN CAMCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT BAŞ
- Algılanan anne tutumları ile zorbalık mağduriyet ilişkisinde ontolojik iyi oluşun aracılık rolü
The mediator role of ontological well-being in the relationship of bullying and vistimization and percieved parental attitude
AYŞEGÜL KARADEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM KOŞE DEMİRAY
- Helikopter ebeveynlerin proje çocuk yetiştirmeleri üzerine nitel bir çalışma
A qualitative study on helicopter parents raising project children
ÖMER ACAR
Doktora
Türkçe
2025
SosyolojiAfyon Kocatepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET AYHAN KOYUNCU
- Koruyucu stabilizasyonla diş tedavisi yapılan çocuklarda ilerleyen dönem dental anksiyete seviyelerinin belirlenmesi
Determination of dental anxiety levels in later periods in children who underwent dental treatment using protective stabilization
ÜMRAN YILDIZ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2026
Diş HekimliğiAtatürk ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH ŞENGÜL